BETER LEVEN

Zo makkelijk maak je een eetbare (en kleurrijke) tuin

null Beeld Matteo Bal
Beeld Matteo Bal

Om groenten te kweken heb je niet per se een grote tuin nodig. Sommige voedzame planten doen het zelfs heel goed in een pot. En zelfs al eet je ze niet: de bloemen zijn vaak prachtig.

Zoete aardbeien, sappige tomaatjes of knapperige sla, direct uit de tuin op je bord. Blijft dat een droom, omdat je een moestuin teveel werk vindt? Niet nodig. Want ook van je siertuin kun je zonder veel moeite een prachtige eet-tuin maken.

Misschien heb je zelfs al een eetbare tuin, zonder dat je het weet. Want er zijn ook sierplanten die je kunt eten. Denk aan Oost-Indische kers, met vuurrode, gele en oranje bloemen. Zowel de bladeren als bloemen zijn heerlijk in een salade: vul de bloemen eens met roomkaas. Bovendien snoepen bladluizen liever van Oost-Indischekersblaadjes dan van jouw rozenstruiken. Goudsbloemen zijn ook dankbaar. Ze groeien overal en zaaien zichzelf elk jaar uit. De blaadjes zijn heerlijk in de sla of geven kleur aan bijvoorbeeld rijstgerechten.

Mooi om te zien

Maar veel groentenplanten zijn ook mooi om te zien. Waarom zou je ze niet in je tuin zetten? Bij vrijwel elk tuincentrum en bij kwekers koop je tegenwoordig biologische groenteplantjes. Begin met groenten die het altijd doen, zoals (snij)bietjes, worteltjes, pluksla of eikenbladsla, verschillende koolplantjes, rucola en aardbeiplantjes. Als je in je tuin of op je balkon een beschutte zuidmuur hebt, zijn rode en gele tomaatjes en snackkomkommers erg leuk. Leid ze langs een rekje of zet ze in een pot. Ook klimmende bonensoorten doen het daar goed. Denk bijvoorbeeld aan sperziebonen, kapucijners of pronkbonen, die hebben allemaal prachtige, orchidee-achtige bloemen in roze en vuurrood.

Sommige groenten kun je net zo goed zelf zaaien, omdat ze gemakkelijk ontkiemen of omdat plantjes lastiger verkrijgbaar zijn. Superkiemers zijn bijvoorbeeld bonen, pompoenen en courgettes. Zaai ze in kweekbakjes binnenshuis. Snijbiet en worteltjes kun je het beste meteen op de plek van bestemming, in een bak of in de volle grond zaaien. Zet de zaadjes op een lichte plek, niet in de volle zon en houd de aarde vochtig. Ze komen binnen een week of twee op, want de meeste groenteplanten zijn éénjarig. Dat betekent dat ze razendsnel groeien.

Als je plantjes wat groter zijn, kun je ze bijvoorbeeld verspreid in de tuin in potten of bakken zetten. Het voordeel hiervan is dat je een beter overzicht hebt en dat je de groenteplantjes precies daar kunt neerzetten waar je zelf wilt: bijvoorbeeld omdat ze op die plek mooi uitkomen of omdat de omstandigheden – genoeg zon bijvoorbeeld – precies goed zijn. Sommige planten zijn het mooist in de volle grond. Denk aan een courgetteplant, met zijn diepgele kelkbloemen en grote, uitwaaierende bladeren. Kies een soort met gele vruchten, die zie je tenminste voordat ze uitgroeien tot formaat honkbalknuppel (nog wel lekker in de soep). Voor één courgetteplant heb je wel pakweg een kleine vierkante meter grond op een zonnige plek nodig.

Pompoenen zijn ook dankbare planten. Kies een soort met oranje vruchten. De meeste pompoenen, maar er zijn ook uitzonderingen, hebben lange ranken waarmee ze je hele tuin doorkruipen: je kunt ze ook langs een rek of kippengaas of zelfs in een boom laten klimmen. Pompoenen zijn er in alle kleuren en maten, met gigantische vruchten maar ook met hele kleine. Er zijn zelfs minipompoenen en minicourgettes die in potten gedijen, zoek naar Bush Baby-pompoen of Bush Baby-courgette. Trouwens: bijna alles kan in een pot. Wat dacht je bijvoorbeeld van een maaltje piepers van je eigen aardappelplant-in-pot?

Kruiden zijn ook onmisbaar in een eetbare tuin. Bovendien trekken de bloemen volop bestuivers als bijen, hommels en vlinders aan. Gemakkelijke kruiden zijn bijvoorbeeld bieslook, dragon, munt, tijm, rozemarijn en lavendel. Dat zijn bovendien vaste planten, die elk jaar terugkomen. Basilicum, blauwbloeiende borage (komkommerkruid) en dille zijn éénjarig, maar borage zaait zichzelf elk jaar uit. Kruiden houden meestal van een plekje in de zon, hoewel bieslook en munt het ook prima doen met minder licht. De meeste kruiden gedijen ook in potten, alleen munt heeft veel ruimte nodig. Kruiden houden ook veelvraten als slakken weg. Koolwitjes hebben zelfs zo de pest aan pepermuntgeur, dat je straks geen last hebt van rupsen als je munt naast je koolplanten zet.

Speel met kleur

Wil je fruit in je tuin? Bessenstruiken doen het op elke zonnige plek, je kunt ze zelfs aanplanten als heg. Ook aardbeien zijn gemakkelijke klanten en groeien prima in een pot. Een zuidmuur is ideaal als je van druiven houdt, of zet er eens een zelfbestuivende vijgenboom neer. Prachtige bladeren en meer vijgen dan je op kunt! Fruitbomen zijn er tegenwoordig ook in klein formaat: patiobomen. Zulke mini-appel, -peren- of -pruimenboompjes nemen weinig plaats in, maar geven massa’s vruchten.

In een siertuin wil het oog natuurlijk ook wat. Speel met kleur. Dieprode kolen tussen oranje goudsbloemen of lelies: prachtig! Zaai ook eens een rand snijbiet langs je terras of op je balkon. Regenboogsnijbiet heeft zuurstokroze, mandarijnoranje, citroengele en spierwitte stelen en elegante groene bladeren. Je kunt zowel de bladeren als (jonge) stelen roerbakken. Plukslakropjes zijn er in rood en heldergroen: je kunt er de hele zomer van eten.

Waar te koop?

Biologische groentezaden koop je bijvoorbeeld online bij De Bolster. Vreeken zaden en tuindreef.nl hebben veel keuze in pompoen- en courgettezaden. Ook groenteplantjes kun je online kopen, bijvoorbeeld bij Moestuinplant.nl en Farmzy.nl. Tuinflora.com verstuurt minifruitbomen en -struiken. Op makkelijkemoestuin.nl staat hoe je aardappels in pot kunt kweken. Maar ga vooral ook eens op bezoek bij een – liefst biologische – groentekweker (een super corona-uitje)!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden