Minister van Binnenlandse Zaken Ronald Plasterk en Rob Bertholee, het hoofd van de AIVD.
Minister van Binnenlandse Zaken Ronald Plasterk en Rob Bertholee, het hoofd van de AIVD. © ANP

Eerste Kamer akkoord met omstreden 'aftapwet', maar SP, D66, GL en PvdD blijven tegen

Tegenstanders noemen wet nog te vaag en toezicht niet sterk genoeg

De veelbesproken 'aftapwet' waarmee de inlichtingendiensten ruimere toegang  krijgen tot de kabel is een feit. De Eerste Kamer stemde er dinsdag tegen middernacht mee in. Het maakt het voor de AIVD en MIVD mogelijk om grote hoeveelheden internetverkeer via de kabel af te tappen.

Twistpunten

Van journalistieke bronbescherming tot hacken via derden. Dit zijn de voornaamste twistpunten over de 'aftapwet'.

VVD, PVV, CDA, SGP, PvdA, 50PLUS en OSF stemden voor. De PvdA was wel kritisch, maar toonde zich tevreden met enkele toezeggingen van minister Ronald Plasterk (Binnenlandse Zaken). De Tweede Kamer had het voorstel eerder al aangenomen.

SP, D66, GroenLinks en Partij voor de Dieren lieten zich niet overtuigen. Zij vrezen een te grote inbreuk op de privacy van burgers en vinden het toezicht niet sterk genoeg. Ook is de wet wat hen betreft op veel punten te vaag.

Plasterk probeerde eerder zorgen weg te nemen door te stellen dat de afgetapte partijen 'in de meeste gevallen geen individuele Nederlandse burgers zullen betreffen'. Dit betekent echter niet 'dat een individuele burger van dit begrip uitgesloten moet worden', aldus de demissionaire minister. Dit stelde de oppositie niet genoeg gerust.

Drie jaar bewaard
In de nieuwe wet wordt de uitwisseling van gegevens met inlichtingendiensten van andere landen geregeld. Qua toezicht is een nieuwe speciale commissie toegevoegd, de TIB. Deze commissie zal de rechtmatigheid toetsen van de verleende toestemming voor enkele bijzondere opsporingsbevoegdheden, zoals het hacken van derden.

De door de AIVD en MIVD verzamelde data mag, indien relevant, drie jaar bewaard worden. Tussen onschuldige burgers en doelwitten wordt, wat de bewaartermijn betreft, geen onderscheid gemaakt. Minister Jeanine Hennis van Defensie benadrukte dinsdag dat het in ieder geval niet de bedoeling is om alles zo lang mogelijk op te slaan.

Inlichtingendiensten wilden een nieuwe wet omdat de oude inlichtingenwet uit 2002 stamt. Veel informatie daarin is niet meer van toepassing omdat de meeste informatie tegenwoordig via de kabel wordt vervoerd, zoals telefonie en e-mail. Volgens Plasterk is het hoog tijd dat de wet wordt gemoderniseerd, onder meer vanwege 'de bescherming tegen terrorisme en de bescherming van het hightechbedrijfsleven en de overheid tegen cyberaanvallen'. De nieuwe wet moet op 1 januari ingaan.