Bevrijd door Marokkanen of broodje aap

Welke rol speelden Marokkaanse en Turkse militairen tijdens de Tweede Wereldoorlog? En hoeveel Surinamers en Antillianen werden na D-Day aan land gezet, als soldaat van de Prinses Irene Brigade?...

Sinds jonge allochtonen in 2003 de Dodenherdenking verstoorden, proberen politici deze groep te betrekken bij 4 mei. ‘Voor een gelijkwaardige uitwisseling van oorlogservaringen’, stelt het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD), ‘is het noodzakelijk kennis te verschaffen over het oorlogsverleden van ‘nieuwe Nederlanders’. Met dat uitgangspunt voerde het NIOD een verkenning uit in 2004 en een vervolgonderzoek sinds 2006. De resultaten worden eind dit jaar verwacht. Belangrijkste financier: VWS. Bussemaker pleit dus voor een onderzoek dat ze al heeft betaald. Die inspanning lijkt nuttig. Cijfers lopen ver uiteen en allerlei partijen dreigen aan de haal te gaan met de historie. Zo heeft het Landelijk Bureau Racismebestrijding (LBR) Marokkanen al omschreven als ‘onze bevrijders’ en eist het PVV een spoeddebat over ‘multiculturele geschiedvervalsing’. Veel aandacht krijgen 19 Marokkaanse mannen die op een Franse militaire begraafplaats liggen in het Zeeuwse Kapelle. Volgens onderzoeker Hey uit Hengelo verdronken 15 van deze Marokkaanse militairen in Franse dienst in de zomer van 1940 in Het Kanaal, op de vlucht naar Engeland. Hun lichamen spoelden aan tot op Terschelling. Het NIOD houdt het op 12 verdronken militairen, en 7 soldaten die bij gevechtshandelingen omkwamen tijdens de Duitse opmars richting Antwerpen. Een heroïscher versie schetst Mohamed Achachboun die in 2005 het boekje Graven in de klei schreef voor de Stichting Vredeseducatie. ‘30.000 Marokkanen vochten in de voorste linies bij de verdediging van Antwerpen.’ Hij vindt het verdrinkingsverhaal onwaarschijnlijk. ‘Waarom zijn geen soldaten in België aangespoeld?’Bovendien zijn veel gesneuvelden niet geïdentificeerd, stelt Achachboun. ‘Ik heb getuigen gesproken, die in 1943 soldaten hebben herbegraven. Die stellen dat veel van 163 onbekende soldaten Marokkaanse emblemen droegen’.Een broodje aap, zegt NIOD-woordvoerder David Barnouw. Het NIOD concludeerde al in 2004 dat de Marokkaanse rol bij de bevrijding van Nederland nihil was.Het huidige onderzoek is breder: hoe kwam Marokko de Tweede Wereldoorlog door en welke rol speelden Marokkaanse soldaten. in Europa? De geallieerde doorbraak in Italië bij Monte Cassino, dankzij Marokkaanse, Tunesische en Algerijnse troepen in Franse dienst, kan dan niet ontbreken. Maar ook de rapporten over hun massale wangedrag verdienen dan aandacht. Turkije verklaarde in februari 1945 de oorlog aan Duitsland. Tot die tijd was het land neutraal en verdiende het volgens het NIOD aan de verkoop van chroom aan Duitsland en aan de geallieerden. Ook Suriname en de Antillen verdienden aan bauxiet en olieraffinage. Enkele honderden mannen uit deze landen vochten mee in de Prinses Irene Brigade.