Dankzij deze apps kan iedereen straks meespeuren met de politie

De politie ontwikkelt drie apps met spelelementen

Met behulp van apps wil de politie de samenwerking met burgers toekomstbestendig maken. Maar een spelelement inbouwen, gaat dat niet te ver? Experts waarschuwen: belonen met punten is gevaarlijk.

De politie heeft drie apps in ontwikkeling die burgers moeten bewegen meer te helpen bij opsporingswerk. Een onderdeel van het plan is de amateurspeurder met prijzen te verleiden tot het zoeken naar gestolen auto's en vermisten. Privacyexperts wijzen op de risico's van het in spelvorm verzamelen van persoonsgegevens door burgers.

Een beroep doen op de 'burgerdetective' is niet uit luiheid van de politie, zegt hoofd innovatie van de Nationale Politie Hans Schönfeld, maar een volgende stap in de nieuwe strategie van het korps, waarbij vergaande samenwerking wordt gezocht met bedrijven en burgers. 'Wij komen gewoonweg niet aan alles toe. Bovendien weten wij uit onderzoek dat vier op de vijf burgers een bijdrage willen leveren aan het veiliger maken van ons land.'

We weten uit onderzoek dat vier op de vijf burgers een bijdrage willen leveren aan het veiliger maken van ons land

Als voorbeeld noemt Schönfeld de vermissing van Anne Faber in de omgeving van Zeist. Sinds anderhalve week zijn honderden vrijwilligers betrokken bij de zoektocht naar de 25-jarige vrouw en kwamen ruim 1.700 tips binnen.

'We willen meer midden in de samenleving staan door burgers bij ons werk te betrekken', zegt Schönfeld. 'Niet alleen vóór de mensen werken, maar ook mét.' Door wijkagenten mee te laten praten in chatgroepen van buurtbewoners probeert de politie al langer het contact met burgers te verbeteren.

Het laten ontwikkelen van de apps kost de politie gemiddeld 50 duizend euro per stuk, maar ze komen er alleen als blijkt dat ze ook echt werken. Begin volgend jaar verwacht te politie te testen met de auto zoekapp Autémon en de vermisten-app Samen Zoeken. Van de derde app, waarbij burgers kunnen helpen bij het oplossen van een inbraak, is nog niet duidelijk wanneer die af is. 'Vanwege de koppeling met vertrouwelijke databases ontwikkelen we die zelf', zegt Schönfeld. 'En dit duurt bij ons nu eenmaal langer dan bij commerciële bedrijven.'

Ik vind dit onethisch

Privacyexpert Bart van der Sloot

Privacyhoogleraar Gerrit-Jan Zwenne (Universiteit Leiden) is niet tegen burgeropsporing, maar vindt de beloning in de vorm van punten en cadeaus riskant. 'Door er een spelletje van te maken nodig je mensen uit politieagentje te spelen', zegt hij. 'Dan loop je het risico dat ze te ver gaan. De apps moeten daarom heel duidelijk zijn over de randvoorwaarden, over waar de opsporing eindigt. Dat iemand niet voor eigen rechter gaat spelen als hij dankzij de Autémon niet alleen de gestolen auto aantreft, maar ook de chauffeur.'

Het risico van eigen richting door gamification ziet ook privacyexpert Bart van der Sloot (Universiteit Tilburg). 'Het doet ook geen recht aan de ernst van het opsporingswerk', zegt hij. 'Het machtsmonopolie ligt bij de politie en die draagt dit nu deels over aan de burger in spelvorm. Ik vind dit onethisch.'

Spionnetje spelen is vooral een gevaarlijke ontwikkeling, die heel hype- en sensatiegevoelig is

Bas Filippini, voorzitter van Privacy First

Schönfeld zegt dat de politie werkt aan duidelijke instructies voor gebruikers. 'Als uit de tests blijkt dat de app problemen oproept - en niet oplost - stoppen we dit experiment en komt Autémon er niet', zegt hij. 'Ook dat is innovatie.'

Bas Filippini, voorzitter van Privacy First, snapt de goede bedoelingen, maar noemt het 'spionnetje spelen' vooral een 'gevaarlijke ontwikkeling, die heel hype- en sensatiegevoelig is'.


Samen Zoeken-app

De inzet van amateurspeurders bij een vermissing als die van Anne Faber (25) kan professioneler, zei korpschef Erik Akerboom zaterdag in De Telegraaf. En wel met de app Samen Zoeken. Die gaat de gebruikers op de hoogte houden van zoektochten naar vermisten. De politie maakt vervolgens gebruik van de deelnemers door hen te volgen, waardoor inzichtelijk wordt hoe goed bepaalde gebieden al zijn uitgekamd - of waar meer mankracht nodig is. Deelnemers kunnen via de app foto's van sporen en gevonden spullen naar de politie sturen. Met nuttige tips of het terugvinden van een vermiste kunnen ze punten verdienen, waarmee ze kans maken op prijzen.

Autémon- app

Punten zijn ook te verdienen in de zoektocht naar gestolen auto's. De app Autémon combineert een signaleringssysteem à la Amber Alert (vermiste kinderen) met het telefoonspel Pokémon Go. Als een camera langs een weg een nummerbord herkent uit de database met gestolen auto's, wordt een bericht gestuurd naar de app-gebruikers in de buurt van die camera. Daarin staat het nummerbord van de auto, evenals kleur en merk. In plaats van de mobiele jacht te open op virtuele beestjes, kan serieus worden uitgekeken naar de gestolen wagen. Wordt die gevonden, dan kan via de app de locatie worden doorgegeven en stuurt de politie zo snel mogelijk een sleepwagen - punten binnen.

Inbraak-app

Bij inbraken komt de politie vaak niet toe aan grondig buurtonderzoek, zoals het ondervragen van omwonenden. De politie wil slachtoffers bij het aangifte doen leren hoe zij zelf hun buren na een inbraak kunnen ondervragen over wat zij hebben gemerkt van de inbraak. De informatie die zij verzamelen kunnen ze delen in de app, die op dit moment door de politie zelf wordt ontwikkeld. Ook moet het mogelijk worden een videogesprek te beginnen met een agent, naar het voorbeeld van banken die nu vaak al zo werken. De app moet meer inbraken oplossen en stress wegnemen bij slachtoffers die zich machteloos voelen. Net als de andere twee apps moet deze nog wel door de testfase komen.