Cultuurblog - Vermogende kunstverzamelaar laat 1,7 miljoen euro na aan Westfries Museum

Een overzicht van groot en klein nieuws uit de wereld van de kunst, cultuur en media, bij elkaar geblogd door de specialisten van de Volkskrant. Lees het vorige Cultuurblog hier.

Berichten

Bekijk nieuwe update(s).
  1. Westfries Museum krijgt 1,7 miljoen

    Reconstructie Hoornse kunst in Oekraïense handen

    Met grof geweld wordt het Westfries Museum beroofd van zijn belangrijkste werken. Tien jaar blijft het stil. Dan biedt een Oekraïens gevechtsbataljon de collectie aan en reist expert Arthur Brand af naar Kiev. Reconstructie van een schimmig steekspel (+).

    Het Westfries Museum heeft een legaat gekregen van ongeveer 1,7 miljoen euro. De schenking komt van Frans le Cocq d'Armandville. Bij opening van het testament van de op 94-jarige leeftijd overleden kunstverzamelaar bleek dat hij het museum had benoemd tot enige erfgenaam. Ook schenkt Le Cocq d'Armandville honderden kunstvoorwerpen aan het museum in Hoorn.

    Volgens het museum belde Frans le Cocq d'Armandville ruim tien jaar geleden op met de mededeling dat hij mogelijk enkele kunstvoorwerpen wilde nalaten. De vermogende verzamelaar zei meerdere musea te hebben benaderd, maar 'was geraakt door de vriendelijke reactie van medewerkers', aldus het Westfries Museum.

    Daarna zijn honderden voorwerpen, waaronder meubels, porselein, zilver en schilderijen veelal uit de 18e en 19e eeuw, geïnventariseerd. Onder de schilderijen zijn werken van grote schilders als Jozef Israëls, Anton Mauve en George Hendrik Breitner. Een aanzienlijk deel van zijn collectie schonk de uit Heemstede afkomstige Le Cocq d'Armandville reeds toen hij nog bij leven was aan het museum.

    Afgelopen Kerst overleed de kunstverzamelaar. Hij was de laatste in de familielijn. Het Westfries Museum stelt op zijn naam een fonds in: Le Cocq d’Armandville Planckenfonds, waarmee ook de naam van de moeder van de gulle gever wordt geëerd. De jaarlijkse opbrengsten van het legaat zijn bestemd voor versterking, restauratie en presentatie van de collectie.

    'We wisten dat de heer Le Cocq d'Armandville ons zaken wilde nalaten, maar dit grote geldbedrag was echt een geweldige verrassing. Daar kan je als klein museum met een kleine staf en heel beperkte budgetten alleen maar van dromen', aldus directeur Ad Geerdink.

    Volgens Geerdink betekent het legaat van 1,7 miljoen euro ook een welkome versterking van de financiële capaciteit van het museum. Op dit moment bedraagt het jaarbudget voor aankopen circa 20.000 euro. Daarnaast kwamen vorig jaar oktober na twaalf jaar een aantal gestolen schilderijen terug uit Oekraïne. Die waren flink beschadigd en de restauratie is een klus die naar schatting een ton zou kunnen gaan kosten.

  2. Foto Nouri's vader in Amsterdam Museum

    Het werd hét beeld van het verdriet om het lot van Abdelhak 'Appie' Nouri: de foto van zijn vader, achterover hangend uit het dakraam van een auto te midden van de massa. De iconische foto is aangekocht door het Amsterdam Museum en zal na de zomer worden toegevoegd aan de vaste collectie.

    Tijdens een oefenduel liep Nouri onlangs blijvende hersenschade op als gevolg van een hartritmestoornis. Op het nieuws dat de kansen op herstel 'nihil' zijn volgde een golf van steunbetuigingen, zowel online (#StayStrongAppie) als op het plein in Geuzenveld, waar Nouri altijd voetbalde. Op die plek maakte sportfotograaf Stanley Gontha zijn beeldbepalende foto.

  3. Twee nieuwe boeken Harry Potter

    Harry Potter is de ideale mix van (sympathiek) pispaaltje en held

    Het is 20 jaar geleden dat JK Rowlings eerste boek verscheen over de bebrilde tovenaarsjongen die de wereld zou veroveren: Harry Potter and the Philosopher's Stone (Harry Potter en de Steen der Wijzen). Dit is wat onze recensent in 1997 over het boek schreef.

