Dekker maakt stichten van scholen gemakkelijker

Onderwijs wordt ontzuild

Het wordt eenvoudiger om een nieuwe school te stichten, ook als deze niet is gebaseerd op een katholieke, islamitische, antroposofische of andere levensbeschouwing. Binnenkort hoeven mensen die een school willen beginnen alleen nog te bewijzen dat er belangstelling is voor die school en dat de kwaliteit op orde is. Daarmee zal het onderwijs verder ontzuilen.

Interview

Staatssecretaris Dekker van Onderwijs: 'Er moet een gelijk speelveld komen.' Lees het interview hier.

Staatssecretaris Sander Dekker (Onderwijs) presenteerde woensdag een conceptwet die dit mogelijk moet maken. De wet ligt ter inzage op internet, waar iedereen erop kan reageren.

Het stichten van nieuwe scholen in Nederland is lastig, vooral als een school niet tot een erkende levensbeschouwelijke richting behoort. 'De huidige wetgeving is gebaseerd op de archaïsche principes van de verzuiling', zegt Dekker in een interview met de Volkskrant. 'Vernieuwende initiatieven krijgen hierdoor te weinig kans.'

De roep om verandering van het systeem klinkt al jaren. In 1996 en 2013 pleitte de Onderwijsraad al voor de invoering van zogeheten 'richtingsvrije planning'. Een eerdere poging om de wet aan te passen liep echter spaak.

Dekker wil scholen die zich baseren op levensbeschouwing wettelijk gelijkstellen aan scholen met een vernieuwend onderwijsconcept - zoals iPadscholen of scholen voor kleinschalig onderwijs. Daartoe schrapt hij het begrip 'richting' uit de wet. Wie een school wil oprichten hoeft straks alleen nog een plan te maken en te bewijzen dat er belangstelling is voor de school. De Onderwijsinspectie zal nog voordat de school start, de kwaliteit van het plan beoordelen.

Als iemand een iPadschool wil oprichten, dan mag die er komen

Paul Zoontjens - Hoogleraar onderwijsrecht Universiteit van Tilburg

Veel meer te kiezen

'Ouders en leerlingen krijgen door de komst van nieuwe scholen veel meer te kiezen', verwacht Paul Zoontjens, hoogleraar onderwijsrecht aan de Universiteit van Tilburg en voormalig lid van de Onderwijsraad. Hij is in grote lijnen te spreken over het wetsvoorstel. 'Als iemand een iPadschool wil oprichten, dan mag die er komen. Zo'n school hoeft niet meer vermomd te worden als katholieke of protestantse school.'

Toch plaatst Zoontjens ook kanttekeningen. In het nieuwe systeem moeten initiatiefnemers aantonen dat er behoefte is aan die nieuwe school. Ze kunnen daarvoor ouderverklaringen verzamelen. 'Het is de vraag of dat een betrouwbaar systeem is', zegt hij. 'Ouders kunnen zich bedenken. Daar is geen sanctie aan verbonden. Het wordt lastig om vast te stellen hoeveel leerlingen een school daadwerkelijk zal aantrekken.'

Misha van Denderen voorziet veel grotere problemen. 'Ik vrees dat het ministerie hiermee de sluizen openzet', aldus de oprichter van de Stichting voor Persoonlijk Onderwijs, die de afgelopen jaren tegen de stroom in enkele middelbare scholen wist te stichten. 'Het wordt nu wel heel makkelijk om een school te beginnen.'

Veel geld

Dekker wil een mooie erfenis achterlaten, maar zadelt zijn opvolger met een megalomaan begrotingstekort op

Misha van Denderen - Oprichter Stichting voor Persoonlijk Onderwijs

Van Denderen verwacht dat commerciële buitenlandse partijen, zoals de Zweedse scholengroep Kunskapsskolan, zich op de markt zullen storten. Die zouden tientallen scholen tegelijk kunnen openen. 'Het is voor een grote organisatie makkelijk om aan te tonen dat er animo voor een school is. Je houdt een mooi verhaal, mensen raken enthousiast en een school kan van start. Al die nieuwe scholen gaan de overheid en de samenleving veel geld kosten. Dekker wil een mooie erfenis achterlaten, maar met dit voorstel dreigt hij zijn opvolger met een megalomaan begrotingstekort op te zadelen.'

Dekker denkt echter niet dat het zo'n vaart zal lopen. 'In Zweden mogen scholen winst maken, hier niet', zegt de staatssecretaris. 'De vergelijking gaat totaal mank. Van Denderen heeft zelf gebruik gemaakt van de muizengaatjes in het huidige systeem, maar gunt andere vernieuwers kennelijk geen kans.'

Het wetsvoorstel 'Meer ruimte voor nieuwe scholen' is momenteel ter inzage op internet. Belangstellenden en belanghebbenden kunnen er tot 29 februari op reageren. Dekker hoopt dat de wet op 1 augustus 2018 in werking kan treden.

Het is goed dat straks vrijwel iedereen een school mag beginnen

  • 20% (646)

    Eens

  • 80% (2611)

    Oneens

3257 stemmen

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.