'Het is belangrijk om uit te zoeken waar die uitspraken vandaan komen', aldus Karin Heremans, beleidscoördinator radicalisering in het Vlaamse gemeenschapsonderwijs.
'Het is belangrijk om uit te zoeken waar die uitspraken vandaan komen', aldus Karin Heremans, beleidscoördinator radicalisering in het Vlaamse gemeenschapsonderwijs. © ANP XTRA

Doodsbedreigingen en scheldpartijen door 'napratende' islamitische kleuters in Vlaanderen

Een rapport over een Vlaamse school waar islamitische kleuters radicale uitspraken deden, zorgt voor veel ophef in België. De kleuters citeerden koranverzen tijdens de pauze, noemden klasgenootjes 'varkens', en een meisje weigerde een jongen een hand te geven. Een kind uitte zelfs doodsbedreigingen. Het is de eerste keer dat deskundigen dergelijke uitspraken op zo'n jonge leeftijd horen.

Het interne rapport van de Dr. Ovide Decrolyschool in de Oost-Vlaamse stad Ronse, waar veel migranten wonen, wekt grote beroering in België. Vlaams parlementslid en commissievoorzitter Nadia Sminate (N-VA) riep de Parlementscommissie voor Bestrijding van Gewelddadige Radicalisering meteen vervroegd samen.

Maar experts waarschuwen voor overdreven paniek: het gaat hier niet om 'geradicaliseerde kleuters' of 'kleuters van de jihad', zoals sommige media schreven, maar om kindjes die hun ouders of andere volwassenen napraten. 'Kleuters bedenken zulke dingen niet zelf', aldus Karin Heremans, directeur van het atheneum in Antwerpen en beleidscoördinator radicalisering in het Vlaamse gemeenschapsonderwijs. 'Ze doen uitspraken die ze ergens hebben opgepikt.'

'Storm in glas water'

Het gaat om uitspraken van een zestal kinderen. Dat is 1 procent van het totaal aantal kinderen

Dirk Moulart, directeur van de overkoepelende scholengroep

Dirk Moulart, directeur van de overkoepelende scholengroep, noemt de ophef in de Vlaamse media 'een storm in een glas water'. 'Het gaat om uitspraken van een zestal kinderen, uit drie gezinnen die bekendstaan bij de lokale politie. Dat is 1 procent van het totaal aantal kinderen.'

Toch is het papegaaigedrag van de kleuters verontrustend, want het wijst op radicalisering bij de volwassenen in hun omgeving. 'Het is belangrijk om uit te zoeken waar die uitspraken vandaan komen', aldus Karin Heremans. 'Horen de kinderen dat soort dingen van ouders, in de koranlessen of op een pleintje? Dat moet grondig worden onderzocht.'

Heremans ziet de kinderuitspraken ook als een symptoom van de gewijzigde strategie van terreurbeweging IS. 'Nadat IS lange tijd probeerde om onze jongeren naar Syrië te halen, moedigt het nu moslims aan om zich los te weken uit onze samenleving. Dat gebeurt in een eerste fase door jongeren op te zetten tegen de rest van de maatschappij.'

Wat wij hier aan het doen zijn, is helemaal nieuw. Er is geen receptenboek voor

Karin Heremans

Sinds afgelopen juni begeleidt Heremans de school in Ronse. Pedagogen en speciaal opgeleide leerkrachten houden voorzichtige vraaggesprekken met de kleutertjes, en met de ouders worden gesprekken gevoerd. Ook de lokale politie, stadsdiensten en imam zijn bij het dossier betrokken.

'Dit is geen situatie die je snel kunt oplossen', zegt Heremans. 'Natuurlijk moet je grenzen stellen, maar tegelijk moet je blijven verbinden. Als je te aanvallend communiceert, duw je ouders van je weg.' Of de kleuters het risico lopen op latere leeftijd te radicaliseren, kan ze niet zeggen. 'Wat wij hier aan het doen zijn, is helemaal nieuw. Er is geen receptenboek voor.'

Projecten tegen radicalisering

Heremans betreurt vooral dat het rapport in de media gelekt is, en vreest dat een oplossing daardoor bemoeilijkt wordt. 'We waren in de luwte met die families aan de slag. Door de soms ongenuanceerde uitlatingen in de media neemt de polarisering toe, en wordt het moeilijker om in vertrouwen te werken.'

Binnen het Vlaamse onderwijs zijn tal van projecten gaande om radicalisering tegen te gaan. Vorig jaar werden 1.200 gewone leerkrachten en 700 islamleerkrachten opgeleid om radicalisering te herkennen, moeilijke gesprekken met leerlingen en ouders te voeren, en een alternatief en verbindend verhaal aan te bieden. Een netwerk van islamexperts geeft scholen advies en vorming.