Test

Vegan mayo moet ook zuur, zoet, zout en lekker lobbig zijn

Ook veganisten eten graag een patatje met. Maar dan wel zonder ei in de mayo. V zocht de lekkerste uit.

Jumbo Vegan Mayo Beeld
Jumbo Vegan Mayo

Er zijn mensen die beweren dat alles beter smaakt met een lik mayonaise. Die mensen tref je ook onder veganisten. En die willen dan graag puur plantaardige mayonaise zonder ei. Dat kan. In overvloed zelfs. V raapte moeiteloos elf verschillende ei-loze mayonaisemerken bij elkaar, plus een flink aantal recepten uit veganistische kookboeken.

Onder de liefhebbers van ‘echte’ mayonaise staat zelfgemaakt vaak hoog in aanzien en hetzelfde geldt in veganistische kringen – al was dat aanvankelijk ook pure noodzaak omdat er nog geen potjes (lekkere) vegan mayonaise in de winkels stonden. Daarom hebben ondergetekende en Volkskeuken-collega Sake Slootweg ook een viertal recepten uitgevoerd en die tussen de fabrieksmayo’s gezet. Testvraag: zijn de plantaardige versies inmiddels de patat waard?

Mister Kitchen Vegan & Delicious Mayo Beeld
Mister Kitchen Vegan & Delicious Mayo

John Travolta

Voor het proefpanel zocht V in eigen gelederen hardcore fans die hun frieten het liefst in de mayo verdrinken, zoals John Travolta in Pulp Fiction vol afgrijzen vertelt. Als echte fans hebben de testers ook een uitgesproken mayosmaak. Psychologie-redacteur Evelien van Veen haalt voor door de week de Zaanse in huis en voor de weekenden de Belze Majonais van Van Ton: ‘hoog op smaak, zowel lekker zout als goed zuur.’

Site-coördinator Stan Putman is in Frankrijk verslingerd geraakt aan Amora Mayonnaise ‘vanwege de dijonmosterd die erin zit’. Birk Heijkants, die nu nog voor de Volkskrant schrijft maar straks mede-eigenaar is van het nieuwe restaurant Rotonde in de Rotterdamse foodscene, houdt van stevig zure mayonaise en gaat bij voorkeur naar Ekoplaza omdat het huismerk in verschillende zuurtonen verkrijgbaar is. Matthew Boorn van Plum Catering en huiscateraar van de Volkskrant maakt zijn eigen mayonaise en past die aan de combinatie aan. Bij garnalen bijvoorbeeld, is een te zoete mayonaise uit den boze.

De mayonaises zijn grofweg in drie categorieën in te delen: de reguliere merken die naast de klassieke mayo met ei ook een vegan variant hebben gemaakt, zoals Hellmann’s, Remia, Jean Bâton, Van Wijngaarden’s Zaanse, Jumbo en Oliehoorn. Dan de merken uit de alternatieve hoek, die zich willen onderscheiden op het gebied van duurzaamheid, biologische en kleinschalige productie en diervriendelijkheid, zoals Ekoplaza, Mr. Kitchen, Viva Vegan!, Smaakt en Vetara.

Remia Like! Mayo Beeld
Remia Like! Mayo

Zelf maken is lastig

En tot slot de zelfgemaakte, waarvoor we ons exact hebben gehouden aan de recepten van Sanne Vogel (De vier seizoenen van Vogel), Antoinette Hertsenberg en Jacintha Bokma (De dunne vegan), Matt Pritchard (Dirty Vegan) en Gaz Oakley (Vegan 100).

Over die laatste categorie kunnen we kort zijn. ‘We hebben jullie toch niet beledigd, hè?’, vragen de panelleden als na de blinde proefronde (uit genummerde bakjes) blijkt dat alle vier de huisgemaakte mayo’s als de vieste opzij zijn gezet. Hoewel bij de recepten staat dat ze in de koelkast zeker een tijdje houdbaar zijn, kan het ermee te maken hebben dat enkele de dag tevoren zijn gemaakt en ze toch te snel achteruitgaan en veranderen in een soort pudding.