    Naar aanleiding van de twintigste verjaardag van het boek Harry Potter en de Steen der Wijzen verschijnen in oktober twee nieuwe publicaties over de magische wereld van de bebrilde tovenaar. De nieuwe boeken bevatten vooral achtergrondinformatie over de wereldwijd populaire verhalen van de Britse auteur J.K. Rowling.

    Zo gaat Harry Potter: a Journey Through a History of Magic over allerlei magische wezens en toverspreuken en wordt de lezer in Harry Potter: A History of Magic meegenomen naar de onderwerpen die Harry en zijn beste vrienden Hermelien Griffel en Ron Wemel bestudeerden op de toverschool Zweinstein.

    De nieuwe boeken zijn tot stand gekomen met medewerking van uitgeverij Bloomsbury en The British Library in Londen, waar ook een tentoonstelling opent rond de magische wereld van Harry Potter. Het is niet de eerste keer dat de Harry Potterreeks, die ook succesvol werd verfilmd, een uitbreiding krijgt. Zo is er het luid bejubelde toneelstuk Harry Potter and the Cursed Child, waarvan de toneeltekst ook in boekvorm is gepubliceerd.

    Eerder dit jaar verscheen ook de spin-off film Fantastic beasts and where to find them met Oscarwinnaar Eddie Redmayne in de rol van magiër-zoöloog Newt Scamander, wiens avonturen zich afspelen in de wereld van Harry Potter. Het tweede deel van deze nieuwe filmreeks, dat in november 2018 in de bioscopen zou moeten gaan draaien, wordt momenteel opgenomen. Het verhaal van dit vervolg draait om de ontsnapping van de duistere tovenaar Gellert Grindelwald (Johnny Depp) en zou diverse verwijzingen naar Harry Potter bevatten. (Iñaki Oñorbe Genovesi)

  4. 'Spielberg regisseerde Poltergeist'

    Wie regisseerde de horrorklassieker Poltergeist? Het is een vraag die griezelliefhebbers al jaren bezighoudt. Officieel staat de bloedstollende film uit 1982, waarin de familie Freeling wordt geteisterd door klopgeesten, op naam van cineast Tobe Hooper. De naam van de Amerikaanse regisseur van legendarische speelfilms als The Texas Chainsaw Massacre en Lifeforce prijkt ook op alle posters en op de aftiteling. Maar volgens een hardnekkig gerucht heeft niet Hooper, maar grootheid Steven Spielberg destijds de belangrijkste hand in Poltergeist gehad.

    Regelmatig dook het verhaal over de regisseursverwisseling op in de media. Niet verwonderlijk als je bedenkt dat Poltergeist twee huiveringwekkende vervolgdelen zou krijgen en twee jaar geleden ook nog een volkomen overbodige remake, die niet meer was dan een kopietje van het origineel.

    Vloek
    Al speelde natuurlijk ook mee dat het soms wel leek alsof er een vloek rustte op degenen die hadden meegewerkt aan de originele Poltergeist. Neem actrice Dominique Dunne, die de oudste dochter Dana Freeling speelde en kort na de release van Poltergeist werd vermoord door haar ex-vriend. Of Heather O'Rourke, het tv-meisje Carol Anne Freeling, die op twaalfjarige leeftijd plotseling een hartstilstand kreeg en overleed tijdens de opnames van deel 3. Of regisseur Hooper zelf, die na Poltergeist met Invaders from Mars en The Texas Chainsaw Massacre 2 de cinematografische flops aaneen reeg.

    Hier kwam nog bij dat Spielberg zich ook daadwerkelijk heeft bemoeid met Poltergeist. Hij schreef mee aan het script en nam destijds de rol van producent op zich. Dat Spielberg Poltergeist niet zou hebben geregisseerd zou slechts te wijten zijn geweest aan een clausule in zijn contract met filmstudio Universal. Dat weerhield hem in 1982 ervan aan een tweede film te werken. En ja, op dat moment was hij druk bezig met zijn legendarische sciencefictionfilm E.T., over het aaibare buitenaards wezentje dat op aarde strandt.

    Dat zou Spielberg er niet van hebben weerhouden om regelmatig op de set van Poltergeist te verschijnen. Jaren geleden liet actrice Zelda Rubinstein, die in Poltergeist de excentrieke helderziende en spirituele demonenverdrijver Tangina Barrons speelde, al weten dat Spielberg de belangrijkste beslissingen op de set had genomen. Maar Rubinstein was destijds slechts zes draaidagen aanwezig geweest, waardoor de twijfels bleven voortduren.

    'Geen twijfel'
    Maar nu lijkt horror-regisseur John Leonetti (Annabelle, Wish Upon) een einde aan de discussie te hebben gemaakt. 'Er is geen twijfel over: Steven Spielberg heeft Poltergeist geregisseerd', aldus Leonetti in een podcast van de bekende horrorfilmclub Shock Wave. Leonetti kan het weten: hij stond op de set van Poltergeist als camera-assistent, naast zijn broer Matt Leonetti die cameraregisseur was.

    'Hooper was zo aardig en gewoon blij om daar te zijn. Steven (Spielberg) regisseerde de film en hij bepaalde wat er gebeurde. Er werd destijds gevreesd voor een regisseursstaking (in Hollywood) dus was hij 'de producent', maar eigenlijk regisseerde hij voor het geval die staking er ook echt zou komen. Tobe (Hooper) vond dat prima', aldus Leonetti. 'Het was niets tegen Tobe Hooper. Zo nu en dan verliet Spielberg de set en mocht Tobe een paar dingen doen, gewoon omdat het kon. Maar echt, Steven Spielberg heeft de film geregisseerd, hoewel Tobe Hooper wel creatieve input heeft geleverd.' (Iñaki Oñorbe Genovesi)

  5. Kenny Rogers en Dolly Parton samen

    Het geldt als een van de beste duetten aller tijden: Islands in the Stream, het jaren tachtig nummer van Countrylegendes Kenny Rogers en Dolly Parton. Vernoemd naar het boek van Ernest Hemingway en oorspronkelijk door de Bee Gees-broertjes geschreven voor Marvin Gaye. De soulzanger en ook Diana Ross bedankten echter, waarop Rogers belangstelling in het liedje toonde. Parton was toevallig in dezelfde studio aanwezig en de rest bleek muziekgeschiedenis: een wereldwijde hit en de start van een jarenlange vriendschap tussen The Gambler en Parton.

    Natuurlijk leverde die vriendschap ook de nodige succesvolle muzikale samenwerkingen op – neem de hits Real love en You Can't Make Old Friends- maar geen enkele kon ooit tippen aan Islands in the Stream. Geen wonder dus dat de 78-jarige Rogers, die vorig jaar aankondigde een punt achter zijn carrière te zetten, nog eenmaal met Parton dat aanstekelijke ‘Islands in the stream, That is what we are, No one in between, How can we be wrong, Sail away with me, To another world, And we rely on each other, ah ha, From one lover to another, ah ha’ wilde zingen.

    Rogers heeft nu eindelijk bekend gemaakt dat het legendarische Countrynummer met Parton, dat onder meer de vierde plaats haalde in de Nederlandse Top 40, nog eenmaal vertolkt zal worden. Op Rogers' allerlaatste concert waarmee hij een einde maakt aan een muzikale loopbaan die in de jaren vijftig begon. Op 25 oktober staat Nashville op z’n kop voor Kenny Rogers’ Farewell Concert Celebration.

    Er staan optredens gepland van onder meer Little Big Town, Alison Krauss, alt-rockers Flaming Lips, Idina Menzel, Jamey Johnson en Elle King. Maar uiteraard moet Islands in the Stream van Rogers en Parton het hoogtepunt worden. Als was het maar omdat muziekblad Rolling Stone heeft becijferd dat het pas de derde keer zal worden dat beide Countrylegendes de voorbije 27 jaar samen op een podium hebben gestaan.

