Oud-staatssecretaris Robin Linschoten (R).
Oud-staatssecretaris Robin Linschoten (R). © ANP

Linschoten krijgt 2 maanden celstraf na belastingontduiking, rechter vindt werkstraf te licht

Voor het eerst is in Nederland een oud-bewindspersoon veroordeeld tot een onvoorwaardelijke gevangenisstraf. Oud-staatssecretaris Robin Linschoten is veroordeeld tot 5 maanden cel, waarvan 3 maanden voorwaardelijk, omdat hij belastingfraude heeft gepleegd.

Het vonnis voor de VVD'er valt zwaarder uit dan de 200 uur dienstverlening en de voorwaardelijke gevangenisstraf die het Openbaar Ministerie had geëist. De rechters in Amsterdam vinden een werkstraf 'onvoldoende recht doen aan deze zaak', onder meer omdat een oud-bewindsman een voorbeeldfunctie 'had en heeft'.

Linschoten heeft niet alleen technisch een fout heeft gemaakt door onjuiste belastingaangiften in te dienen. Zijn handelen getuigt ook 'disrespect voor de Belastingdienst en de belastingbetaler', aldus het vonnis.

Linschoten, die als Tweede Kamerlid en later staatssecretaris van Sociale Zaken altijd harde woorden sprak over fraudeurs, heeft tussen 2010 en 2012 onjuiste aangiften gedaan. Hij verdiende jaarlijks enkele tonnen met commissariaten en lobbyklussen, maar gaf die inkomsten nooit correct op. De schatkist zou zo ongeveer 1 ton aan winstbelasting zijn misgelopen. Vele waarschuwingen en 'normoverdragende gesprekken' door de Belastingdienst en het Openbaar Ministerie konden Linschoten er de afgelopen jaren niet toe bewegen zijn belastingmoraal te verbeteren.

Administratie zou hem nou eenmaal niet interesseren en hij was een sloddervos

In de hoogte van de straf telt zijn voorbeeldfunctie mee. Als het gaat om de vervolging van Linschoten, is het OM volgens de rechtbank juist zeer voorzichtig geweest. In het vonnis staat dat de Belastingdienst én de officier van Justitie Linschoten 'diverse kansen' hebben gegeven om de zaak op te lossen. Volgens het vonnis schond Linschoten afspraken steevast. Tijdens de zitting had een van de rechters al gezegd dat de Belastingdienst zich erg coulant heeft opgesteld in de zaak.

Tijdens de zitting vier weken geleden verweerde Linschoten zich onder meer met het argument dat administratie hem nou eenmaal niet interesseerde, en dat hij een sloddervos was. De schuld voor het niet oplossen van het dispuut met de fiscus legde hij bij zijn boekhouder.

We weten veel van u, maar tegelijkertijd ook weinig

Het blijft raadselachtig hoe iemand die zoveel verantwoordelijke banen heeft gehad in de financiële sector - zo was hij onder meer Chief Risk Officer bij het gefailleerde DSB Bank - het zover heeft laten komen met zijn eigen financiën. Tijdens de zitting merkte een van de rechters daarover op: 'we weten veel van u, maar tegelijkertijd ook weinig. Noch het OM, noch de verdediging heeft het nodig gevonden een psychologisch- of reclasseringsrapport op te laten maken.'

Ook in het vonnis blijft onbesproken of er mogelijk persoonlijke problemen ten grondslag liggen aan het feit dat de fiscale recherche bij Linschoten thuis stapels ongeopende blauwe enveloppen aantrof: aanslagen, aanmaningen en dwangbevelen.

De advocaat van Robin Linschoten is vooralsnog niet bereikbaar voor commentaar op de uitspraak.

In aanraking met justitie

De veroordeling van Robin Linschoten tot een gevangenisstraf mag dan in Nederland de eerste zijn voor een oud-bewindspersoon, diverse oud-ministers en staatssecretarissen zijn met Justitie in aanraking gekomen. Zo trof Camiel Eurlings (CDA) vorig jaar een schikking met het Openbaar Ministerie in verband met de mishandeling van zijn ex-vriendin. Eurlings accepteerde een werkstraf.

Oud-minister van Verkeer Tjerk Westerterp (CDA) werd begin deze eeuw veroordeeld tot 5.000 gulden boete nadat hij met een hoog promillage in zijn bloed vol op een andere auto was geknald. De bestuurder raakte daarbij ernstig gewond. Westerterp keerde terug van een reisje naar Bologna, waar hij de Ferrari-fabrieken had bezocht.

De conservatieve minister van Marine Gerhard Pels Rijcken is de enige oud-bewindsman die tijdens zijn ambtstermijn werd veroordeeld, zij het niet tot een gevangenissstraf. Hij liet in 1864 zijn hondje los rondlopen in Den Haag, in een gebied waar dat op last van de burgemeester streng was verboden om de verspreiding van 'veetyphus' te voorkomen.

Veldwachter Van Bensem betrapte de excellentie en diens viervoeter op heterdaad. De zaak kwam direct voor bij de Hoge Raad die Pels Rijcken veroordeelde tot een boete van 10 gulden, te vervangen door een dag gevangenis. Hij koos voor de geldboete.