Wat ook opvalt, is dat bij deze mayo’s sojamelk of tofu belangrijke ingrediënten zijn en dat die bij de fabrieksmerken niet voorkomen – met uitzondering van de Vetara Eivrije Mayo, die de testers overigens ook niet lekker vinden. Maar het belangrijkste is volgens Boorn dat je thuis niet over de apparatuur beschikt om een saus als mayonaise echt goed te mengen en te stabiliseren waardoor die iets langer houdbaar is. ‘Maar ik snap wel de bedoeling’, zegt Van Veen, als troost.

Dikke drap

Ook de alternatieven krijgen weinig bijval. Ekoplaza Mayo Veganistisch: te vlak, muffe nasmaak, geen geur, dikke drab. ‘Jongens, dit kan beter’, vindt Boorn. Veganaise organic van Viva Vegan!: merkwaardig chemisch cocktailsmaakje, ruikt naar oud frituurvet en afgedankte kerosine, vies plakkerig. Smaakt Eivrije biologische mayonaise: rare kleur, te zoet, te dik.

De eerder genoemde Vetara smaakt volgens Van Veen naar een goedkoop chemisch ananastoetje. Alleen Vegan & Delicious Mayo van Mister Kitchen springt in deze categorie eruit als werkelijk ‘delicious’, met een mooie lichtgele kleur, een ietwat vlakke maar toch goede mosterdsmaak en fijne zachte textuur die het dichtst bij ‘echt’ komt. En daarmee stoot Meneer Keuken meteen door naar de tweede plaats in het eindklassement.

Daar staan verder alleen de reguliere merken die zich in de ei-sector al hebben bewezen. Van Wijngaarden’s Zaanse veganaise en de Vegan Mayo van Oliehoorn vallen net buiten de top-5, maar worden gewaardeerd om de textuur en de frisheid in smaak (Zaanse) en de romigheid en zachtheid (Oliehoorn). Alleen jammer dat de Zaanse net iets te veel naar eiersalade smaakt en Oliehoorn toch erg middle of the road is.

Jean Bâton Mayo Absolutely Vegan Beeld
Jean Bâton Mayo Absolutely Vegan

Mooie dikke klodder

Op de vijfde en vierde plaats staan Hellmann’s en Jean Bâton, vooraf de gedoodverfde winnaars. De Hellmann’s Vegan Mayo is een makkelijke, ietwat chemische allemansvriend met een aantrekkelijk uiterlijk die op een feestje of bij een barbecue zonder problemen bij iedereen door de keel glijdt. Jean Bâtons Absolutely Vegan is mooi romig en lekker friszuur, maar het panel vindt de structuur te mousse-achtig en de geur iets te scherp azijnig. Volgens Boorn zou-ie het fantastisch doen als fopmateriaal voor een vlaflip. Like! Mayo van Remia is, in woorden van Putman, ‘verrassend oké, een klassieke matige fritessaus’, maar Heijkants proeft, na aanvankelijke vreugde, een vreemde medicinale nasmaak.

De onverwachte nummer 1 is de Vegan mayo van Jumbo en hierover zijn de proevers unaniem enthousiast. ‘Lekkere zuur, zoet, zout, mooie kleur’ (Van Veen), ‘goed zuur’ (Putman), ‘gemaakt voor een dikke klodder op de friet’ (Heijkants), ‘niet mijn smaak, maar wel goed’ (Boorn). ‘Ik zou niet doorhebben dat dit vegan is’, zegt Heijkants, wat het ultieme compliment is. Want dat blijft toch het testcriterium voor het panel: dat je ‘echte’, mayonaise proeft maar wel zonder ei, en niet alleen goede bedoelingen.

Hellmann’s Vegan Mayo Beeld
Hellmann’s Vegan Mayo

Top-5

1 Jumbo Vegan Mayo, € 1,10 (180 g)

2 Mister Kitchen Vegan & Delicious Mayo, € 1,99 (370 ml)

3 Remia Like! Mayo, € 1,61 (350 ml)

4 Jean Bâton Mayo Absolutely Vegan € 1,67 (385 ml)

5 Hellmann’s Vegan Mayo, € 2,42 (270 g)

Niet in de top-5

Van Wijngaarden’s Zaanse Veganaise, € 0,99 (170 ml)

Oliehoorn Vegan Mayo, € 2,79 (450 ml)

Viva Vegan! Veganaise organic, € 2,49 (253 g)

Ekoplaza Mayo Veganistisch, € 2,65 (370 ml)

Vetara Eivrije Mayo, € 2,97 (240 g)

Smaakt Eivrije mayo bio, € 2,09 (235 g)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden