Financiële meevaller voor Holleeder: opgelegde vordering van 18 miljoen euro verlaagd naar 9 ton
© ANP

Financiële meevaller voor Holleeder: opgelegde vordering van 18 miljoen euro verlaagd naar 9 ton

Willem Holleeder hoeft de Nederlandse staat niet 18 miljoen euro te betalen, maar slechts 9 ton. Dat heeft het gerechtshof in Amsterdam bepaald.

Niet zozeer Holleeder, maar vastgoedhandelaar Jan-Dirk Paarlberg heeft profijt gehad van de afpersing van vastgoedondernemer Willem Endstra. Paarlberg, die Holleeder hielp het afpersgeld wit te wassen, is de staat daarom 24 miljoen euro verschuldigd. Holleeder zelf heeft maar 9 ton aantoonbaar overgehouden aan de intimidatie van Endstra en crimineel Kees Houtman, waarvoor hij in 2007 werd veroordeeld.

'Bankier van de onderwereld'

De uitspraak is opmerkelijk omdat Holleeder eerder tot tweemaal toe een vordering van 18 miljoen euro kreeg opgelegd. In 2012 bepaalde de Haarlemse rechtbank dat hij dit bedrag had verdiend met het afpersen van 'bankier van de onderwereld' Endstra. Vier jaar later, toen de zaak werd overgedaan, kwamen de rechters tot eenzelfde vonnis. In hoger beroep, dat was aangespannen door Paarlberg, had het Openbaar Ministerie (OM) wederom 18 miljoen geëist. 

Maar dat geld heeft Holleeder nooit gehad, oordeelt het hof nu. Het was weliswaar de bedoeling dat de afpersmiljoenen bij hem zouden belanden, 'maar zo ver is het nooit gekomen'. De bedragen die Holleeder hem aftroggelde, stortte Endstra op rekeningen van (bedrijven van) Paarlberg. Die waste het geld vervolgens wit - een misdrijf waarvoor Paarlberg 4,5 celstraf kreeg in 2010. Hoewel hij dat witwassen voor Holleeder deed, is niet gebleken dat laatstgenoemde 'ooit toegang heeft gehad tot de rekeningen'.

Bankroet

Vooral Paarlberg zelf had profijt van de afpersing, stelt het hof vast. Boven op de 17 miljoen euro die Endstra naar hem overmaakte, heeft hij nog eens 7 miljoen verdiend door dat geld uit te lenen en schulden af te lossen. Het komt hem op een boete van opgeteld 24 miljoen te staan. Dat is overigens ruim een miljoen minder dan de rechtbank eerder op hem verhaalde (25,7 miljoen). Het verschil zit in één transactie, waarvan het hof niet kon vaststellen of Paarlberg ervan had geprofiteerd. 

Het is maar de vraag wat de staat terugziet van de gevorderde miljoenen. Volgens zijn advocaat is Paarlberg bankroet en heeft hij geen cent. Het vermogen van de vastgoedhandelaar, ooit geschat op 274 miljoen euro, is 'geheel verdampt'. Het terugvorderen van crimineel geld blijkt sowieso vaak een heikel karwei. In het geval van Holleeder is justitie nog altijd op zoek naar een deel van het losgeld (3,6 miljoen euro) dat werd betaald voor de ontvoerde biermagnaat Freddy Heineken. 

Voor zijn afpersingspraktijken kreeg Holleeder negen jaar celstraf. Sinds deze maand staat hij terecht voor vijf liquidaties in de onderwereld, waaronder die van Endstra (2004) en Houtman (2005). Zijn betrokkenheid bij de afrekeningen heeft hij afgedaan als 'onzin'.


Wie is wie in het proces-Holleeder?

In het proces-Holleeder staat veel op het spel: als hij wordt veroordeeld, dreigt voor hem levenslang. Lees hier meer over de verdachte zelf, de aanklagers, advocaten en rechters in zijn proces en de mensen die hij zou hebben laten vermoorden.