    De laatste keer? Dat was twaalf jaar geleden. En toen zongen Rogers en Parton, hoe kan het ook anders, Islands in the Stream. (Iñaki Oñorbe Genovesi)

  6. Madonna boos over veiling privéspullen

    Een rechter in New York heeft dinsdag besloten dat een veiling met persoonlijke spullen van Madonna uitgesteld wordt. De zangeres zegt dat het om intieme zaken gaat en dat ze helemaal geen toestemming heeft gegeven voor de verkoop. Een veilinghuis in de Amerikaanse stad biedt onder meer privéfoto’s aan en een borstel met Madonna’s haar erin.

    Daarmee zou volgens de zangeres haar DNA-profiel kunnen worden vastgesteld. 'Het is stuitend en diep beledigend dat mijn DNA geveild zou kunnen worden', schrijft ze in de rechtbankpapieren. De spullen zijn bij het veilinghuis aangeboden door een voormalige vriendin van Madonna.

    Brief Tupac
    Het veilinghuis zette ook gedragen lingerie te koop en een liefdesbrief van de rapper Tupac. Madonna stelt in de rechtbank dat ze helemaal niet wist dat ze die brief niet meer in huis had tot ze over de veiling las in de krant. Madonna en Tupac hadden rond het jaar 1994 korte tijd een relatie. Volgens het veilinghuis staat in de brief dat de rapper de relatie beëindigde omdat het slecht was voor zijn imago om een blanke vriendin te hebben.

    Het veilinghuis Gotta Have It Collectibles verwachtte zo'n 400.000 dollar (346.000 euro) te krijgen voor de brief van Tupac. Ook een ander briefje zou in de verkoop gaan, waarin Madonna schrijft dat ze zangeres Whitney Houston en actrice Sharon Stone ‘vreselijk doorsnee’ vindt. De veiling stond gepland voor woensdag. Het veilinghuis zegt dat Madonna haar oude vriendin alleen maar zwart wil maken en gaat in beroep tegen de uitspraak. Die zaak komt in september voor de rechter.

  7. Modigliani expo dicht om vervalsingen

    De grote tentoonstelling in Genua, gewijd aan Amedeo Modigliani, heeft sinds maart al honderdduizend bezoekers getrokken. Nieuwsgierig waren ze naar de sculpturen en schilderijen van de beroemde Italiaanse kunstenaar wiens werk behoort tot het beste expressionisme van de twintigste eeuw. Maar plots gelastte de directie van het Palazzo Ducale (Dogenpaleis) per direct de populaire expositie in de Italiaanse havenstad af. Het grootste deel van de tentoongestelde kunstwerken zijn niet door Modigliani (1884-1920) vervaardigd, maar blijken ordinaire vervalsingen te zijn.

    De expositie werd pijnlijk genoeg drie dagen voordat de tentoonstelling zou aflopen noodgedwongen gesloten. Daarvoor zijn de verdachte werken dus zichtbaar voor het publiek geweest. De Italiaanse politie heeft 21 van de 30 werken van Modigliani die in Genua tentoongesteld werden direct in beslag genomen. Drie mannen zijn aangehouden. Bovendien is er een onderzoek gestart naar de Zwitserse curator van de tentoonstelling.

    De Italiaanse politie zou op het spoor van de vervalsingen zijn gezet door de Italiaanse kunstcriticus Carlo Pepi. Hij zou al bij het onder ogen krijgen van een reproductie van het bekende olieverfschilderij 'Marie, dochter van het volk' uit 1918, waarmee de expositie in Genua werd aangekondigd, door hebben gehad dat er iets niet deugde. Toen Pepi door de officiële catalogus van de tentoonstelling bladerde, vroeg hij zich naar eigen zeggen af ‘hoe deze gruwelen aan Modigliani konden worden toegedicht’.

    Pepi lichtte de afdeling kunstfraude van de Italiaanse politie in. De Franse kunsthistoricus Marc Restellini, oprichter van de Pinacothèque de Paris en een internationaal gerenommeerd Modigliani-expert, ondersteunde vervolgens de claim van Pepi. Restellini typeerde de tentoonstelling in Genua als ‘dubieus’.

    Dat de schilderijen van Modigliani op zo’n grote schaal zouden zijn vervalst, komt niet helemaal als een verrassing. Al jaren geldt Modigliani, die na een leven van armoede, drank en vrouwen op 35-jarige leeftijd in Parijs overleed, als een van de meest vervalste kunstenaars ter wereld. Met name in Rusland, de Balkan en Italië zijn regelmatig vervalsingen van Modigliani opgedoken.

