Beter LevenDe Servicedesk

Wat is een kilobyte precies?

De ene kilobyte is de andere niet. Tijd voor wat verduidelijking.

Pieter Sabel
null Beeld Sophia Twigt
Beeld Sophia Twigt

Zeker twintig mails ontving De Servicedesk naar aanleiding van de vorige aflevering. Daarin stond volgens lezers verkeerd uitgelegd wat een kilobyte is: een kilobyte is 1.024 bytes en niet 1.000, zoals de rubriek beweerde. Over de term is nogal wat verwarring, hier volgt een verduidelijking.

Het voorvoegsel ‘kilo’ is volgens het internationale eenhedensysteem gereserveerd voor 10 tot de macht 3, ofwel 10x10x10 = 1.000. Een kilobyte is dus 1.000 bytes. Voor een wat uitgebreidere uitleg is de vorige aflevering van deze rubriek terug te lezen op Volkskrant.nl/servicedesk.

Volgens de Internationale Elektrotechnische Commissie (IEC) is dit de voorkeursdefinitie als het gaat om het aangeven van een hoeveelheid bits of bytes. En elke volgende stap is duizend keer de vorige, dus een megabyte is een kilobyte in het kwadraat, een gigabyte is 1.000 keer 1.000 keer 1.000.

Het getal van 1.024 waar de brievenschrijvers aan refereerden, is een kibibyte. Dat is een macht van het getal twee. 2^10 = 1.024 bytes, en vanaf daar gaat het verder:

1.024^2= een mebibyte (dit kan ook als macht van twee: 2^20 is hetzelfde)
1.024^3= een gibibyte

Omdat het getal 1.024 (een macht van 2) behoorlijk dicht in de buurt komt van 1.000 (een macht van 10), werd het gebruikelijk om aan 1.024 bytes te refereren als een kilobyte. Een megabyte zou dan het kwadraat zijn van die kilobyte, een gigabyte 1024 keer een megabyte, enzovoort.

Niet handig, vond de IEC. Die organisatie publiceert sinds 1938 internationale standaarden om eenheden te meten en apparatuur te testen. Zodat een stekker voor de Europese markt in de Verenigde Staten gemaakt kan worden bijvoorbeeld.

In 1998 stelde de organisatie daarom de eerder genoemde indeling voor met de voorvoegsels ‘kibi’, ‘mebi’, ‘gibi’ en zo verder. Het probleem is alleen dat vrijwel niemand die woorden gebruikt.

Veel fabrikanten negeren het advies en gebruiken het oude ‘kilobyte’. Ook het onderscheid tussen de afkortingen, kB voor de ‘echte’ kilobyte en het nog steeds gebruikte KB voor wat eigenlijk een kibibyte is, gaat vaak verloren. De IEC stelt voor om KiB te gebruiken voor kibibytes, maar ook dat doet vrijwel niemand.

Kortom: volgens de definitie is een kilobyte 1.000 bytes, en dus 8.000 bits. In het dagelijks gebruik refereren mensen met een kilobyte ook aan 1.024 bytes en dus 8.192 bits. Dat verschil lijkt niet zo groot, maar loopt bij grotere hoeveelheden snel op, afhankelijk van welke kilobyte je steeds vermenigvuldigt met de vorige. Bij een schijf van een terabyte (1.000 GB) scheelt het bijvoorbeeld bijna 100 gigabyte of je rekent in 1.024 of 1.000.

Verbetering: In een eerdere versie van dit artikel stond ‘kebibyte’. Dat was een vergissing, er had moeten staan: ‘kibibyte’. Ook stond er dat het 24 gigabyte scheelde bij een opslagcapaciteit van een terabyte of je rekent in 1.000 of 1.024. Dat klopt niet: het scheelt bijna 100 gigabyte. Dat is gecorrigeerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden