Groninginnedag probeert vertrokken jongeren terug te halen

Al is het maar voor een dag

Wie er ooit woonde, weet: Groningen is een geweldige stad. Maar wel een stad waar jonge mensen vertrekken om er zelden weer terug te keren. Groninginnedag moet daar verandering in brengen.

Terwijl de dj voor café Soestdijk in De Kromme Elleboog zaterdagavond het volume nog wat verder opvoert, kan Floris (26) het niet vaak genoeg herhalen. Hij had een fantastische tijd in Groningen. Hier studeren? 'Ik zou het zeker weer doen.' Toch vertrok hij twee jaar geleden voor een baan bij KPMG naar Amsterdam. 'Als je iets wilt, moet je daar zijn. Maar vanavond is een mooi excuus om terug te komen.'

Je heb een alibi nodig om terug te komen. Zoals Brabant carnaval heeft

Henk Witteveen, organisator

Henk Witteveen merkte het op tijdens een feestje in Muiderberg ('een Groningse kolonie'). Veel gasten bleken Groningse wortels te hebben. Vol vuur spraken ze over hun jaren in de stad. 'Maar ze gingen nooit meer terug.' Het bracht de evenementenorganisator - zelf geen Groninger - op een idee: 'Je heb een alibi nodig. Zoals Brabant carnaval heeft.'

Zo werd de eerste Groninginnedag geboren. 'De nationale terugkomdag voor iedereen die iets heeft of heeft gehad met Groningen.'

City of talent noemt Groningen zich trots. Zo'n zestigduizend studenten staan er ingeschreven. De keerzijde: zeven op de tien afgestudeerden vertrekken na het behalen van hun diploma. Meestal naar de Randstad, voor werk. In de kweekvijver lonkt de oceaan.

'Groningen is een soort Ajax', zegt Floris. 'De zelf opgeleide jeugd vertrekt.' Er komt een punt, merkte hij, waarop dat wat Groningen als jonge, knusse stad aantrekkelijk maakt zich tegen de noordelijke enclave gaat keren. 'Als je 18 bent is dat supermooi. Maar op je 25ste denk je: dit ken ik wel, ik word te oud, wegwezen hier. Anders blijf je alleen achter.'

Geen zwaarmoedige verzuchtingen op de trap van De Drie Gezusters. Het café heeft de terugkomdag aangegrepen voor een personeelsreünie. Er wordt op schouders geslagen, er worden herinneringen opgehaald. 'Het is alsof ik zo het terras weer moet bedienen', zegt een stralende Jos Punter (35), die toch in 2007 al afzwaaide als barman.

Groningen is een soort Ajax, de zelf opgeleide jeugd vertrekt

Floris, studeerde in Groningen

De zuidzijde van de Grote Markt is een eiland in de tijd. Alleen De Blauwe Engel heeft net de deuren geopend, het café dat vooral berucht was omdat je zelfs als het al licht werd moeilijk naar buiten kwam doordat je schoenen bleven plakken aan de van verschraald bier en andere restanten van de nacht klevende vloer.

Eerdere reünies kwamen nooit echt van de grond. Deze slaat aan. Het dorpsgevoel, dat is bij Punter vooral blijven hangen. 'Je kon hier op de bonnefooi de stad in gaan, je kwam binnen vijf minuten een bekende tegen.' Zelf is hij niet ver voorbij de gemeentegrens geraakt, tot Haren. 'Na de gemeentelijke herindeling ben ik weer een Groninger.'

Maar ook hij zag veel vrienden en collega's vertrekken. Erik-Jan bijvoorbeeld, geboren in Pieterburen en nu 41. Hij verruilde Groningen vijftien jaar geleden voor Amsterdam. Natuurlijk mist hij de gemoedelijkheid weleens, zoals die marktkoopman van vanmiddag. Maar ja: 'Eigenlijk vertrok iedereen.'
 
Het is een historische constante. Toch: 'Als we ervoor kunnen zorgen dat er zes in plaats van zeven op de tien vertrekken, zullen we dat zeker niet nalaten', zei wethouder Joost van Keulen (VVD) eerder in de Volkskrant. Met bedrijven als Google en IBM in de buurt hoeft werk geen reden meer te zijn om te vertrekken. Van Keulen filosofeerde zelfs over de dag dat export-Groningers met hangende pootjes zouden terugkeren uit Amsterdam; zat van de drukte en onbetaalbare huizen.

Groningen is prachtig, maar morgen ga ik met piepende banden terug naar Amsterdam

Floris, studeerde in Groningen

Een diaspora naar het Noorden blijft voorlopig uit. Op Facebook werd Groninginnedag volop geliked, maar de stad barst tijdens de première niet bepaald uit haar voegen. 'Lang niet iedereen is komen opdagen', zegt Floris. 'Het is toch een eind rijden.' 

Fijn om weer terug te zijn, dat wel, voor even. Maar een terugkeer is voor de meeste reünisten niet aan de orde. 'Ondanks alle voordelen', zegt Erik-Jan. Zelfs de 35 kartonnen tentjes in de schaduw van de Martinitoren blijven vannacht onbeslapen.

'Je kwam en gaat weer weg, ook nu / zo zal het blijven tussen ons', dichtte Rutger Kopland al in zijn evergreen In Groningen. Vindicat-alumnus Floris zegt het iets minder poëtisch. 'Groningen is prachtig, maar morgen ga ik met piepende banden terug naar Amsterdam.'