    Een verklaring hiervoor is de aantrekkelijkheid van Modigliani’s werk. Veel kunstliefhebbers waarderen zijn langgerekte vrouwenlichamen en warme gloeiende kleuren. Daarnaast zijn de bedragen die voor zijn werken op kunstveilingen worden neergeteld de afgelopen jaren enorm gestegen. Zo werd Modigliani's schilderij 'Liggend naakt' (Nu Couché) twee jaar geleden bij Christie's in New York aan een Chinese miljonair verkocht voor 170,1 miljoen dollar (158,6 miljoen euro). (Iñaki Oñorbe Genovesi)

  8. Film Bohemian Rhapsody

    De band Queen heeft op hun website laten weten dat de biografische film Bohemian Rhapsody na vele valse starts dan eindelijk het groene licht heeft gekregen. De opnamen zouden al in september kunnen beginnen, en zullen grotendeels in Londen plaatsvinden.

    Nadat in een eerdere fase Sacha Baron Cohen en Ben Winshaw afhaakte in de rol van Freddie Mercury, zal Rami Malek (hoofdrolspeler van de televisieserie Mr. Robot) de rol van de in 1991 overleden zanger op zich nemen. Regisseur van de film is Bryan Singer, doorgebroken met The Usual Suspects, maar vooral bekend geworden met zijn X-Men serie.

    Gitarist Brian May en Drummer Roger Taylor zullen als ‘executive producers’ optreden, om het gedachtegoed van de populaire Britse band te bewaken. De casting van hun rollen zal de komende maanden bekend gemaakt worden.

    De band meldt dat het optreden van Queen op Live Aid in 1985 een van de hoogtepunten in de film zal worden. May en Taylor laten weten dat ze enthousiast zijn over de keuze voor Malek in de hoofdrol: ‘Hij heeft zich volkomen in de rol ingeleefd. He is completely living and breathing Freddy already.’ (Mark Moorman)

  9. Jodie Whittaker wordt Doctor Who

    Mannenrollen gespeeld door een vrouw

    The Master (Doctor Who)
    Het is niet de eerste keer in de geschiedenis van 'Doctor Who' dat een mannelijk personage verandert in een vrouw. Missy, gespeeld door Michelle Gomez, bleek The Master, een oude vijand (of toch vriend?) van de Doctor. Dat Missy eigenlijk The Master was, vond hoofdschrijver Steven Moffat de 'ultieme plottwist'.

    M (James Bond)
    In 'GoldenEye', de zeventiende James Bond film, werd de rol van M voor het eerst door een vrouw gespeeld: Judi Dench. Dench's M was gebaseerd op Stella Rimington, die in 1992 als eerste vrouw aan het hoofd van de Britse geheime dienst kwam.

    John Watson (Sherlock Holmes)
    In de Amerikaanse CBS serie 'Elementary' werd Sherlock Holmes bijgestaan door een vrouwelijke dokter Watson. Actrice Lucy Liu speelt Joan Watson. Met een Aziatisch Amerikaanse actrice als dokter Watson wil CBS zich distantiëren van de BBC bewerking.

    Dr. Moreau (The Island of Dr. Moreau)
    Van het boek 'The Island of Dr. Moreau' wordt een serie gemaakt. In het boek is de titelrol een man, maar de serie volgt de avonturen van Dr. Katherine Moreau als briljante medicus.

    Dr. Smith (Lost in Space)
    Netflix is bezig met een moderne versie van 'Lost in Space' en verandert Doctor Smith in een vrouw. Actrice Parker Posey zal de zelfzuchtige schurk spelen.

    De dertiende Doctor Who, een van de bekendste Britse televisiepersonages, zal voor de eerste maal een vrouw zijn. Jodie Whittaker (35), actrice uit de crimeserie Broadchurch, zal komende kerst voor de eerste maal de rol van de tijdreizende Doctor, cultfiguur sinds de eerste uitzending van de serie in 1963, gaan spelen.

