Gifschandaal breidt zich uit naar vleessector: Chickfriend behandelde ook kalveren met fipronil
© Harry Cock / de Volkskrant

Gifschandaal breidt zich uit naar vleessector: Chickfriend behandelde ook kalveren met fipronil

Het gifschandaal met eieren breidt zich nu uit naar de vleessector. Een kalverbedrijf is geblokkeerd omdat ook daar met het verboden gif fipronil en een tweede gif, amitraz, is gewerkt.

Dit schrijven minister Edith Schippers van Volksgezondheid en staatssecretaris Martijn van Dam aan de Tweede Kamer. Schippers is verantwoordelijk voor de volksgezondheid, Van Dam voor de toezichthouder op voedingsmiddelen, de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA). Donderdag debatteert de Tweede Kamer met hen over het eierschandaal.

De NVWA vond afgelopen juli het gif fipronil in eieren. Dat gebeurde na een tip van hun Belgische collega's die het gif in hun land in eieren hadden gevonden. De tip leidde naar het ongediertebestrijdingsbedrijf Chickfriend. Dat bleek het verboden middel fipronil te hebben gebruikt bij de bestrijding van bloedluis bij leghennen. Uit de administratie van het bedrijf bleek dat 180 bedrijven klant waren. Die zijn gesloten en hun eieren zijn teruggeroepen. Daarna hebben zich nog 78 bedrijven zelf gemeld, schrijven Schippers en Van Dam. De schade voor de pluimveebedrijven is volgens de bewindslieden nu 33 miljoen euro.

Tweede verboden gif

Het vermoeden bestaat dat er meerdere middelen dan alleen Dega-16 zijn gebruikt door Chickfriend voor het toevoegen van verboden stoffen

NVWA

Uit de brief blijkt ook dat Chickfriend nog een tweede verboden gif gebruikte, amitraz. 'Dit is een matig toxische stof die effecten kan veroorzaken op het centrale zenuwstelsel', schrijven Schippers en Van Dam.

Het wordt gebruikt tegen insecten en mijten.  'De middelen die door Chickfriend zijn toegepast zouden bij kalveren zijn gebruikt voor vliegenbestrijding', aldus de brief. Het is volgens administratie van het bedrijf bij zeven bedrijven gebruikt. Het gaat om vijf pluimveebedrijven, een vleeskalverbedrijf en een gemengd bedrijf voor pluimvee en kalveren. Op het vleeskalverbedrijf waren bij inspectie geen dieren aanwezig, maar de kalveren op het gemengde bedrijf zijn 'geblokkeerd' voor de slacht totdat uitslagen van testen binnen zijn. Bij de pluimveebedrijven is geen amitraz in de eieren gevonden.

De NVWA is inmiddels extra wantrouwig geworden. 'Het vermoeden bestaat dat er meerdere middelen dan alleen Dega-16 zijn gebruikt door Chickfriend voor het toevoegen van verboden stoffen. De NVWA doet hier onderzoek naar.' Dega-16 is het bestrijdingsmiddel waar Chickfriend fipronil en dus ook amitraz aan toevoegde.

Lees meer over het fipronilschandaal:

NVWA kreeg vorig jaar al tip over 'fipronil-bedrijf' Chickfriend, maar actie bleef uit
Het kippenontsmettingsbedrijf Chickfriend is inderdaad in november 2016 genoemd in de anonieme tip aan de Nederlandse voedsel- en warenautoriteit NVWA. Er is toen geen actie tegen dit bedrijf ondernomen. Pas nadat de Belgische autoriteiten in juni vragen hadden gesteld over dit bedrijf, heeft de NVWA onderzoek gedaan naar Chickfriend. Daarbij kwam de eerdere tip niet naar boven. 

Zelf verdacht
Het is november 2016 als Nick Hermens (28) naar de website van de NVWA surft om melding te doen van gesjoemel met fipronil. Nu is hij zelf opeens verdachte in het eierschandaal.

Belgische minister haalt uit naar Nederland: NVWA wist vorig jaar al van fipronilbesmetting
De Belgische minister van Landbouw Denis Ducarme haalt in het fipronilschandaal zwaar uit naar Nederland. Volgens Ducarme trof de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) in november 2016 al fipronil aan in eieren, zonder de buitenwereld hierover in te lichten. Het onderzoek naar de huidige fipronilbesmetting zou bovendien vertraging opgelopen hebben doordat de NVWA niet reageerde op vragen om informatie uit België.

Altijd weer die rituele storm van kritiek op de 'falende' toezichthouder
Zoals haast na elk voedselschandaal, zit de NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) weer op de schopstoel. Toch is de volksgezondheid nauwelijks in het geding gekomen tijdens de gifeierenaffaire.