Een pakketbezorger tijdens een protest in maart tegen de arbeidsomstandigheden en lage tarieven waar pakketbezorgers mee te maken hebben.
Een pakketbezorger tijdens een protest in maart tegen de arbeidsomstandigheden en lage tarieven waar pakketbezorgers mee te maken hebben. © ANP

Geheime deal PostNL met fiscus over pakjesbezorgers

PostNL heeft jarenlang geheime afspraken gemaakt met de Belastingdienst om pakketbezorgers fiscaal gunstig te laten werken.

Wie thuis via Zalando een nieuwe broek in drie verschillende maten wil passen, heeft grote kans dat die pakjes worden geleverd door een zelfstandig ondernemer. Lees hier hoe dat kan.

De fiscus beschouwt de pakjesbezorgers als zzp'ers zodat ze niet als werknemers voor het voormalige staatsbedrijf hoeven te werken. De garantie over hoe de Belastingdienst de pakjesbezorgers bij PostNL fiscaal beoordeelt, is vergelijkbaar met rulings die buitenlandse bedrijven sluiten om belasting te ontwijken.

PostNL bespaart hierdoor jaarlijks naar schatting 15 miljoen euro aan belastingen en premies voor werknemers. Bovendien loopt het bedrijf geen risico als een kleine zelfstandige ziek wordt of minder presteert. Door de afspraken kregen pakjesbezorgers toch fiscale voordelen van een zelfstandige, terwijl ze maar één opdrachtgever hebben. In andere sectoren, zoals in de zorg, moeten zelfstandigen altijd minimaal vier opdrachtgevers te hebben.

De afspraken met de Belastingdienst waren volgens PostNL 'volledig binnen de kaders van wet- en regelgeving en gericht op het verminderen van de administratieve lastendruk. De Belastingdienst wil geen commentaar geven. 'Op individuele zaken kunnen we niet ingaan, omdat we een wettelijke geheimhoudingsplicht hebben.'

Enige opdrachtgever

15 miljoen euro bespaart PostNL jaarlijks aan belastingen en premies voor werknemers door de afspraak met de Belastingdienst

PostNL ligt al jaren onder vuur over schijnconstructies rond wat het 'subcontractors', onderaannemers, noemt. Het bedrijf schrijft tot in detail voor hoe de kleine zelfstandigen hun werk moeten doen. PostNL is voor de meesten hun enige opdrachtgever. Eén zzp'er, gesteund door vakbond FNV, is onlangs naar de rechter gestapt om een baan als werknemer op te eisen.

PostNL erkent dat het in 2012 en 2013 afspraken met de fiscus had, iets wat pakketbezorgers en andere betrokkenen al langer zeggen. Die jaren hoefden de zzp'ers bij PostNL geen zelfstandigenvergunning, de VAR-wuo, af te geven. Met die bij de Belastingdienst aangevraagde vergunning hoeft een bedrijf geen werknemerslasten te betalen, ook niet als achteraf blijkt dat de zzp'er een verkapte werknemer is. Van de drieduizend pakketbezorgers zijn er vijfhonderd in dienst bij PostNL. Tweeduizend werken er als zzp'er, nog eens vijfhonderd zijn in dienst van zmp'ers, zelfstandigen met personeel die wel werknemerslasten moeten afdragen.

Het is de vraag of de deal met de Belastingdienst voorbij is. Sinds 2014 moeten zzp'ers van PostNL weer een zelfstandigenverklaring bij de Belastingdienst aanvragen. Maar ook wie doelbewust aangeeft maar één opdrachtgever te hebben, kan als ondernemer werken. 'De zzp'ers zijn, net als werknemers, vijf, sommigen zelfs zes dagen voor één werkgever bezig. Hoe schijnzelfstandig kun je zijn', zegt Maurice Jacobs van Subco Partners, een belangenvereniging van kleine zelfstandigen bij vooral PostNL.

Afspraken met de fiscus

Ook een document uit juni 2014 wekt de indruk dat PostNL nog afspraken heeft met de fiscus. In een nieuwsbrief aan subcontractors kondigt het pakjesbedrijf een aantal verbeterpunten aan. Daaronder 'een fulltimewerkpakket van dinsdag tot en met zaterdag'. Ook zegt PostNL toe meer inzicht te geven in hoe het bedrijf berekent wat een pakjesbezorger wekelijks krijgt uitbetaald. Want rekeningen hoeft een subcontractor nooit te sturen.

Vorig jaar werd bekend dat de Belastingdienst paal en perk wil stellen aan schijnzelfstandigheid. De fiscus loopt jaarlijks honderden miljoenen aan belastingen en premies mis doordat werkgevers in bijvoorbeeld de zorg, ict, onderwijs en transport schijnzelfstandigen inzetten. De VAR wordt vervangen door de modelovereenkomst, maakte staatssecretaris Eric Wiebes van Financiën vorige maand bekend. Sectoren, maar ook bedrijven kunnen afspraken maken over de voorwaarden waaronder kleine zelfstandigen kunnen werken en door de belastingdienst als ondernemer worden beschouwd. De Kamer krijgt nog voor 1 juli een brief over de aanpak van schijnconstructies in de postsector van minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, meldt zijn woordvoerster.

Met ruim 450 duizend bezorgde postpakketten per dag en een marktaandeel van bijna 80 procent domineert PostNL de binnenlandse pakjesmarkt voor consumenten. Het bedrijf bezorgde vorig jaar 142 miljoen pakketjes in Nederland, bijna 9 procent meer dan in 2013. PostNL boekte vorig jaar een omzet van 4,25 miljard euro, 2 procent meer dan het jaar ervoor. De nettowinst steeg van 170- naar 226 miljoen.