Een vluchteling in een opvangcentrum. Vanwege de grote toestroom van asielzoekers is er opvang geregeld in leegstaande gevangenissen, zoals in Veenhuizen.
Een vluchteling in een opvangcentrum. Vanwege de grote toestroom van asielzoekers is er opvang geregeld in leegstaande gevangenissen, zoals in Veenhuizen. © ANP

Gemeenten naarstig op zoek naar huurwoningen voor vluchtelingen

Een groeiend aantal gemeenten spant zich in om het aantal sociale huurwoningen te vergroten, mede als reactie op de toegenomen vluchtelingenstroom. Corporaties bouwen op verzoek van de gemeenten meer sociale huurwoningen in onder meer Almere, Utrecht, Krimpenerwaard en Bernheze. De gemeente Eemnes overweegt zelf woningen te kopen om die te verhuren aan vluchtelingen.

De voornemens staan haaks op de ontwikkeling dat in veel gemeenten het aandeel sociale huurwoningen afneemt; corporaties die krap bij kas zitten doen woningen in de verkoop. De partijen PvdA en SP pleiten voor het bouwen van meer sociale huurwoningen, maar volgens minister voor Wonen Stef Blok (VVD) is dat niet nodig. Volgens zijn partij kan het ook een aanzuigende werking hebben als Nederland speciaal voor vluchtelingen veel huizen gaat bijbouwen.

De woningcorporatiekoepel Aedes stelt dat het toevoegen van meer permanente, betaalbare huurwoningen essentieel is om de stroom vluchtelingen met een verblijfsvergunning te kunnen huisvesten. Een woordvoerder: 'Er zijn structureel meer sociale huurwoningen nodig.'

Toegejuicht

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten juicht het toe dat er in gemeenten met woningkrapte wordt bijgebouwd. 'In bijvoorbeeld Deventer zijn er wel genoeg betaalbare huurwoningen voor het huisvesten van de vluchtelingen. Gemeenten hebben vooral behoefte aan eenpersoonswoningen. En er is veel vraag naar aangepaste woningen, waar ouderen langer thuis kunnen wonen.'

Utrecht krijgt, na afspraken met de corporaties, 1.200 sociale huurwoningen extra tussen nu en 2019. Die zijn volgens woonwethouder Paulus Jansen (SP) 'hard nodig' en zeker niet alleen voor vluchtelingen. De stad praat met de corporaties over de toevoeging van nog eens 600 huurwoningen.

Scheve gezichten

'Alleen bouwen voor vluchtelingen is niet uit te leggen'

Tjeerd Herrema (PvdA), wethouder Almere slaagt erin 'zijn' 618 asielzoekers te huisvesten. Er moet wel voor gebouwd worden. 'Als een vluchteling mag blijven, moet hij ook als Nederlander worden behandeld en een woning krijgen.' Lees hier het interview. (+)

In Almere komen er 2.200 sociale huurwoningen bij, vanwege de toegenomen vraag. Voor alle Almeerders, inclusief de vluchtelingen die we moeten huisvesten, benadrukt wethouder Tjeerd Herrema (PvdA). 'Het is niet verstandig om alleen voor vluchtelingen huizen te bouwen, dat geeft aanleiding tot scheve gezichten.'

De gemeente Bernheze heeft vorige maand besloten 350 sociale huurwoningen toe te voegen, 200 voor reguliere woningzoekenden en 150 voor vluchtelingen en 'mensen die in de knel zijn gekomen'.

In asielzoekerscentra wachten ongeveer 16 duizend vluchtelingen die in Nederland mogen blijven vaak al maanden op een woning in een van de 393 gemeenten. Herrema: 'Als we mensen een verblijfsvergunning geven, moeten we ze ook een woning geven. Hoe langer ze moeten wachten, hoe moeizamer hun integratie verloopt.'

Meer huurwoningen nodig

Ook moslims op de vlucht zijn welkom bij de paters

De vluchtelingen die hier komen wonen hoeven geen christen te zijn. Al moeten ze weten dat ze bij de oudste kloostergemeenschap van Nederland terechtkomen. 'Ze mogen ook meedoen met onze gebedsdiensten.' Lees hier de reportage. (+)

Veel gemeenten willen niet meer dat hun inwoners woningen aan hun neus voorbij zien gaan omdat vluchtelingen onderdak moeten krijgen. 'We hebben snel meer huurwoningen nodig. Als we zo doorgaan, komen zowel onze starters als de ons toegewezen vluchtelingen klem te zitten', zegt wethouder Jan den Dunnen (CDA) van de gemeente Eemnes.

Zoals in veel gemeenten neemt het aantal sociale huurwoningen daar niet toe, omdat corporaties ook woningen verkopen als ze nieuwe bijbouwen. 'Om deze stroom vluchtelingen te huisvesten zouden corporaties tijdelijk geen bezit moeten verkopen. Daarover gaan we nu in gesprek.'

Krap bij kas

Volgens de Aedes-woordvoerder zijn corporaties in veel delen van het land al gestopt met het verkopen van huurwoningen om de vluchtelingen te kunnen huisvesten. 'Maar sommige corporaties zitten zo krap bij kas dat ze die inkomsten nodig hebben voor renovatie van het woningbestand en om de door het Rijk opgelegde belasting, de verhuurdersheffing, te betalen.'

Voor de korte termijn onderzoekt Eemnes nu de mogelijkheid dat de gemeente zelf koopwoningen gaat aankopen, om die aan de vluchtelingen te verhuren. 'Wij hebben extra huurwoningen nodig, en er worden ons koopwoningen aangeboden. Maar er zitten haken en ogen aan om als overheid huizen op te kopen. We laten er juridisch onderzoek naar doen.'