DE GIDSLust & Liefde

‘Voor mij was het voorbij toen de oudste geboren werd, zei mijn man. Onze zoon is nu ver in de twintig’

Beeld Saša Ostoja

Marjolein had liever een slecht huwelijk dan helemaal geen huwelijk. Maar nu haar man is vertrokken, blijkt de vrijheid genadig.

Marjolein (54)‘Ik ben 32 jaar samen geweest met dezelfde man, waarvan 27 jaar getrouwd, maar als ik ergens mee worstelde belde ik altijd eerst mijn broer. Ook als er iets leuks gebeurde: eerst mijn broer, pas later mijn man. En het allervreemdste is: pas nu het huwelijk is afgelopen begin ik in te zien dat dit natuurlijk al die jaren al een teken was dat erom smeekte begrepen te worden. Het was al zo lang niet goed tussen ons. In de woorden van mijn man: voor mij was het voorbij toen de oudste geboren werd. En onze zoon is nu ver in de twintig. Mijn man heeft eigenlijk nooit enige betrokkenheid met zijn omgeving getoond. Over voorbeelden hoef ik niet lang na te denken: de keer dat ik midden in de nacht wakker werd met een blindedarmontsteking, en hij zich te moe achtte om me naar het ziekenhuis te brengen, de keer dat ik thuiskwam van een zware operatie die me bijna het leven had gekost en hij zei: ik ga even naar de kermis. Maar eigenlijk nog veel pijnlijker waren de alledaagse voorbeelden met minder spectaculaire gevolgen, de keren dat er kortsluiting in mijn hoofd ontstond, omdat ik werkelijk niet kon volgen waarom hij zich gedroeg zoals hij deed. Zoals toen hij, ik, mijn moeder en de kinderen naar het zwembad gingen. Samen met mijn moeder hees ik de kids in hun zwempakje en zwembroek en toen we naar buiten kwamen was mijn man nergens te bekennen. We wachtten en wachtten, ik maakte me ongerust, ben zelfs nog naar het zwembad gelopen om te zien of hij daar misschien op de bodem lag. Na een half uur kwam hij op zijn gemak aanlopen; hij was een kennis tegengekomen en ze waren in gesprek geraakt.

In het begin werd ik weleens boos, maar dat ben ik snel verleerd. Mijn man zei op alles wat tegenzat, op alle kritiek: ‘Het is zoals het is. Je kunt de dingen niet veranderen’, een gevleugelde uitspraak binnen ons gezin. En ik begreep al heel jong dat-ie daar in ieder geval wat hem zelf betreft helemaal gelijk in had. Om mijn keuze voor hem goed te praten, verzon ik het beeld van een zwijgzame man als rots in de branding en zorgde dat ik in praktisch opzicht onafhankelijk was. Ik zorgde voor de kinderen, ik regelde alles in huis, ik had een goede baan in de zorg waar ik bekendstond als doortastend en sterk. Maar intussen vrat zijn gebrek aan inlevingsvermogen aan mijn zelfbeeld. Dat aankaarten of benoemen, durfde ik niet. Als ik mijn onvrede hardop had moeten uitspreken, had ik die eerst aan mezelf moeten toegeven, en daar was ik te onzeker voor. Te bang voor de gevolgen. Daarbij vond ik inmiddels dat ik het kennelijk niet verdiende leuk te worden gevonden. We waren 21 toen we gingen samenwonen, alleen was ik niemand. Al die jaren dat hij zijn egocentrische gedrag vertoonde, heb ik nooit, echt nooit, ook maar een keer gedacht: en nu is het genoeg. In zekere zin wist ik, en dat bevestigde hij toen hij weg was, dat de oorzaak van zijn geslotenheid bij zijn ouders lag, die hem als kind hadden verwaarloosd en hem avondenlang alleen thuislieten. Op een dag in zijn vroege jeugd heeft hij bedacht dat hij alleen zichzelf kan vertrouwen. Zelfs voor mij en de kinderen kon hij zich niet openen. En wat mezelf betreft: met mijn man koos ik intuïtief voor iemand die zorg nodig had, en als ik iets kon op mijn 21ste, was dat wel zorgen. Mijn vader is jong overleden, en ik bekommerde me dagelijks om mijn alcoholistische moeder, een al even hulpbehoevende bodemloze put als mijn man. Dat ging door toen ik kinderen kreeg.

Gedurende mijn huwelijk kreeg ik steeds meer last van overgewicht, mijn frustratie over het gebrek aan communicatie of verbinding zocht een uitweg. Op een of andere manier vond ik ’s avonds rust op de bank met een zak chips. Ik at en at, tot ik 140 kilo woog. De maagverkleining die ik zo’n jaar of vijf geleden onderging, vond niet plaats op eigen initiatief, maar uit medische noodzaak. Ik had nooit verwacht dat die medische ingreep zo’n positieve impact zou blijken te hebben op mijn ego. Ik zei altijd: ik ben dik, wat maakt het uit, het is maar buitenkant. Maar ineens paste ik een ander soort kleding en merkte ik dat zelfs wildvreemden anders op me reageerden. Mannen in de sportschool die ineens een praatje maakten. Ik wilde roepen: hé, ik ben nog steeds dezelfde hoor, maar zo zagen zij dat kennelijk niet. Die verandering maakte me assertiever en dat merkte mijn man ook. In plaats van ‘wat ben je mooi geworden’, zei hij: je wordt er niet leuker op. En toch, hoe wonderlijk, nam ik ook toen niet die laatste stap. Als hij in een van die laatste jaren op de bank in slaap viel, dacht ik: wat een lul. Maar niet: ik ga weg. Ons huwelijk eindigde pas een half jaar geleden toen hij zelf wegging. Heel ordinair betrapte ik hem op een affaire, ik had zijn telefoon even gepakt omdat ik de mijne op het werk vergeten was, en zag de naam van een oude vriendin met wie hij al vijf jaar zo nu en dan iets bleek te hebben. Dat was het dan, zei hij. Ja, zei ik, ons huwelijk is kapot. Ja, antwoordde hij weer, onherstelbaar kapot. En een dag later was hij weg. Ik heb hem nog gesmeekt te blijven. Liever een slecht huwelijk dan helemaal geen huwelijk. Maar hij vertrok, en liet mij alle gezamenlijke bezittingen na, inclusief het huis. En nu pas, na alweer maanden in mijn eentje, komt heel langzaam de opluchting. De vrijheid waar ik zo bang voor was, blijkt genadig en bij vlagen zelfs weldadig. Maar spijt dat ik niet eerder ben weggegaan heb ik niet. Dat zou zelfverloochening zijn. Het waren geen vergooide jaren. Er was geen keuze, wij hielden elkaar in de greep.’

Op verzoek van de geïnterviewde is de naam Marjolein ­gefingeerd. Ook geïnterviewd worden? Mail een korte toelichting naar lust@volkskrant.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden