Onze weekendgids

Thrillerauteur Paula Hawkins houdt van het onverwachte: ‘Je vriendelijke buurman kan een seriemoordenaar zijn’

Op 31 augustus verschijnt Een langzaam smeulend vuur (A Slow Fire Burning) van de Britse auteur Paula Hawkins. Haar derde thriller, de eerste was de internationale bestseller Het meisje in de trein (2015). Zoomen met Edinburgh. ‘Ik hou van boeken met heikele onderwerpen.’

Thrillerauteur Paula Hawkins Beeld Camera Press/Chris Floyd
Thrillerauteur Paula HawkinsBeeld Camera Press/Chris Floyd

Hele dag interviews, hoort allemaal bij een nieuw boek. Online, helaas, want wie vindt persoonlijk contact nu niet leuker? Als het straks achter de rug is gaat ze met haar partner maar even naar de film, denkt ze. Aan het woord is thrillerauteur Paula Hawkins (49), vanuit haar studeerkamer in Edinburgh.

Dat nieuwe boek is thriller drie, Een langzaam smeulend vuur. In het kort: op een woonboot wordt de jonge kunstenaar David Sutherland dood aangetroffen. Drie vrouwen zijn bij de zaak betrokken, blijkt, de geestelijk labiele Laura voorop. Volgt een gelaagde reconstructie, vol wisselende waarheden naast elkaar.

‘Ik ben met dit boek in 2018 begonnen’, vertelt Hawkins. ‘De laatste versie heb ik tijdens de pandemie voltooid. Nu werk ik toch al vanuit huis, dus die hele toestand had op mij geen overweldigend effect. Sterker: het kwam mij wel goed uit dat er verder toch niets te doen viel. Focus. Anders dan andere mensen heb ik heb geen kinderen, dus die beslommeringen en stress thuis gingen aan mij voorbij.’

Thrillerfans kennen Paula Hawkins vooral van de bestseller Het meisje in de trein (2015). Maar voordat ze zich aan fictie waagde was ze twaalf jaar financieel journalist voor The Times. Heeft het journalistieke ambacht haar geholpen bij de boeken? ‘Journalisten hebben een goed oor voor hoe mensen spreken, wat ze precies bedoelen als ze spreken, en wat ze vooral niet willen vertellen. Dat kun je in boeken allemaal op je personages projecteren.’

En dan is er nog iets: stamina. ‘Zodra een journalist achter zijn bureau gaat zitten maakt hij tempo. Je moet een deadline halen, je wordt gedreven door je werk. Ook is het zaak dat je teksten heel precies en helder zijn. Je leert je eigen teksten redigeren, en je weet hoe je de lezer al bij je eerste paragraaf in het verhaal kunt trekken – allemaal vaardigheden die heel handig zijn bij het schrijven van fictie. En vooral: dóórgaan. Als ik mezelf op een zwak moment hoor mompelen: oh boy, dit boek komt nooit af, denk ik vervolgens: niet zo miepen, dat deed je als journalist ook nooit. Maar een boek schrijven blijft altijd een bitch.’

Ze werd in 1972 geboren in een Brits academisch milieu, haar vader Tony was professor economie en financieel journalist. Voordat het gezin in 1989 terugkeerde naar Londen woonden ze met zijn vieren (één broer) in Salisbury (nu: Harare), Rhodesië (nu: Zimbabwe). ‘In Londen voelde ik me een outsider. Het vroeg tijd om vrienden te maken en een geheel nieuwe levensstijl aan te nemen. Ik was niet echt Brits, maar als we nog eens met vakantie naar Harare gingen voelde ik me daar ook niet meer thuis.’

Mogen we stellen dat daarom outsiders ook in haar boeken terugkeren? Zoals Rachel – het meisje in de trein – en nu Laura? ‘Nou, ik denk dat al mijn personages issues hebben, niet alleen de vrouwelijke. Maar het is waar: mijn boeken gaan voornamelijk over vrouwen. Over trauma’s die effect hebben op hun leven. Groeipijnen, ook. Ik kijk naar hen, en beschrijf hoe de samenleving ze beoordeelt. Mijn vrouwelijke personages zijn afwijkend. Ze gedragen zich niet zoals in de regel van hen wordt verwacht. Dat vind ik interessant. Het zijn buitenstaanders. Dus ja: ik herken dat wel. Ik viel ook een beetje tussen wal en schip.’