    De BBC wist precies hoe ze de spanning moest opvoeren. Afgelopen vrijdag zond de Britse omroep een trailer uit, waarbij het cijfer 13 op verschillende locaties (ondermeer op de deur van Downing Street 10) opdook. De uitsmijter: ‘Ontmoet de dertiende Doctor na de mannenfinale van Wimbledon, op zondag 16 juli.’ De fans wisten genoeg: het ging hier om de identiteit van de acteur die de dertiende Doctor Who uit de langlopende science fictionserie zou spelen, een kwestie die in het Verenigd Koninkrijk minstens zo veel emoties losmaakt als de uitslag van de beroemde tennisfinale. Er werd al een tijd gespeculeerd dat het om een vrouwelijke Doctor zou gaan. De keuze voor een vrouw in de klassieke serie zal de discussie over de volgende James Bond ook op scherp zetten. Online is er al jaren een beweging gaande om de volgende Bondrol aan de zwarte acteur Idris Elba te geven, er van uitgaande dat hij hier zelf zin in zou hebben.

    Jodie Whittaker moet Peter Capaldi opvolgen die de rol sinds 2013 speelde en begin dit jaar aankondigde dat de Doctor Who-Christmas Special van 2017 zijn laatste optreden als de fameuze tijdreiziger zou zijn. Om de finale, een relatief vluggertje voor de recordbrekende achtste maal gewonnen door Roger Federer, een extra Doctor Who-sfeer te geven bevond acteur David Tennant, Doctor nummer 10, zich in het publiek.

    De Doctor is een zogenaamde Time Lord, die zijn Tardis (met het uiterlijk van een politietelefooncel uit de vroege jaren zestig) rondreist in tijd en ruimte, niet zelden vergezelt door een charmante vrouwelijke assistent – ook daar kan nu wel eens een draai aan worden gegeven. (Mark Moorman)

  10. Atlas gaat zelfstandigheid onderzoeken

    Hoe kon het zo misgaan bij uitgeverij Atlas Contact?

    De aankondiging van het vertrek van Mizzi van der Pluijm was de vlam in de pan bij uitgeverij Atlas Contact. Schrijvers dreigen weg te gaan. Hoe kon overkoepelend concern VBK het zo ver laten komen? Lees hier de reconstructie van de Volkskrant.

    Mizzi van der Pluijm, directeur van uitgeverij Atlas Contact, krijgt van het moederbedrijf VBK Uitgevers de gelegenheid de mogelijke zelfstandigheid van de uitgever te onderzoeken. Het is, na een rumoerige week, de uitkomst van een gesprek tussen de directie van VBK, een commissie van verontruste auteurs en Van der Pluijm, dat op vrijdagmiddag plaatsvond.

    Van der Pluijm maakte eerder haar vertrek bekend bij de uitgever van onder meer Adriaan van Dis, Geert Mak en Hanna Bervoets, omdat ze zich niet in de plannen van een nieuwe aandeelhoudersstructuur kon vinden, die de eigendomsverhoudingen binnen het bedrijf zouden veranderen. Haar aangekondigde vertrek, en overstap naar de jonge uitgever DasMag, leidde tot een opstand onder de auteurs die een ‘schrijversstaking’ aankondigden en een commissie oprichtten om bij de besluitvorming betrokken te worden.

    Op donderdag werd in een eerste bijeenkomst besloten dat het management en personeel van VBK Uitgevers hun meerderheidsaandeel van 51 procent behouden. Nu staat ook weer de door Van der Pluijm gewenste zelfstandigheid op het programma.

    Van der Pluijm reageerde verheugd : ‘Ik ben blij dat ik de kans krijg om een plan te maken. Ik hoop daardoor de schrijvers en medewerkers van Atlas Contact in de toekomst een goed perspectief te kunnen bieden.’ VBK-directeur Wiet de Bruijn: ‘VBK heeft als uitgever een 120 jaar oude literaire traditie en zal die voortzetten. Voor de specifieke situatie van Atlas Contact zijn wij bereid om de uitkomsten van een te maken plan serieus in overweging te nemen. Intussen blijf ik met schrijvers in gesprek over de relatie tussen hen en de uitgeverij.’

    Ondertussen ligt de dagelijkse leiding bij Atlas Contact voorlopig in handen van Chris Herschdorfer. (Mark Moorman)