Consumentenbond: vleesvervangers lijken, ook qua voedingswaarde, steeds meer op echt vlees
© ANP

Consumentenbond: vleesvervangers lijken, ook qua voedingswaarde, steeds meer op echt vlees

Vleesvervangers doen hun naam steeds meer eer aan. Niet alleen de smaak, maar ook de voedingswaarde van vegetarische hamburgers nadert die van echt vlees.

Met name de varianten op basis van soja bevatten vergelijkbare hoeveelheden eiwitten, vitamine B12, ijzer en zout. Tot die conclusie komt de Consumentenbond na het bestuderen van 36 vegetarische burgers. Zij becijferden ook dat het vervangen van gehakt of een rundvleesburger door een plantaardige variant vijf keer minder schadelijk is voor het milieu, dankzij minder co2-uitstoot, water- en grondgebruik.

De Gezondheidsraad en het RIVM roepen vanwege de milieu- en gezondheidsvoordelen al langer op tot het eten van meer plantaardige producten. Volgens de meest recente peiling van het RIVM eten Nederlanders gemiddeld 2 gram vleesvervangers per persoon per dag, nog steeds een fractie vergeleken met de dagelijkse portie vlees (100 gram). Verkoopcijfers van Het Planeet, de branchevereniging voor vleesvervangers, laten wel zien dat de populariteit van vleesalternatieven toeneemt: sinds 2000 steeg de supermarktomzet van 30 miljoen euro tot 81 miljoen vorig jaar.

De Consumentenbond deed ook een proeftest. Die laat niet alleen zien dat de consument openstaat voor vleesalternatieven, maar ook te foppen is. Een kwart vond een maaltijd met vleesvervangers lekkerder dan met echt vlees, terwijl eenderde van de veertig proefpersonen vlees dacht te eten, waar in werkelijkheid vegetarisch gehakt door de pasta zat.

Minder zout

In The Dutch Weedburger, op basis van zeewier, werd bij het onderzoek zoveel jodium aangetroffen, dat de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit een onderzoek start

Het hoge zoutgehalte was lange tijd het manco van vleesvervangers. Inmiddels voldoet driekwart van de geteste burgers - met gemiddeld 1 gram zout per 80 gram - ruimschoots aan de eisen van de Consumentenbond. Het laat volgens voedingsonderzoeker Hans Dagevos van Wageningen Universiteit de innovatiekracht zien van de sector. 'Er zijn enorm grote stappen gezet.'

Wat betreft zout blijven de plantaardige burgers van de Vegetarische Slager (1,8 gram) en die van Marqt (4 gram) achter op de rest. Laatstgenoemde vermeldt bovendien een zoutgehalte op de verpakking dat in werkelijkheid tien keer hoger ligt. In The Dutch Weedburger, op basis van zeewier, werd bij het onderzoek zoveel jodium aangetroffen dat de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit een onderzoek start.

Over het geheel genomen lijkt de samenstelling van de Albert Heijn-sojaburger het meest op die van vlees. Dit komt onder meer door een eiwitgehalte dat vergelijkbaar is met een vleesburger - zo'n 17 gram per 100 gram. Burgers op basis van peulvruchten en groenten scoren op dit punt allemaal lager. Die van Vivera (pompoen-zoete aardappel) komt qua samenstelling het minst in de buurt van een echte hamburger.

En daar is eigenlijk helemaal niets mis mee, zegt Atze van der Goot, hoogleraar duurzame eiwittechnologie in Wageningen. 'Vleeseters, voor wie de vervangers veelal zijn bedoeld, krijgen doorgaans genoeg eiwitten binnen', zegt hij. 'Het schort in hun dieet vaak aan vezels en koolhydraten, die ze met plantaardige vleesvervangers kunnen aanvullen. Door dicht bij de plant te blijven, dragen deze producten juist bij aan een gebalanceerd dieet.' En, niet onbelangrijk: daarmee wordt ook de meeste milieuwinst behaald.


Vegetarisch en veganistisch eten is bezig aan een stille revolutie

De opkomst van de flexitariër spekt de kas van producenten van vleesvervangers. Steeds meer consumenten eten niet meer iedere dag vlees, maar beperken hun vleesgebruik tot een paar dagen in de week.

De Vegetarische Slager bracht de supermarkt al vleesloze saté en werkt aan plantaardige biefstuk die beter smaakt dan het origineel. Nu is het tijd voor het grote werk: niets minder dan een wereldwijde voedselrevolutie. (+)

In dit interview verklaart boer Jaap Korteweg hoe hij in één klap radicaal van mening veranderde over het gebruik van vlees.

Tobias Leenaert, veganist, wil graag dat iedereen veganist wordt. En die boodschap wil hij graag, anders dan tot nu gebeurt, vrolijk en losjes brengen.