Herman du-Bois (L) in 2001 in de rechtszaal in Den Haag.
Herman du-Bois (L) in 2001 in de rechtszaal in Den Haag. © ANP

Du-Bois: 'Overheid faalt met hulp aan onterecht vastgezeten gedetineerde'

Het Openbaar Ministerie moet ook mensen die ten onrechte hebben vastgezeten begeleiden bij hun terugkeer in de samenleving. Nu hebben zij geen recht op hulp. 'Feitelijk zegt Justitie tegen deze mensen: zoek het lekker zelf uit.'

Dat zegt Herman du-Bois, die zeven jaar ten onrechte vast zat voor de Puttense moordzaak, in een interview met de Volkskrant. Du-Bois kreeg geen begeleiding bij zijn terugkeer in de samenleving. Hij was veroordeeld wegens de verkrachting van en moord op Christel Ambrosius in 1994.

Onlangs constateerde een psycholoog dat hij al 20 jaar lijdt aan een posttraumatisch stresssyndroom. Hij kampte jarenlang met slapeloosheid, angsten en ernstige stemmingswisselingen. In een reactie op het interview met de Volkskrant nodigt de huidige OM-topman, Herman Bolhaar, du-Bois uit voor een gesprek.

Interview: 'Ik wil erkenning dat ik niet dat monster ben waar ze me voor hielden' (+)

Du-Bois kreeg een schadevergoeding van bijna 9 ton nadat het hof had geoordeeld dat hij onschuldig was. Die heeft zijn psychische problemen nooit kunnen vergoeden. 'Ik had dat geld nooit moeten aannemen. Ik had hulp nodig. Geestelijke hulp, met werk, schuldsanering, sociaal - met alles.'

Du-Bois werd eind 2016 veroordeeld voor voorbereidingshandelingen bij de productie van xtc. In een opmerkelijk vonnis oordeelde de rechtbank in Zutphen dat dit delict te wijten is aan het feit dat de Nederlandse staat du-Bois na zijn onterechte detentie geen hulp bood bij zijn terugkeer in de samenleving, en nooit publiekelijk heeft gerehabiliteerd.

Door aanhoudende twijfel over zijn onschuld kon du-Bois nooit meer aan werk komen, en nam hij 'uit nood geboren' klussen aan van vrienden uit de gevangenis. Met begeleiding en publiekelijke excuses was dat niet gebeurd, oordeelt de rechtbank.

Het Openbaar Ministerie heeft geen idee wat zo iemand over zich heen krijgt

Geert-Jan Knoops

Het OM is niet tegen het vonnis in beroep gegaan. Daarmee erkent het dat de Staat der Nederlanden in haar zorgplicht jegens du-Bois ernstig tekort is geschoten, zegt diens advocaat Geert-Jan Knoops. 'Dat betekent weer dat ten onrechte veroordeelden in de toekomst op dit vonnis, dat bindende kracht heeft jegens de Staat, een beroep kunnen doen met betrekking tot hulp bij resocialisatie.'

Niet alleen ten onrechte veroordeelden moeten begeleiding krijgen, stelt Herman du-Bois. 'Er zijn ook mensen die twee, drie weken vastzitten voor iets dat ze niet hebben gedaan. Dat heeft enorm veel impact. Die hebben ook een gezin, buren en een werkgever waar ze weer naar terug moeten. Hier in de buurt is een vader ten onrechte beschuldigd van incest met zijn dochter. Het Openbaar Ministerie heeft geen idee wat zo iemand over zich heen krijgt.'

Persoonlijk interview

Vijftien jaar na zijn vrijspraak in de Puttense moordzaak wacht Herman du-Bois nog altijd op publieke excuses van de staat. Nu is hij voor velen nog altijd ‘die man van de moord’. Het heeft hem kapotgemaakt. ‘Ik kan niet meer gewoon Herman zijn.’ (+)

Du-Bois stelt dat de voormalige minister van Justitie, Ernst Hirsch Ballin, en voormalig OM-topman Harm Brouwer in 2010 en 2011 beloofden hem publiekelijk te rehabiliteren en een baan voor hem te creëren. Die beloften zijn nooit nagekomen.

Het ministerie van Justitie zegt niet op du-Bois' uitspraken te kunnen reageren zolang Kamervragen van 5 december over het vonnis in Zutphen, over de beloftes van de staat aan du-Bois en over het beleid ten aanzien van ontkennende verdachten, nog niet zijn beantwoord.