Asielzoekers in het azc in Dronten.
Asielzoekers in het azc in Dronten. © Guus Dubbelman / de Volkskrant

Burgemeester Kampen wil avondklok voor asielzoekers: 'Ook een stuk bescherming voor henzelf'

Een avondklok voor asielzoekers: burgemeester Bort Koelewijn van Kampen ziet er wel wat in. Hij wil met het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) in overleg om te kijken hoe hij asielzoekers uit het azc nabij zijn stad 's avonds laat kan binnenhouden.

Een gruwelijk incident vorig jaar september ligt ten grondslag aan de wens van de burgemeester. Een 17-jarig meisje werd in Kampen van haar fiets getrokken, meermaals verkracht en met haar hoofd onder water geduwd. Afgelopen week stond de verdachte voor de rechter: een 33-jarige man uit Eritrea die ten tijde van het misdrijf in het azc in Dronten verbleef. Hem wordt verkrachting en poging tot doodslag ten laste gelegd.

Vrij rondlopen

Voorafgaand aan de rechtszaak sprak burgemeester Koelewijn met het slachtoffer en haar familie. 'Het meisje vroeg zich af hoe het toch kan dat mensen die uit oorlogsgebieden komen, en mogelijk oorlogstrauma's hebben, 's nachts vrij kunnen rondlopen', zegt hij tegen RTV Oost. 'Terwijl de situatie ook zo is dat ze dikwijls in de horeca worden geweerd. Dus je nodigt daarmee uit dat die mensen op straat gaan hangen 's nachts, zonder toezicht. Dat heeft mij aan het denken gezet.'
 
De avondklok voor asielzoekers kan uitkomst bieden, meent Koelewijn. Op die manier wordt volgens hem de omgeving veiliger. 'Maar het is ook een stuk bescherming naar de mensen zelf', zegt hij over de bewoners van het azc.
 
Een onuitvoerbaar plan, weet hoogleraar staats- en bestuursrecht Jon Schilder. Een burgemeester kan volgens hem niet zomaar mensen van hun vrijheid beroven. 'Een avondklok is een vorm van huisarrest. Een dergelijke maatregel kan natuurlijk op veel steun van de bevolking rekenen, dus dat levert populariteit op. Maar het lijkt me een proefballonnetje.'

Onuitvoerbaar plan

Een dergelijke maatregel kan natuurlijk op veel steun van de bevolking rekenen, dus dat levert populariteit op. Maar het lijkt me een proefballonnetje.

Hoogleraar staats- en bestuursrecht Jon Schilder

Een onuitvoerbaar plan, weet hoogleraar staats- en bestuursrecht Jon Schilder. Een burgemeester kan volgens hem niet zomaar mensen van hun vrijheid beroven. 'Een avondklok is een vorm van huisarrest. Een dergelijke maatregel kan natuurlijk op veel steun van de bevolking rekenen, dus dat levert populariteit op. Maar het lijkt me een proefballonnetje.'

Volgens hoogleraar Jan Brouwer, directeur van het Centrum voor Openbare Orde en Veiligheid, denkt de Kampense burgemeester irrationeel. 'Het is in Nederland gelukkig niet zo dat je maatregelen kunt nemen tegen iedereen uit Almere als één inwoner iets verkeerd doet. Ik begrijp de emotie best, maar we moeten gewoon de wet toepassen.'
 
Toch slaagde de burgemeester van Weert er eind vorig jaar in een overlastgevende groep van 20 asielzoekers onder huisarrest te plaatsen. Hij vaardigde daarvoor een noodbevel uit. Schilder: 'Tegen de burgemeester van Weert is door de Bond van Wetsovertreders aangifte gedaan vanwege wederrechtelijke vrijheidsberoving. Die burgemeester riskeert een veroordeling. Bestuurlijke detentie is in Nederland simpelweg niet mogelijk.'

Huisregels aanpassen

Volgens de burgemeester van Kampen hoeft het allemaal niet zo moeilijk te zijn. Hij wil het COA vragen de huisregels aan te passen waardoor bewoners van het azc laat op de avond niet meer de deur uit mogen.

'We hebben de bevoegdheden helemaal niet om een avondklok in te stellen', reageert een woordvoerder van het COA. 'We zullen met de burgemeester van Kampen in gesprek gaan over de openbare orde en veiligheid. De bevoegdheden liggen bij de burgemeester van de gemeente waarin het azc ligt.'
 
En daar zit voor Koelewijn het probleem. Het asielzoekerscentrum ligt weliswaar het dichtst bij Kampen, maar valt onder Dronten. Burgemeester Aat de Jonge van die buurgemeente gaat over het azc. Hij laat er in een tweet geen twijfel over bestaan: 'Ik heb gisteren de collega van Kampen al laten weten dat ik het instellen van een avondklok verwerpelijk vind: asielzoekers zijn welkom!'