Even wennen: Rutte als dominee in Haagse kerk, met 'mooi anti-D66-verhaal'
© ANP

Even wennen: Rutte als dominee in Haagse kerk, met 'mooi anti-D66-verhaal'

Het is even wennen, minister-president Mark Rutte in de kerk op de kansel in plaats van achter het katheder in Nieuwspoort. De vrolijke liberaal Rutte is zondagochtend eenmalig dominee Rutte in de stemmige Haagse Duinzichtkerk, waar de inwoners van de Archipelbuurt en het Benoordenhout ter kerke gaan. Twee wijken vol welgestelden en hoogopgeleiden. Met 1200 man is het stampvol.

'Ik beschouw mezelf als een kind van de Nederlandse protestants-christelijke cultuur: omzien naar elkaar, verdraagzaamheid en verantwoordelijkheid.'

Rutte, die jarenlang zo min mogelijk van zichzelf liet zien, ontpopt zich in de aanloop naar de verkiezingen van 2017 tot een voor-elk-wat-wilspremier. Van de grappenmaker in het Correspondents' Dinner, via de pleur-oppremier in Zomergasten tot een normen en waardenpredikant op deze zondag in Den Haag - een rol die zeker niet ongelegen komt in de stembusstrijd met partijen als het CDA. Partijvoorlichter Menno de Bruyne van de SGP is een aandachtig toehoorder.

Zelf woont Rutte op loopafstand in het Benoordenhout, komt uit een hervormd gezin, maar hij gaat niet elke zondag naar de kerk. Dat heeft Rutte gemeen met veel wijkgenoten, want op andere zondagen is het aanmerkelijk minder druk. De vroegere CDA-minister Piet Hein Donner, nu vicepresident van de Raad van State, is hier vaker, maar voor Ruttes 'Preek van de leek' is werkelijk iedereen uitgelopen.

Geloofsbeleving

'We hebben hem een jaar geleden gevraagd', zegt Rein Willems, voorzitter van de kerkenraad, tevens oud-topman van Shell Nederland en voormalig CDA-senator. 'Hij zei meteen ja, maar nà het Nederlandse voorzitterschap van de EU.' Dat liep tot 1 juli.

Erg scheutig is Rutte nooit geweest met uitleg over zijn geloofsbeleving. 'Keurig hervormd', dat waren ze thuis en daar liet hij het meestal bij. Pas in Zomergasten, begin september, gaf hij wat toelichting. Op tv zei hij dat hij 'met 51 procent in het geloof staat', maar ook hoort 'bij de groep die heel veel twijfel heeft'.

Deze ochtend wordt meer context verlangd, want 'de lekenpreek moet geen politiek maar een doorleefd verhaal zijn', zegt ouderling van dienst Ruerd Ruben, in het dagelijks leven hoogleraar aan Wageningen Universiteit. Rutte heeft 'zelfonderzoek' gedaan. Een kerkdienst betekent voor hem 'vertraging en bezinning'. In zijn jeugd was het geloof 'licht, zonder dat het lichtvoetig werd'. Geenszins een 'zware schrijversjeugd' als die van Maarten 't Hart of Jan Siebelink.

Anti-D66 verhaal

Hij stelt twee teksten centraal: 'De weldaden van de Heer' in Psalm 111 ('Wie leeft naar zijn wet, getuigt van goed inzicht') en Matteüs 25, waarvan hij 14-30 leest, over het woekeren met talenten. Rutte: 'Geloofstradities zijn persoonlijk en maatschappelijk kapitaal. Als we daarmee woekeren in de goede zin van het woord, voegt dat waarde toe aan ons eigen leven en de samenleving als geheel. Als we ze ongebruikt laten, verliezen we iets essentieels.'

Een beetje politiek is het toch wel. 'Een mooi anti-D66 verhaal', concludeert Pieter de Savornin Lohman, oud-diplomaat en voorzitter van Wijkvereniging Benoordenhout. 'Goed dat dit wordt gezegd in een tijd waarin het geloof zo wordt weggemoffeld.'

De volledige preek van Rutte is te zien en lezen op kerkomroep.nl