Een docent van Universiteit Wageningen spreekt zijn college voor de camera in
Een docent van Universiteit Wageningen spreekt zijn college voor de camera in © Marcel van den Bergh / de Volkskrant

College kijken via het internet? Dat verslechtert de studieprestaties, suggereert onderzoek

Alleen nog via internet colleges volgen: studeren waar en wanneer je wilt. Dat klinkt misschien aantrekkelijk. Maar het lijkt erop dat je als student beter gewoon in de collegebanken kunt plaatsnemen. Want wie alleen onlinecolleges volgt, scoort vaker lagere cijfers, suggereert nieuw Amerikaans onderzoek. En de kans dat je voortijdig stopt met je studie neemt toe.

De onderzoekers, verbonden aan de universiteiten van Harvard en Stanford, analyseerden de gegevens van meer dan 230 duizend studenten die vier jaar lang ingeschreven stonden bij een particuliere universiteit in de VS. Op die universiteit kunnen studenten zich inschrijven voor zowel onlinecolleges als gewone colleges.

Studenten die de onlinecolleges volgden scoorden gemiddeld 10 procent lager dan studenten die gewoon naar college gingen: op de Amerikaanse cijferschaal van 0 tot 4 haalden ze gemiddeld een 2,8 in plaats van een 2,4. Na een half jaar hadden ze gemiddeld lagere cijfers dan hun medestudenten. Hun gemiddelde daalde na het volgen van een onlinevak met 0,15 punten op de Amerikaanse schaal (grofweg vier tienden in Nederlandse rapportcijfers).

En na een half jaar schreven studenten die onlinecolleges volgden zich 9 procent vaker uit dan studenten die gewoon naar de universiteit kwamen voor hun colleges, zo schrijven de onderzoekers in American Economic Review.

Kanttekening bij de onderzoeksmethode

Studenten die een vak online volgen, zijn vaak heel gemotiveerd. Ze doen hun studie meestal naast hun baan om zichzelf verder te ontwikkelen

Joke Voogt, hoogleraar curriculum en ICT aan de Universiteit van Amsterdam

De onderzoekers plaatsen daarbij wel een kanttekening. De onderzochte groep studenten werd vooraf niet willekeurig verdeeld over onlinecolleges en gewone colleges. Daardoor is het niet met zekerheid te zeggen dat de slechtere studieprestaties het gevolg zijn van de onlinecolleges. Misschien telde de groep die onlinecolleges volgde meer slechtere of luiere studenten dan de groep studenten die gewoon naar college ging.

Joke Voogt, hoogleraar curriculum en ict aan de Universiteit van Amsterdam, denkt dat het misschien toch ligt aan de onlinecolleges: 'Studenten die een vak online volgen zijn vaak heel gemotiveerd. Ze doen hun studie meestal naast hun baan om zichzelf verder te ontwikkelen. Het vraagt wel wat van de inrichting van de onlinecolleges. In goed online onderwijs moet aandacht zijn voor onderlinge communicatie en communicatie met de docent.'

In Nederland is dit nog bijna nergens mogelijk

Aan de onderzochte particuliere universiteit waren online- en reguliere colleges nagenoeg identiek. Er werd gewerkt met dezelfde syllabus, leerboeken, klassengrootte, opdrachten, tests en beoordelingen. Een belangrijk verschil is de manier van communicatie: via internet versus in de collegezaal. Een tweede verschil is dat gewone colleges op een vast tijdstip plaatsvinden, terwijl studenten zelf kunnen bepalen wanneer ze een onlinecollege volgen.

In Nederland is het nog bijna nergens mogelijk om een vak online te volgen. Studenten kunnen hoorcolleges terugkijken op internet. Maar dat is iets anders dan het complete vak online volgen. In dat laatste geval vindt alle contact met medestudenten en docenten online plaats.

Mogelijk komt hier over een paar jaar verandering in. Hoogleraar Voogt is er niet zo'n voorstander van, maar ze ziet wel mogelijkheden voor bepaalde groepen studenten. 'Voor mensen die werken zijn onlinecolleges een uitkomst. Ze moeten dan wel anders worden ingericht zodat de negatieve effecten ervan niet optreden. Bijvoorbeeld door de interactie te vergroten.'