In betegelde tuinen kan regenwater moeilijker weglopen, wat bij hoosbuien kan zorgen voor wateroverlast.
In betegelde tuinen kan regenwater moeilijker weglopen, wat bij hoosbuien kan zorgen voor wateroverlast. © Daniel Koning

Brabantse gemeente wil wateroverlast tegengaan met 'tuintegeltaks'

De trend in de tuin is al jaren: planten eruit, tegels erin. Lekker makkelijk. Het nadeel is alleen dat het regenwater dan niet meer weg kan. Dat leidt steeds vaker tot wateroverlast in woonkernen doordat het aantal hoosbuien in Nederland toeneemt. De toekomstige fusiegemeente Altena in Noord-Brabant overweegt daarom een 'tuintegeltaks' in te voeren. Een vijver of een gazonnetje levert inwoners belastingvoordeel op, maar elke vierkante meter verharde tuin kost huiseigenaren dan geld.

'Wel zo eerlijk', zegt wethouder Pim Bouman (Belangen Aalburgse Burgers) uit Aalburg. 'Wie zijn tuin helemaal bestraat, maakt meer gebruik van de gemeentelijke voorzieningen om hemelwater af te voeren.' Bouman en zijn collega-wethouders uit Werkendam en Woudrichem opperden het voornemen de rioolheffing te koppelen aan de hoeveelheid verhard oppervlakte in de 'beleidsvisie riolering en water' van de drie gemeenten. Per 1 januari 2019 vormen zij samen de gemeente Altena.

Vooral in Werkendam stonden vorig jaar veel straten onder water. Hele huizenblokken hadden daardoor waterschade

Wethouder Pim Bouman

Door de klimaatverandering wordt Nederland steeds vaker geteisterd door hevige regenbuien. In gebieden met (slecht doorlatende) kleigronden, zoals de gemeente Altena, leiden de buien al snel tot overstromingen. 'Vooral in Werkendam stonden vorig jaar veel straten onder water. Hele huizenblokken hadden daardoor waterschade', zegt Bouman.

Om het water beter weg te laten lopen willen de wethouders meer groen aanleggen in de openbare ruimte. 'Tegelijkertijd worden de voortuinen voor mijn gevoel steeds grijzer. Terwijl er ook groene oplossingen zijn die nauwelijks tuinonderhoud vergen', zegt Bouman. Een heffing maakt burgers bewust van de problematiek en stimuleert hen de stenen uit hun tuin te halen, is het idee. Hoeveel belasting een vierkante meter tuinplaveisel gaat kosten is nog onbekend. De gemeenteraad van het toekomstige Altena moet eerst nog beslissen of hij het belastingplan van de wethouders wil steunen.

Luchtbeelden

Het is voor gemeenten onmogelijk om elk jaar de tegels in de tuinen van de inwoners te tellen

Wethouder Pim Bouman

Dat huizenbezitters bereid zijn hun woning of perceel aan te passen in reactie op belastingprikkels bleek al in de 17de eeuw. In Amsterdam moest destijds betaald worden voor de breedte van de gevel. Om belasting te ontwijken lieten de Amsterdammers grachtenpanden bouwen met smalle gevels en brede achterhuizen. Twee eeuwen later voerde minister Gogol de raambelasting in met als gevolg dat veel Nederlanders hun ramen dichtmetselden.

'Ideologisch is het een goed idee, maar het is praktisch moeilijk uitvoerbaar', zegt Bouman. 'Het is voor gemeenten onmogelijk om elk jaar de tegels in de tuinen van de inwoners te tellen. Dat kan alleen met opnamen vanuit de lucht. Maar zelfs dan blijft het bewerkelijk. De kosten om zo'n belastingsysteem op te zetten mogen niet hoger zijn dan de opbrengst ervan. Het kan natuurlijk niet zo zijn dat ook mensen met groene tuinen meer belasting moeten betalen om de tuintegeltaks te bekostigen.'

Er zijn genoeg luchtbeelden van goede kwaliteit beschikbaar, zegt Gerbert Roerink, satellietbeeldexpert aan de universiteit van Wageningen. 'Er zijn alleen wat geautomatiseerde slimmigheden nodig. Het zou een mooie proef zijn om dit op gemeenteniveau te testen. Het eerste jaar kost dat zo'n 40 duizend euro. Daarna kan het goedkoper. Zeker als andere gemeenten er ook mee beginnen.'