De afspraak is dat we het voor deze rubriek gaan hebben over Paula Hawkins’ culturele voorkeuren. Eén lemma kunnen we vast doorstrepen: muziek. ‘Ik prefereer de absolute stilte. Muziek zou mij bij het schrijven alleen maar afleiden. Het zit niet in mij. Ik heb als klein meisje piano geprobeerd, maar ik was vreselijk. Nee, dan mijn partner: hij heeft duizenden en duizenden platen. Als hij iets opzet, luister ik mee. Zelf draai ik alleen muziek als ik aan het joggen ben. Lekker kitscherige popmuziek. Taylor Swift. Niet heel hoogdravend, maar wel lekker om je aan de gang te houden als je kilometers maakt.’

Thrillers: Patricia Highsmith

‘Ik hou van boeken met heikele onderwerpen. Het hoeven niet per se thrillers te zijn, maar veel van die titels hebben wel een misdaadelement. Als tiener las ik Agatha Christie. Daarbij moest je zelf uitvinden wie het gedaan had, al lukte mij dat nooit zo goed. Dat genre heet nu cosy thrillers. Knusse thrillers. Niet te heftig, allemaal. Voor mij werkt dat niet meer, maar de films die naar Agatha Christie zijn gemaakt vind ik nog steeds leuk: Hercule Poirot in Murder on the Orient Express (1974) en Death on the Nile (1978). Als twintiger kwam ik uit bij The Secret History van Donna Tartt. Ook een misdaadverhaal, maar veel meer gedreven door de personages. Psychologische thrillers. Daar ben ik van gaan houden. Ik vind zulke thrillers bij Kate Atkinson, en het noir-achtige werk van Megan Abbott. Maar de schrijver die dat geperfectioneerd heeft blijft toch wel Patricia Highsmith. Haar blik op de menselijke natuur is heel duister. Ik zal niet zeggen dat mijn boeken ook zo duister zijn, maar we hebben wel iets gemeenschappelijk: een fascinatie voor het onverwachte. Je ontmoet iemand en na verloop van tijd blijkt die persoon heel anders in elkaar te zitten dan je aanvankelijk dacht. Je vriendelijke buurman kan weleens seriemoordenaar zijn. Denk aan Highsmiths Tom Ripley uit The Talented Mr. Ripley-reeks. Vriendelijke jongeman, maar ronduit kwaadaardig. En nog beter: ze laat de slechterik gewoon winnen. Zij plaatst de lezer in diens schoenen op een zeer geloofwaardige manier.’

Schrijver Patricia Highsmith Beeld Sygma via Getty Images
Schrijver Patricia HighsmithBeeld Sygma via Getty Images

Non-fictie: Ryszard Kapuściński

‘Door mijn studie heb ik veel non-fictie gelezen. Ik was zeer geïnteresseerd in de ontwikkelingen in Afrika. De Poolse schrijver en journalist Ryszard Kapuściński doet daar bijvoorbeeld verslag van in The Shadow of the Sun. Hij bereisde twintig jaar het continent. Reportages die lezen als literatuur. Zijn The Soccer War (De voetbaloorlog) over Midden-Amerika vond ik ook heel goed. Nu weet ik dat hij op papier de werkelijkheid weleens een draai gaf, het is nooit helemaal duidelijk, maar ik hou er wel van: dat wazige terrein tussen fictie en non-fictie. Bij Truman Capote, een andere held van mij, moest je ook niet alles letterlijk nemen.’

