Mark Rutte (VVD) komt in het begin van de avond aan op het Binnenhof voor de gesprekken met informateur Gerrit Zalm op 5 oktober
Mark Rutte (VVD) komt in het begin van de avond aan op het Binnenhof voor de gesprekken met informateur Gerrit Zalm op 5 oktober © ANP

Belastingplannen gelekt: nieuw kabinet maakt het de midden- en hoge inkomens naar de zin

Nivelleringsfeest is voorbij

Het kabinet Rutte III rekent af met het door de PvdA uitgeroepen feest van nivellering van Rutte II. Dat maken de belastingplannen die tot dusver zijn gelekt uit het regeerakkoord duidelijk. De vier partijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie presenteren het akkoord volgende week.

De nieuwe coalitie wil het de komende jaren de midden- en hoge inkomens naar de zin maken, vooral als ze werk en kinderen hebben. Dat is het duidelijkst te zien aan de zogenoemde sociale vlaktaks die het nieuwe kabinet in 2019 wil invoeren. Een echte vlaktaks bestaat uit één belastingtarief voor alle inkomens. Met de door het CDA verzonnen sociale vlaktaks komt er een tarief bij voor de 5 procent rijkste Nederlanders. Het effect van die twee schijven: vergroting van de inkomensverschillen.

Het effect van die twee schijven: vergroting van de inkomensverschillen.

Per saldo kost de vlaktaks de schatkist 4,8 miljard euro. Dat is lastenverlichting voor de burger. Maar lagere belastingtarieven gaan gepaard met een lagere hypotheekrenteaftrek. Dat valt doorgaans slecht bij de kiezers. Vooral de VVD zal daarom alles op alles zetten om te benadrukken dat het volledig wordt gecompenseerd. Daarvoor grijpt Rutte III naar een verlaging van het eigenwoningforfait. Dat is het percentage van de WOZ-waarde dat woningeigenaren jaarlijks bij hun inkomen moeten optellen.

Het moet gaan dalen van 0,75 procent nu, naar 0,6 procent. Het forfait verhoogt het inkomen, de aftrek verlaagt het. Idealiter, zo is de hoop, houden een lagere aftrek en een lager forfait elkaar op de euro nauwkeurig in evenwicht. Maar voor het inkomen van elke individuele huizenbezitter pakken de effecten anders uit.

Vormen de belastingplannen een stelselherziening of belastingvereenvoudiging? Er wordt volop aan belastingknoppen gedraaid, maar het ingewikkelde stelsel met drie boxen, toeslagen en tal van belastingkortingen en aftrekmogelijkheden voor particulieren en bedrijven blijft intact.

Temeer omdat het nieuwe kabinet meer wil doen dan van vier belastingschijven twee maken. De btw is een knop waaraan het nieuwe kabinet denivellerend draait. Het lage btw-tarief, voor eerste levensbehoeften, gaat van 6 naar 9 procent. Die lastenverzwaring van 2,6 miljard euro wordt weliswaar in euro's gelijk over alle inkomens verdeeld, maar komt bij lagere inkomens relatief harder aan dan bij hogere: zij kopen niet minder brood en andere eerste levensbehoeften.

Dat Rutte III het feest wil verplaatsen naar de midden en hogere inkomens blijkt ook uit de belasting op vermogen. Die gaat pas in bij een spaartegoed van meer dan 30.000 euro - die grens is nu 25.000 euro. Ook gunstig voor middeninkomens met werk en kinderen is de verhoging van de kinderopvangtoeslag met, naar verluidt, 250 miljoen.

Lees verder over de belastingplannen

Onder Rutte III is gemiddeld huishouden twee tientjes per maand extra kwijt aan alledaagse zaken
Doordat het nieuwe kabinet Rutte-III het laagste btw-tarief van 6 naar 9 procent verhoogt, is een gemiddeld huishouden straks twee tientjes per maand extra kwijt aan alledaagse zaken als voedsel, de kapper of de bioscoop.

Lastenverschuiving en burgerschapszin: Dit is al bekend over de plannen van Rutte III
In deze dagelijkse politieke nieuwsbrief praten we u bij over wat er op en rond het Binnenhof speelt. En veel daarvan heeft te maken met wat er in het regeerakkoord van Rutte III staat, dat volgende week wordt gepresenteerd.