Staatssecretaris Henk Bleker bezoekt een schapenhouder in Zwolle, 19 december.
Staatssecretaris Henk Bleker bezoekt een schapenhouder in Zwolle, 19 december. © ANP

Bleker houdt ondanks verzet provincies vast aan natuurakkoord

Staatssecretaris Henk Bleker wijkt niet meer af van het natuurakkoord dat hij met het Interprovinciale Overleg (IPO), de belangenbehartiger van de twaalf provincies, heeft gesloten. Bleker gaat in januari weer in overleg met het IPO, maar van heropening van de onderhandelingen kan geen sprake zijn.

Ook als een aantal provincies volhardt in het verzet, gaat Bleker (Natuur) door met de voorbereidingen van een wetswijziging die bepaalt dat provincies in de toekomst verantwoordelijk zijn voor het natuurbeheer.

'De meerderheid van de Tweede Kamer wil dat het akkoord wordt uitgevoerd. Dat gaat de staatssecretaris doen ook', zegt zijn woordvoerder.

Donderdagavond stemde een Kamermeerderheid, de coalitiepartijen plus de SGP, in met een motie van CDA-Kamerlid Ger Koopmans om het natuurakkoord uit te voeren. Ook nu vier van de twaalf provincies (Noord-Brabant en de drie noordelijke provincies) tegen hebben gestemd en Flevoland een besluit uitstelt. Over de decentralisatie van het natuurbeleid is bijna een jaar lang onderhandeld.

Het kabinet spreekt er op 13 januari nog over, maar nu al staat vast dat Bleker niet zal toegeven aan weigerachtige provincies. Het vervolgoverleg met het IPO vindt wat hem betreft alleen maar plaats om gemaakte afspraken 'nader te duiden'.

'Wurgakkoord'
In het radioprogramma Argos weersprak Bleker vrijdag de kritiek dat hij zich in de onderhandelingen zo onmogelijk dreigde te maken, dat toenmalig minister Donner (Binnenlandse Zaken) de zaak in goede banen moest leiden. 'Onzin. Iedereen heeft het over het wurgakkoord van Bleker en dan zou het een beetje raar zijn als ik er bij de afronding niet bij was.' Hij is laconiek onder de kritiek: 'Bleker-bashing hangt in de lucht.'

Provincies worden vanaf 2014 verantwoordelijk voor natuurbeheer en plattelandsontwikkeling. Maar ze krijgen daarvoor beduidend minder geld dan nu. In het regeerakkoord is vastgelegd dat er 600 miljoen wordt bezuinigd op het natuurbeleid.

Het akkoord dat provinciale onderhandelaars met Bleker hebben afgesloten, heeft in veel provinciehuizen tot verhitte politieke discussies geleid. En tot wonderlijke taferelen. Zo wees Provinciale Staten van Noord-Brabant het akkoord af, tegen het advies in van verantwoordelijk gedeputeerde Johan van den Hout (SP). Diens partij is in de Tweede Kamer een van de felste critici van het akkoord.

Aankoop grond
'De rijksbezuinigingen van 600 miljoen op het natuurbeleid zijn een fact of life', zegt Van den Hout. Hij wijst er op dat langer verzet tot meer financiële schade voor de provincies kan leiden. 'De aankoop van gronden voor de Ecologische Hoofdstructuur ligt nu al stil. We hebben als provincies veel voorgefinancierd. Er zijn onteigeningsovereenkomsten afgesloten, maar die hebben een beperkte tijdsduur. Als we al die procedures opnieuw moeten gaan doen, ben je verder van huis.'

'Uiteraard ben ik ook niet blij dat er 70 procent op het natuurbudget wordt bezuinigd. Daar komt bij dat het geld dat de provincies straks voor beheer krijgen voor een deel moet komen uit verkoop van 20 duizend hectare grond. De opbrengst van die grond wordt door Bleker wel heel erg rooskleurig voorgesteld. Als er straks, in één klap, zoveel grond op de markt komt, drukt dat de opbrengst.'