Minister Ferdinand Grapperhaus.
Minister Ferdinand Grapperhaus. © Freek van den Bergh / de Volkskrant

Grapperhaus voor tuchtrechter om 'misleiding' van rechter in tijd als advocaat

Minister zou gedragsregels voor advocatuur hebben geschonden

Het was een zaak zoals Ferdinand Grapperhaus er in zijn lange carrière als advocaat zoveel heeft gehad. Maar het arbeidsconflict waarvoor hij in 2016 werd ingehuurd, blijft hem als minister van Justitie achtervolgen.

Het draait om een conflict waarbij de top van het prestigieuze belastingadvieskantoor KPMG Meijburg van een van zijn goed presterende fiscalisten af wilde. Grapperhaus werd begin 2016 als arbeidsrechtexpert ingehuurd om de zaak te regelen.

De zaak werd afgehandeld, maar in februari moet Grapperhaus zich bij de tuchtrechter verantwoorden, het gerechtelijk orgaan dat klachtzaken over advocaten behandelt. De fiscalist Karim Aachboun beschuldigt hem van misleiding van de rechter en het schenden van de gedragsregels voor de advocatuur.

'Opkrassen, Karim, opkrassen'

Niet iedereen binnen het bedrijf gunt Aachboun zijn successen

De affaire start in 2015 met een conflict tussen toenmalig bestuurslid Wiebe Cnossen van KPMG Meijburg en zijn collega-fiscalisten Ad Aerts en Karim Aachboun. Aerts, mede-eigenaar van het kantoor, heeft Aachboun, die in 2008 bij het bedrijf binnenkwam, onder zijn hoede genomen. Ze zijn een succesvol duo. Aachboun maakt snel carrière en haalt een hele rits vermogende klanten binnen. Samen spelen ze ook een belangrijke rol in de komst van het hoofdkantoor van het Israëlische chemiebedrijf ICL naar Nederland, wat honderden banen oplevert.

Maar niet iedereen binnen het bedrijf gunt Aachboun zijn successen. Als Aerts in het voorjaar 2015 een speech houdt waarin hij zijn protegé de lof toezwaait voor zijn prestaties en een belangrijke topfunctie in het vooruitzicht stelt, wordt bestuurslid Wiebe Cnossen boos. Hij wil Aachboun juist een slechte beoordeling geven. Na de speech stormt hij met gebalde vuist de kamer van Aerts binnen, waar ook Aachboun is. 'Opkrassen, Karim, opkrassen', zegt hij schreeuwend.

Machtsstrijd

De Telegraaf schrijft dat Cnossen het niet kon hebben dat een 'allochtoon' zoals Aachboun carrière maakte binnen het kantoor

De kwestie leidt tot een machtsstrijd binnen het kantoor tussen Aerts, die achter Aachboun blijft staan, en zijn mede-bestuursleden die Aachboun eruit willen werken. De ruzie binnen het normaal zo gesloten chique kantoor dat de rijken en multinationals van deze wereld van fiscaal advies voorziet, lekt uit via De Telegraaf. De krant schrijft dat Cnossen het niet kon hebben dat een 'allochtoon' zoals Aachboun carrière maakte binnen het kantoor.

KPMG Meijburg huurt vervolgens advocaat Grapperhaus van Allen & Overy in om de zaak bij de kantonrechter te regelen. Ondertussen probeert het kantoor Aerts een beetje te bewerken. Hij krijgt mailtjes waarin hem 'een koninklijk vertrek' wordt aangeboden, maar dan moet hij Aachboun wel laten vallen. In de kwestie moet Aerts zich 'richten naar de instructies' van Meijburg. Ook krijgt hij het dringende advies zich niet zomaar bij de politie te melden als getuige, mocht Aachboun aangifte doen van bedreiging en intimidatie, zo blijkt uit mailtjes die de Volkskrant heeft ingezien.

Lees verder onder de foto.

Bijlagen

Grapperhaus weet dat president Verheij niet de beschikking had over de stukken

Aerts voelt zich onder druk gezet door het bestuur en stuurt daarover een klacht naar het gerechtshof in Den Haag. Want partner Valentijn van Noorle Jansen bij Meijburg is tevens plaatsvervangend rechter bij dit hof. Juist een rechter moet zich verre houden van intimidatie, meent Aerts. Bij zijn klacht stuurt hij elf bijlagen, waarin hij de beïnvloeding en intimidatie onderbouwt. Van de bestuurssecretaris van het gerechtshof krijgt hij een ontvangstbevestiging, 'met bijlagen'.

