Sumatra: eiland van goud

Waar moet je wezen, wat moet je zien? Hier de beste plekken op Sumatra volgens Marion Bloem en Ivan Wolffers die al veertig jaar het eiland bezoeken.

Beeld Luis Mendo

Drie boeken over Indonesië schreef Marion Bloem. Een over Java, een over Bali en nu is Het Sumatra van Bloem verschenen, dat ze samen met haar man Ivan Wolffers schreef. Het zijn hun verhalen over het eiland waar ze al veertig jaar komen. Haar overgrootmoeder, dochter van een Javaanse rijstboer, werd naar Sumatra gebracht om er als dienstmeisje te werken en kreeg een dochter van een Pools-Duitse soldaat, die in Europa was geronseld voor de Atjeh-oorlog. Die dochter zou later de oma van Marion worden. Sumatra heeft altijd geleden onder handelsoorlogen en onder iedereen die rijk wilde worden van rubber, tabak en palmolie, zeggen Bloem en Wolffers, maar het is nog altijd een 'eiland van goud', met bossen en bergen en vulkanen en de ondoordringbare jungle. 'Er is nog steeds zo veel schoonheid en rijkdom.'

Beeld Luis Mendo

MEDAN ZOO

Ivan: 'Medan in het noorden is een gekke stad. Groot ook, met lelijke shoppingmalls. Maar de mensen zijn heerlijk nieuwsgierig, het is makkelijk om contact te leggen.'

Marion: 'De dierentuin roep gemengde gevoelens op. Waar anders zijn nog 25 Sumatraanse tijgers bij elkaar te zien, heel bijzonder, die vorstelijke dieren. Maar ze zijn daar natuurlijk omdat de tijgers het oerwoud, hun leefgebied, kwijtraken. Het is goed dat de panthera tigris sumatrae in dit rusthuis voor katachtigen terecht-kan, maar hij hoort er natuurlijk niet. Medan Zoo is wel gezellig. Iedereen zit er te picknicken en te kletsen.'

Jalan Brigjen Katamso, Medan

Beeld Luis Mendo

NATIONAAL PARK GUNUNG LEUSER

Ivan: 'Dat vond ik zo'n bijzondere ervaring, vanuit jungledorp Bukit Lawang met een gids het oerwoud in. Gunung Leuser is een van de laatste parken op de wereld waar tijgers en orang-oetangs nog in het wild leven. Al dat leven en groen, het geritsel en ge-tsjilp, de dikke, vochtige lucht, de schimmelachtige geur. Na een paar dagen ga je helemaal op in het oerwoud en leer je pas echt kijken, dan zie je vogels die zich schuilhouden in het groen, een orang-oetangmoeder met baby, hoog in de boom.'

TRANS-SUMATRAN HIGHWAY (TSH)

Ivan Wolffers: 'De weg van Banda Atjeh naar Bandar Lampung in het zuiden, is de slagader van het eiland.'

Marion: 'Een snelweg zoals wij nog nooit een snelweg hebben gezien.'

Ivan: 'Omdat het helemaal niet snel gaat.'

Marion Bloem: 'Omdat de TSH geen dode strook asfalt is, maar een kronkelend, levend organisme. De weg spoelt weg in de regen en wordt ook weer gerepareerd. Er ligt rijst op het asfalt te drogen, er spelen kinderen, een trouwpartij houdt het verkeer op, de weg leeft. Heel Sumatra trekt voorbij.'

Ivan: 'Ook reclameborden die nog aan Nederland doen denken, de dokter die 'ambeien' behandelt, de garage die 'doorsmeer' van de auto belooft.'

Beeld Luis Mendo
Beeld Luis Mendo

TOBAMEER

Marion: 'Hier kwamen we veertig jaar geleden al om uit te rusten van inspannende reizen. Er was niets toen. We ontbeten met witbrood met banaan en wasten ons in het meer. Het is eerlijk gezegd nogal toeristisch geworden, met wifi en nieuw gebouwde Batakhuizen en snuisterijwinkeltjes, maar op een of andere manier blijft het Tobameer nog steeds een schitterende locatie, met het eiland middenin.'

Ivan: 'Wij rijden graag nog wat verder. Niet eens zo ver van de toeristenwinkels is de echte wereld. Daar wonen veel Bataks die hard op het land werken om voedsel te produceren. Ze hebben tractoren die op carbodiesel, gemaakt van palmolie, draaien en verbouwen nieuwe gewassen, aubergines, wortels en aardbeien.'

PONDOK FLORA

Marion: 'Rendang, gestoofd rundvlees, kent natuurlijk ook iedereen. Dat hoort echt bij de Indonesische rijsttafel. Maar het komt dus oorspronkelijk van Sumatra.'

Ivan: 'Om precies te zijn van West-Sumatra.

Marion: 'Restaurant Pondok Flora, vlak bij Bukkittinggi, aan het water, omringd door rijstvelden, is beroemd om zijn rendang padang. Het vlees wordt gestoofd met klappermelk en kokos en koenjitblaadjes. Het is een gerecht voor koks met geduld, want er moet uren in geroerd worden.'

Jalan Raya Batusangkar, Tabek Patah, Tanah Datar

Beeld Luis Mendo

ONDERWEG BABI PANGANG ETEN

Marion: 'De Bataks, die rond het Tobameer wonen, waren ooit de troetelkinderen van het Nederlandse bewind, omdat ze succesvol tot het christendom waren bekeerd. Zij hoeven varkensvlees dus niet te laten staan en zijn de babi pangang-specialisten van Sumatra.'

Ivan: 'In dit gebied zijn overal stalletjes langs de weg die de fijnste babi pangang van urenlang geroosterd varkensvlees verkopen, gemarineerd in limoen en citroengras. Soms heet het bpk, dan hoef je, als je jezelf als moslim een beetje voor de gek wilt houden, niet het woord varken, babi, luidop uit te spreken. Babi pangang heet ook B2, vanwege de twee b's in babi. B1 bestaat ook. Dat komt van één b in biang, hond!

DE OUDE KOLONIALE WIJK VAN PADANG

Ivan: 'In de oude koloniale wijk stonden vroeger de oude Nederlandse en Chinese pakhuizen. De wijk is zwaar getroffen door de tsunami van 2005 en in 2009 kwam daar ook nog een zware aardbeving bij. En toch komt het leven langzaam terug. Een Chinese tempel is hersteld, er zijn weer kleine bars en zelfs een kunsthandel en ik zag ook graffiti op de muren. Dat zegt toch iets over de weerbaarheid van de mensen hier. Onderweg van de pakhuizen naar Hotel Axana, via de Jalang Batau Arau, liggen allemaal koffiehuizen en restaurants, daar is het 's avonds heel feestelijk.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden