Rechtbanktekening van verdachten in Haags jihadproces.
Rechtbanktekening van verdachten in Haags jihadproces. © ANP

Grote verschillen in aanpak radicalisering: helft gemeenten heeft helemaal geen beleid

In het Nederlandse antiradicaliseringsbeleid zijn de verschillen tussen grote en kleine gemeenten fors. Waar de meeste grote steden een plan van aanpak hebben, denken veel kleinere gemeenten zonder speciaal beleid te kunnen.

De vraag is of radicalisering daar niet voorkomt of dat de gemeente het niet ziet

Rapport Inspectie Veiligheid en Justitie

Van de kleine gemeenten (tot 50.000 inwoners) heeft 36 procent beleid tegen radicalisering, constateert de Inspectie Veiligheid en Justitie in een evaluatierapport, van de middelgrote gemeenten (tot 100.000 inwoners) is dat 70 procent. Alle grote steden hebben een eigen aanpak. Opgeteld komt het erop neer dat de helft van de gemeenten geen beleid voert tegen radicalisering.

Is dat erg? Nee, zegt de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). Landelijk staat de aanpak van extremisme in twintig steden voorop. Niet elke gemeente heeft eigen beleid nodig, zegt de coördinator. Neem Vlieland: dat kan zijn geld wel beter besteden. Maar gemeenten kunnen niet zonder meer zeggen dat radicalisering geen probleem is hun regio, vindt de NCTV. 'Dat de behoefte aan beleid niet bestaat, moeten ze wel ergens op baseren', aldus een woordvoerder.

De keuze om wel of niet te investeren in antiradicaliseringsbeleid is een kip-of-ei-situatie, schrijft de inspectie. Veel kleinere gemeenten zien ervan af omdat ze geen signalen over radicalisering opvangen. 'De vraag is of radicalisering daar niet voorkomt of dat de gemeente het niet ziet, omdat niet bekend is waar ze naar moet zoeken', stelt het rapport. De NCTV denkt dat gemeenten met goede contacten in hun samenleving een bewuste afweging kunnen maken.

Persoonsgericht

Een meerderheid werkt samen met andere gemeenten, omdat ze de expertise ontberen om het geval zelfstandig aan te pakken

Het hoeft niet veel te kosten om als gemeente voorbereid te zijn, zegt Omar Ramadan van RadarAdvies, die de overheid adviseert bij antiradicaliseringsbeleid. 'In een middelgrote gemeente volstaat het als een paar docenten, sociaal werkers en een wijkagent een cursus hebben gevolgd. Zwaarder hoef je het niet aan te kleden.' Als gemeente word je dan niet zo gauw lelijk verrast. 'Het verleden heeft laten zien dat Syriëgangers en gewelddadige rechts-extremisten ook uit kleine gemeenten komen.'

Meer over beleid tegen radicalisering

'Doei', zei vice-premier Asscher op de mededeling van zijn collega Blok van Justitie dat hij zojuist het Nederlanderschap had ingetrokken van vier uitgereisde jihadisten. Hij verwoordde het sentiment in het overgrote deel van de Tweede Kamer, dat alle Syriëgangers liever buiten houdt.

Mubin Shaikh was een van hen. Geradicaliseerd moslim, reisde naar Pakistan en Syrië. Tot de omslag kwam en hij voor de Canadese geheime dienst ging werken. Zijn boodschap: deradicalisering afdwingen, werkt niet. (+)

De manier waarop Amsterdam met Bilal L. is omgegaan, tekent de onkunde. De begeleiding van het voormalige Hofstadlid verliep verre van vlekkeloos. (+)