Zes dagen later krijgt Aerts al antwoord van de president van het gerechtshof, Leendert Verheij. Die laat eerst weten dat hij 'niet de beschikking heeft over de bijlagen'. Desondanks komt hij tot het oordeel dat zijn collega Van Noorle Jansen niets verkeerds heeft gedaan.

Grapperhaus gebruikt dit oordeel in de ontslagzaak tegen Aachboun bij de kantonrechter. Hij schrijft dat de president van het gerechtshof 'uitvoerig' en 'aan de hand van de stukken' heeft overwogen dat Aerts niet onder druk is gezet, zo blijkt uit stukken in het bezit van de Volkskrant. Terwijl Grapperhaus uit de brief van het hof weet dat president Verheij niet de beschikking had over de stukken.

'Gewone Nederlander'

Desondanks wint Aachboun de zaak. De rechter geeft het KPMG Meijburg een flinke tik op de vingers en spreekt van 'bot gedrag' van Cnossen en 'ernstig verwijtbaar' handelen van het kantoor. In hoger beroep schikt Aachboun de zaak met zijn oud-werkgever en krijgt hij een fikse schadevergoeding.

Maar Aachboun wil wel dat de tuchtrechter nog kijkt naar het gedrag van Grapperhaus als advocaat. Hij vindt dat de rechter door hem bewust is 'misleid' door te suggereren dat ook de elf bijlagen door het gerechtshof uitvoerig bekeken zijn. Ook heeft VVD-lid Aachboun recentelijk een brief naar premier Mark Rutte gestuurd om het handelen van Grapperhaus onder de aandacht te brengen. Een van de verdwenen bijlagen heeft hij meegestuurd. 'Ik heb als gewone Nederlander in ieder geval opvolging gegeven aan uw visie dat 'Mohammed' zich op de arbeidsmarkt moet invechten', sluit Aachboun de brief af.

Daarom steekt het optreden van Grapperhaus hem ook, omdat die zelf in een interview dit jaar met de Volkskrant zei dat er nog veel moet gebeuren tegen discriminatie op de werkvloer van Nederlanders met een migratieachtergrond. Aerts en Aachboun zijn inmiddels samen een nieuw advieskantoor begonnen op de Amsterdamse Zuidas.

Dit slaat op zijn handelen als advocaat

Karim Aachboun zegt dat minister Grapperhaus het 'zakelijk moet opvatten'

Afhandeling

In totaal werden vorig jaar 856 tuchtzaken tegen advocaten behandeld. De klachten werden in eenderde van de gevallen gegrond verklaard. De openbare zitting in de kwestie tussen Aachboun en Grapperhaus staat gepland voor 19 februari.

Het ministerie van Justitie wil niet op de zaak reageren zolang die nog loopt. Ook Aachboun wil niet inhoudelijk op de zaak ingaan, maar zegt in een reactie dat minister Grapperhaus het 'zakelijk moet opvatten'. 'Dit slaat op zijn handelen als advocaat.'

President Leendert Verheij van het gerechtshof in Den Haag zegt in een reactie dat zijn bestuurssecretaris 'abusievelijk' aan Aerts had laten weten dat de bijlagen waren ontvangen. Die bijlagen waren volgens hem niet bij het gerechtshof aangekomen. Tevens zegt Verheij dat de klacht over Van Noorle Jansen niet ging over zijn werk bij het gerechtshof en daarom eigenlijk niet onder de klachtenregeling viel. Maar hij heeft de zaak toch onderzocht omdat er sprake had kunnen zijn van 'schendingen van de eer en waardigheid van het ambt van rechter'. De feiten en omstandigheden wezen daar volgens Verheij vervolgens niet op. Kennis van de bijlagen die hij niet had ontvangen, was bij die beoordeling niet nodig, zegt hij nu.


Dit is het interview dat de Volkskrant begin dit jaar had met Ferdinand Grapperhaus

Onze samenleving wordt steeds ongelijker, stelde Ferdinand Grapperhaus, destijds hoogleraar arbeidsrecht in Maastricht, hoogste baas van advocatenkantoor Allen & Overy en columnist van Het Financieele Dagblad, in zijn nieuwe boek Rafels aan de rechtsstaat. Lees hier wat Grapperhaus in maart van dit jaar tegen de Volkskrant zei.