null Beeld

Speelfilm: Psycho

‘Om te beginnen hou ik van oorlogsfilms. Dat wil zeggen: de oorlog als achtergrond bij een heel ander verhaal. Denk aan Atonement. De filmversie uit 2007 is echt heel goed geslaagd. Of het zo episch opgezette Dunkirk. Ook prachtig. Geen oorlog, maar een film die toont wat het betekent om te moeten leven in een totalitaire staat: Das Leben der Anderen (2006) over de Stasi in de DDR – in mijn ogen een voorbeeld van een perfect verteld verhaal. Gaat het om thrillers dan kies ik voor Hitchcocks Psycho (1960). Zo’n gekke, geweldige film. Als je erop terugkijkt was het zo schokkend wat Hitchcock deed voor die tijd. Nadien vaak nagedaan, ook wel geparodieerd. Maar we moeten beseffen: hij speelde meesterlijk met moraliteit. Zo brutaal en gedurfd. En niet alleen de befaamde douchescène. Janet Leigh als dievegge – zie je ook zelden – die 40.000 dollar van haar baas steelt om haar minnaar te helpen. Op weg naar hem toe wordt ze overvallen door noodweer en strandt met haar auto bij het spookachtige Bates Motel. Daar leren we Norman kennen, een glansrol van Anthony Perkins. Hij lijkt zo beleefd en rustig, maar hij blijkt een regelrechte psychopaat. Opnieuw: de vriendelijke buurman die een seriemoordenaar kan zijn. I love this stuff.’

Beeldende kunst: Paula Rego

‘Ik bezoek graag exposities. Ik vind beeldende kunst enorm inspirerend. In Tate Britain Londen is al een tijdje een geweldige overzichtstentoonstelling te zien van Paula Rego, de Brits-Portugese kunstschilder. Figuratieve kunst met vaak een politieke lading en een vleugje dadaïsme. Ze vertelt hele verhalen met haar schilderijen. Vaak duistere dingen. Edward Hopper heeft dat ook. Net als Francis Bacon – met altijd een onderliggend motief van geweld. Als je er maar lang genoeg naar kijkt, borrelen als vanzelf scènes op in je hoofd.’

Paula Rego: Mãe (1997), uit de serie O Crime do Padre Amaro. Beeld Gulbenkian museum, Lissabon.
Paula Rego: Mãe (1997), uit de serie O Crime do Padre Amaro.Beeld Gulbenkian museum, Lissabon.

Fotografie: Evgenia Arbugaeva

‘Ken je de Russische fotograaf Evgenia Arbugaeva? Ze schiet haar werk in de uithoeken van de wereld, meestal in het arctisch gebied. Dan legt ze een verlaten wetenschappelijke observatiepost vast, of gaat mee op reportage met mammoetjagers. Ze componeert haar foto’s zo dat het bijna schilderijen lijken. In die foto’s kun je ook complete verhalen ontwaren.’

Evgenia Arbugaeva, Mammoth Tusk Hunters, 2018 Beeld Hollandse Hoogte / Everett Collection, Inc.
Evgenia Arbugaeva, Mammoth Tusk Hunters, 2018Beeld Hollandse Hoogte / Everett Collection, Inc.

Reizen: Parijs

‘Och, hemel. Ik verlang er zo naar om weer op reis te kunnen gaan. Naar een mooi strand, of in de bergen. Voor mijn part naar een sneeuwstorm op de Zuidpool. En naar Italië voor de keuken. In Londen zijn heel wat behoorlijke Italiaanse restaurants, maar als je dan zelf in Italië bent smaakt het toch net even anders. Het culinaire aanbod in Edinburgh? Ik ben hier pal voor de pandemie komen wonen, dus dat hebben mijn partner en ik nog niet echt kunnen verkennen. Eigenlijk ben ik niet zo’n stadsmens. Ik trek er liever op uit in de countryside. Wel heb ik steden die veel voor mij betekenen. Kaapstad: prachtig, maar het verschil tussen arm en rijk is er zo schokkend. Veel bendegeweld, ook. Daar zou ik niet kunnen wonen. In Amsterdam waren we net voor de pandemie om mijn verjaardag te vieren: perfect weekend. En New York voor de moderne kunst. Mijn dierbaarste herinneringen liggen toch wel in Parijs. Na het voltooien van mijn middelbare school in Harare en de laatste vakken in Londen heb ik een jaar in Parijs gezeten. Ik was 18. Dan ga je het hele nachtcircuit af als in een schilderij van Edward Hopper: Nighthawks. Vormend hoor. Vergeet je nooit meer.’

Boulevard St Germain, Parijs. Beeld Tim Graham/Getty Images
Boulevard St Germain, Parijs.Beeld Tim Graham/Getty Images

Comedy: Upstart Crow

‘Ik word weleens een ‘miserabilist’ genoemd: een doemdenker die altijd beren op de weg ziet, en er nog van geniet ook. Voor een deel is dat wel waar, vrees ik. Je kunt het ook aanwijzen in mijn boeken. De wereld van de typisch Britse comedy volg ik dan ook niet zo. Dan kijk ik toch liever Buffy the Vampire Slayer nog eens terug. Maar oké: op zondagavond op de bank kan comedy wel ontspannend zijn. Blackadder vond ik geestig, en dezelfde scenarioschrijver Ben Elton kwam in 2016 als onderdeel van de festiviteiten rond 400 jaar Shakespeare met de sitcom Upstart Crow. Uiteindelijk verschenen er iets van twintig afleveringen van, met acteur David Mitchell als de jonge en ploeterende Shakespeare. Als groot fan van de Britse bard heb ik daar wel van genoten.’

Sport: Arsenal

‘Ik volg Wimbledon, ik speel ook zelf tennis, al is het van een bedenkelijk niveau. En, het zal je verbazen: ik heb een seizoenkaart voor Arsenal. Maar ja, de laatste keer dat we wat wonnen is ook alweer twintig jaar geleden. Toen hadden we nog spelers als de geniale Dennis Bergkamp en ook Robin van Persie. Ik moet erbij zeggen: ik ben allang niet meer zo fanatiek als vroeger hoor, al ga ik nog wel naar het stadion. Een fan maakt fases mee. Dat werd fraai beschreven door Nick Hornby in Fever Pitch (Nederlandse titel: Voetbalkoorts). Geen boek over de wedstrijden, maar een verslag van wat sport betekent voor je relatie met vrienden en familie. Dat, en de tragiek van het Arsenalfan zijn, haha. Totdat je je realiseert: je kunt je geluk niet ophangen aan een voetbalclub. Je mag in het stadion schreeuwen, maar je hebt geen enkele invloed op het eindresultaat. Zo kun je niet leven. Maar wie weet, misschien valt het dit nieuwe seizoen wel mee.’

Londen, 2006, Dennis Bergkamp schiet op de goal van Ajax in zijn afscheidswedstrijd in het nieuwe stadion van Arsenal, The Emiratesstadion. Beeld Guus Dubbelman/de Volkskrant
Londen, 2006, Dennis Bergkamp schiet op de goal van Ajax in zijn afscheidswedstrijd in het nieuwe stadion van Arsenal, The Emiratesstadion.Beeld Guus Dubbelman/de Volkskrant

Favoriete manier van transport: trein

‘O ja, dat vraag je natuurlijk vanwege Het meisje in de trein. En ik moet zeggen: de trein is ook mijn favoriete vervoermiddel. Maar omdat we ons door de pandemie nu allemaal ongemakkelijk voelen in een ruimte met veel andere mensen heb ik vorig jaar voor het eerst van mijn leven een auto gekocht. Een Jaguar I-Pace – zo’n elektrisch model. Mooi ding, maar als ik nog eens op boektour moet, hoop ik toch weer per trein te kunnen reizen.’

Jaguar I-Pace Beeld Jaguar
Jaguar I-PaceBeeld Jaguar

CV Paula Hawkins (49)

26 augustus 1972 geboren in Salisbury (nu Harare) in Rhodesië (nu Zimbabwe).

1989-2006 Komt op haar 17de met haar familie naar Londen en rondt dat jaar haar middelbare school af. Kiest voor een tussenjaar in Parijs, studeerde aan Oxford filosofie, politicologie en economie en wordt aansluitend financieel journalist voor The Times.

2006 Publiceert haar eerste boek: The Money Goddess – een financiële handleiding voor vrouwen.

2009 Probeert na twaalf jaar journalistiek onder het pseudoniem Amy Silver succes te vinden met romcom chicklit: vier deeltjes met titels als Confessions of a Reluctant Recessionista.

2015 Besluit de zaken serieuzer aan te pakken, en publiceert de gecompliceerde thriller Het meisje in de trein – een internationale bestseller: 23 miljoen exemplaren.

2016 De thriller wordt door regisseur Tate Taylor verfilmd. Emily Blunt speelt de hoofdrol in The Girl on the Train.

2017 Tweede thriller: Into the Water (In het water).

31 augustus 2021 verschijnt thriller 3: A Slow Fire Burning (de Nederlandse editie komt uit bij Bruna: Een langzaam smeulend vuur)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden