Poch wacht zijn vonnis af in Buenos Aires
Poch wacht zijn vonnis af in Buenos Aires © Pablo E. Piovano

Ex-Transavia-piloot Julio Poch keert terug in Nederland

Julio Poch keert vanmiddag terug in Nederland. Na acht jaar voorarrest liep hij eind november als vrij man de federale rechtbank van Buenos Aires uit. De rechters achten het niet bewezen dat de Argentijns-Nederlandse piloot dodenvluchten heeft uitgevoerd. Op de tribune voor familieleden van de verdachten vallen Poch's vrouw en kinderen elkaar huilend in de armen, schrijft onze correspondent Marjolein Van de Water op 29 november, de dag dat Julio Poch wordt vrijgesproken. 

Poch's vrouw en kinderen krijgen felicitaties en omhelzingen van de anderen. Hun tranen zijn van opluchting en van blijdschap. 'Na acht jaar voorarrest is er eindelijk gerechtigheid', zegt Poch's advocaat Gerardo Ibañez in een eerste reactie. 'Maar die gestolen jaren komen nooit meer terug.'

Aan de kant van de slachtoffers heerst juist verslagenheid. 'Dit is verschrikkelijk', aldus Ana María Careaga. Ze is de dochter van Esther Ballestrino, een vrouw die in 1977 werd ontvoerd en daarna levend uit een vliegtuig is gegooid. Volgens de aanklagers was Poch verantwoordelijk voor Ballestrino's dood. 'We hoopten na veertig jaar op gerechtigheid.'

'Held van het vaderland'

Als de verdachten binnenkomen juichen hun familieleden. 'Held van het vaderland', roepen ze.

De zitting begint bijna twee uur later dan gepland, en de zaal staat bol van emoties en spanning. Er staan 54 veelal bejaarde mannen terecht voor misdaden als moord, ontvoering en marteling, begaan tijdens de militaire dictatuur (1976-1983). Als de verdachten binnenkomen juichen hun familieleden. 'Held van het vaderland', roepen ze. Poch's vrouw en kinderen kijken verbaasd toe hoe de anderen luidkeels het volkslied beginnen te zingen.

Ook op de tribune voor de slachtoffers wordt gezongen. 'Net als de nazi's, we zullen jullie blijven achtervolgen', klinkt het daar. En: 'Moordenaars, moordenaars.' Daniel Obligado, voorzitter van de rechtbank, neemt plaats. 'Stilte', brult hij door de microfoon. 'Controleer jullie emoties.' Aan Obligado en twee collega's de taak de 150 pagina's tellende uitspraak voor te lezen.

Op alfabetische volgorde gaan ze de 54 verdachten af. Velen krijgen levenslang, een aantal wordt vrijgesproken of krijgt straffen van tien of twaalf jaar. Voordat Poch aan de beurt is, zijn al twee andere piloten tot levenslang veroordeeld wegens hun betrokkenheid bij de dodenvluchten. Waarom Poch wel is vrijgesproken, wordt niet toegelicht. De argumentatie geven de rechters pas later vrij.

'We threw them in the sea'

'We threw them in the sea', zou hij gezegd hebben, en: 'we should have killed them all'

Poch werkte tijdens de militaire dictatuur (1976-1983) als marinepiloot. De marine was betrokken bij de misdaden van het regime, wiens beleid was gericht op het uitroeien van alle politieke tegenstanders. In 1980 verliet Poch de strijdmacht, en begon als piloot in de passagiersvliegtuigen. Eind jaren tachtig kreeg hij een baan bij de Nederlandse maatschappij Transavia. Hij verhuisde naar Nederland en kreeg in 1995 de Nederlandse nationaliteit.

De zaak kwam aan het rollen toen hij tijdens een etentje in Bali sprak over de militaire dictatuur. 'We threw them in the sea', zei Poch tegen het internationale gezelschap. Bij een andere gelegenheid zou hij gezegd hebben dat 'we should have killed them all'. Hij sprak over de dodenvluchten, waarbij de machthebbers gevangenen gedrogeerd uit vliegtuigen gooide. Volgens de aanklagers zijn zeker vierduizend personen op die manier aan hun einde gekomen.

Er kwam een aanklacht in Nederland en toen de Argentijnen daar lucht van kregen gaven ze een internationaal opsporingsbevel uit. In 2009 werd Poch in Spanje gearresteerd en uitgeleverd aan Argentinië. Zijn zaak werd toegevoegd aan het megaproces ESMA, met 54 verdachten en bijna achthonderd slachtoffers. Hij zat al die tijd in voorarrest in een Argentijnse gevangenis.

Nu Poch is vrijgesproken, hoeft hij niet terug naar de gevangenis. Het Openbaar Ministerie gaat hoogstwaarschijnlijk in beroep, maar wil de argumentatie van de uitspraak bestuderen alvorens een definitief besluit te nemen. De kans is groot dat Poch een eventueel beroep in Nederland mag afwachten.


Onze correspondent ging op gevangenisbezoek bij Julio Poch

Het is een heksenjacht, vindt Poch. 'Ik begrijp best dat slachtoffers en nabestaanden verdriet en pijn hebben', zegt hij. 'Maar niet iedereen die tijdens de dictatuur voor de staat werkte is schuldig aan misdaden. Veel van ons deden gewoon ons werk.'