Zwemmen kan vandaag de dag bijna overal

Amsterdam In de Dik-Tromtijd was het een heel normaal beeld: als het warm was, gingen de jongens en meisjes van het dorp naar een naburige sloot of vaart, en spetterden er in hun oude binnenband lustig op los....

Van onze verslaggever Gerard Reijn

Sinds de jaren zeventig is dat beeld vrijwel verdwenen. De onheilspellende berichten over de watervervuiling joeg zwemmers naar de chloorbaden, of tenminste naar zwemwater dat officieel was goedgekeurd.

Inmiddels zijn de tijden van Dik Trom weergekeerd. Steeds vaker spartelen kinderen en volwassenen weer in het groene polderwater.

Willem Ligtvoet, waterdeskundige van het Planbureau voor de Leefomgeving, is het ook opgevallen. Zelfs in de stad ziet hij ze zwemmen. ‘In Utrecht zie ik wel eens mensen in de Vecht. En daar heb ik nu geen alarmerend gevoel bij.’ Zo wordt er in Amsterdam ook wel in de Amstel gezwommen, en op sommige plaatsen in het IJ.

Schoner
Twintig, dertig jaar geleden zou Ligtvoet wel dat ‘alarmerende gevoel’ hebben gehad. ‘Het water was toen veel vuiler dan nu.’ Sinds 1970, toen de Wet Verontreiniging Oppervlaktewater van kracht werd, is het water schoner geworden. De waterzuivering is sterk verbeterd, de industrie heeft zijn lozingen verminderd. In 2000 gaf Brussel de waterkwaliteit weer een sterke impuls met zijn Kaderrichtlijn Water.

Ligtvoet: ‘De laatste jaren had je nog wel de overstort van het riool. Bij heftige regenval liep het riool dan over in de sloten of grachten. Maar op heel veel plaatsen is dat nu ook onder controle.’

De verbetering van het zwemwater is af te lezen uit de jaarlijkse rapportages van het Planbureau voor de Leefomgeving, Water in Beeld. In 1992 voldeed een kwart van het officiële zwemwater niet aan de normen. In 2000 was dat nog maar 8 procent, en sindsdien voldoet op een enkele plek na al het officiële zwemwater aan de normen.

Tests
Zwemwater wordt om de paar weken getest op een aantal aspecten, zoals op de aanwezigheid van de bacteriën e. coli en intestinale enterococcen, op helderheid en op blauwalg. Verder wordt er gekeken naar olie, kleur en geur van het water, naar schuim, vuil en vogels. Dat is dus op vrijwel alle ongeveer 550 zwemplekken in natuurwater dik voor elkaar.

Dat wil niet zeggen dat het water echt schoon is. Andere vervuilingen zijn er volgens Water in Beeld nog volop: stikstof, fosfaat, zware metalen en organische verbindingen. Vooral het water van de zee, het IJsselmeer, de grote rivieren en de regio’s Limburg, Brabant, het westen van Friesland, delen van Drenthe en Gelderland hebben daar last van. Maar voor de zwemmer is dat geen probleem.

Ook de ecologische kwaliteit van het water is op zijn best matig te noemen, maar de zwemmer heeft er geen last van dat er weinig waterplanten en vissen en andere dieren in het water leven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden