Toeristen lopen met hun koffers over de Amsterdamse grachten.
Toeristen lopen met hun koffers over de Amsterdamse grachten. © ANP

Amsterdammers mogen woning straks nog maar dertig dagen per jaar verhuren - maar handhaving blijft lastig

Amsterdam gaat inwoners van de stad vanaf 2019 verbieden om hun woning meer dan dertig dagen per jaar te verhuren via Airbnb of andere vakantieverhuurplatforms. Tot nu toe was die termijn zestig dagen, maar met een nieuwe gerechtelijke uitspraak in de hand durft de gemeente de teugels verder aan te trekken. Dat is een lang gekoesterde wens van vrijwel alle partijen, en van veel inwoners. Maar handhaving van de regels blijft lastig, en is voor een groot deel afhankelijk van Airbnb en andere organisaties.

Op 5 december vorig jaar vonniste een Amsterdamse rechter, in een zaak van de gemeente tegen een Airbnb-verhuurder, dat er ook bij incidentele vakantieverhuur sprake is van woningonttrekking: commerciële exploitatie van een woning waardoor die niet meer beschikbaar is voor bewoning. Met die uitspraak in de hand durft de gemeente de maximumtermijn nu naar dertig dagen terug te schroeven. Die limiet geldt niet voor kamerverhuur, alleen voor verhuur van hele woningen. Tot nu toe durfde Amsterdam niet verder te gaan dan een maximum van zestig dagen, vastgesteld in 2014.

Met de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2018 in aantocht, komt de gemeenteraad nu tegemoet aan de wens van veel Amsterdammers. 'Wij maken hier de beleidsregels, niet bedrijven,' zegt de Amsterdamse wethouder Laurens Ivens (SP), verantwoordelijk voor Wonen. Hij wijst erop dat Amsterdam veel investeert in het tegengaan van illegale vakantieverhuur.

Het aantal woningen dat langer via Airbnb wordt verhuurd, is volgens het bedrijf met maar liefst 75 procent afgenomen

Felle richtingenstrijd

In 2017 werd daarvoor een half miljoen meer vrijgemaakt dan in het jaar ervoor. Dat geld gaat naar onder meer digitaal rechercheren, het inzetten van undercovercontroleurs, en voorlichting. Sinds oktober vorig jaar moeten Amsterdammers die hun woning verhuren dat bij de gemeente melden, ook als het slechts om één nacht gaat.

Maar een van de belangrijkste handhavers was het afgelopen jaar Airbnb zelf. In maart 2017 paste het platform zijn Nederlandse website aan: als een verhuurder de zestig dagen in een kalenderjaar heeft bereikt, kan hij zijn woning niet meer via het platform verhuren.

Het aantal woningen dat langer - en dus illegaal - via Airbnb wordt verhuurd, is daardoor volgens het bedrijf vorig jaar met maar liefst 75 procent afgenomen (sommige verhuurders hadden al vóór maart meer dan zestig dagen voor 2017 geboekt, en overschreden daardoor toch de limiet). Hotel- en appartementenplatform Booking.com heeft zijn website eveneens aangepast. 'Het werkt heel goed,' zegt ook de Amsterdamse wethouder Laurens Ivens.

Het nieuwe maximum gaat in op 1 januari 2019. De gemeente hoopt dat verhuurplatforms tegen die tijd weer mee willen werken. Airbnb, dat met 19 duizend Amsterdamse verhuuradressen in 2017 veruit de grootste aanbieder was, houdt zich echter op de vlakte: 'Daar willen we nu nog niet op ingaan,' zegt woordvoerder Bernard D'heygere.

Airbnb stelt huiseigenaren, of huurders die toestemming hebben van hun huisbaas, in staat om een kamer of een hele woning aan toeristen te verhuren. Voorstanders zeggen dat mensen zelf moeten weten aan wie ze wel of niet hun woning verhuren, en dat Airbnb bijdraagt aan de 'deeleconomie' waarbij we met zijn allen elkaars leven gemakkelijker maken door dingen te delen.

Tegenstanders zeggen dat Airbnb de kloof tussen arm en rijk vergroot

Tegenstanders zeggen dat het platform steeds vaker wordt gebruikt door commerciële partijen die zo woningen aan de toch al overspannen Amsterdamse markt onttrekken, dat toeristen in woonwijken overlast veroorzaken, en dat Airbnb de kloof tussen arm en rijk vergroot. Huiseigenaren kunnen immers grof geld verdienen, terwijl huurders meestal geen toestemming krijgen van de huisbaas om hun woning op Airbnb te zetten.

Het platform reageerde in een persbericht teleurgesteld op de beslissing. We delen informatie moet de gemeente, hebben een meldpunt voor overlast ingesteld, een maximum in onze systemen ingevoerd, dragen belasting af en helpen toeristen over de stad te verspreiden, zegt Airbnb zelf. Bovendien verdienen Amsterdammers geld aan ons.