Een veld met koolzaad, dat onder meer gebruikt wordt voor biodiesel.
Een veld met koolzaad, dat onder meer gebruikt wordt voor biodiesel. © Marcel van den Bergh

174 wetenschappers in open brief: stop met gebruik van voedselgewassen voor 'groene' brandstof

Het is een 'achterhaald idee' dat biobrandstof voor in de tank, gemaakt uit voedselgewassen, goed is voor het milieu. Integendeel: de teelt van onder meer soja en palmolie voor 'groene' brandstof schaadt de natuur, terwijl de CO2-uitstoot alleen maar stijgt. Het gebruik van voedselgewassen voor biobrandstof moet dan ook gestopt worden.

Dat bepleiten 174 Nederlandse wetenschappers in een open brief aan minister Eric Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) en staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur en Waterstaat), die Trouw zaterdag heeft gepubliceerd. Maandag praat de Tweede Kamer met Van Veldhoven over het gebruik van biobrandstoffen tot 2020.

Volgens de wetenschappers heeft het huidige biobrandstofbeleid een negatieve invloed op klimaat, mens, milieu en natuur. Biodiesel uit voedsel stoot twee keer zoveel CO2 uit als fossiele diesel, bij diesel uit palmolie is dat zelfs drie keer zoveel. Dat komt doordat de bodem waar ze op worden geteeld veel koolstof bevat. Voor zulke gewassen is ook steeds meer landbouwgrond nodig. Daarvoor worden tropische regenwouden en veengronden omgezet in plantages met maar één gewas. Dat leidt tot verlies van bossen en biodiversiteit, overstromingen, vervuiling van oppervlaktewater en lokale klimaatextremen, schrijven de opstellers van de brief.

Als voedsel niet meer wordt gebruikt om op te eten maar om te verbranden, dan stijgen de prijzen en worden vooral de allerarmsten getroffen, betogen de wetenschappers verder. 'Het EU biobrandstofbeleid zet een premie op landroof, corruptie en intimidatie en draagt bij aan toenemende sociale conflicten, armoede en ongelijkheid in de producerende landen.' Onder de ondertekenaars zijn oud-minister en hoogleraar Jacqueline Cramer, hoogleraar en publicist Ewald Engelen, SER-kroonlid en hoogleraar Hans Schenk en de initiatiefnemer Michiel Köhne. Hij is universitair docent rechtsantropologie aan de Wageningen Universiteit.

We hopen dat deze noodkreet de regering overtuigt met voedselbrandstoffen te stoppen

Woordvoerder van Milieudefensie

De ondertekenaars vragen minister Wiebes om tijdens de Energieraad van 18 december in Brussel te bepleiten dat er in het Europese Duurzame Energiebeleid voor 2020 tot 2030 geen voedselgewassen meer worden gebruikt voor biobrandstof. Milieudefensie is daar alvast voor. 'Biobrandstoffen uit voedsel, zoals palmolie of soja, zijn de doodsteek voor de laatste regenwouden. We hopen dat deze noodkreet de regering overtuigt met voedselbrandstoffen te stoppen. Zo kunnen Wiebes en Van Veldhoven de helden van het regenwoud worden', zegt een woordvoerder van de milieuorganisatie. Andere partijen, zoals boeren en de fabrikanten van biobrandstof, zijn aanzienlijk minder enthousiast. De fabrikanten wijzen erop dat er dure fabrieken zijn neergezet die door het veranderde beleid nog nooit een druppel biobrandstof hebben geproduceerd.