Rotterdam leert kinderen dat sporten is leuk

Rotterdam heeft de jeugd in de achterstandswijken aan het sporten gekregen. Het project voor schoolsportclubs verdient navolging...

Hij werkte met de beste voetballers van de wereld, maar op het schoolplein van De Regenboog in Rotterdam gaat Leo Beenhakker toch door de knieën om de 5-jarige Jahmal Yvent te eren als het duizendste lid van een Rotterdamse schoolsportvereniging.

Ooit vatte Beenhakker een getalenteerde lichting, van het toen door hem getrainde Ajax samen onder de noemer ‘patatgeneratie’. In hartje IJsselmonde roept de bondscoach van Polen en technisch directeur van Feyenoord de sportende kinderen uit Rotterdams sociaal meest gekwelde wijken uit tot ‘de kampioenen van de toekomst’.

Het bruisend enthousiasme op het plein staat model voor de ontwikkeling van de schoolsportvereniging, die in Rotterdam de status heeft gekregen van een proeftuin van NOC*NSF. De parmantige Jahmal Yvent symboliseert met een hem door Leo Beenhakker geschonken Feyenoord-shirt de trots van de kinderen die lid van de schoolsportvereniging zijn, omdat ze het zo leuk vinden om gezamenlijk te sporten.

Een op de vier kinderen uit de minder kansrijke wijken in de Maasstad, zo blijkt uit een onderzoek van het Verweij Jonker-instituut, hebben inmiddels voor sport gekozen. Vaak met steun van het Jeugdsportfonds, dat de financiële beperkingen van de kinderen kan overbruggen.

Rotterdam telt nu 12 schoolsportverenigingen, dat zullen er aan het eind van het jaar 17 zijn. De oorsprong van het fenomeen ligt op Katendrecht. Basisschooldirecteur Jan Donkers zei in 2005 dat de kinderen nauwelijks gelegenheid hadden te sporten in een wijk die leed onder de verveling van doelloos op straat rondzwervende kinderen. ‘Op dat moment hebben we gezegd: als de kinderen de weg naar de sportclub niet weten te vinden, moeten we de sportvereniging de weg naar het kind wijzen’, zegt directeur Gert-Jan Lammens van Rotterdam Sportsupport.

De voetbalclub Spartaan’20 ontfermde zich over de jeugd in de krachtwijk, haalde meer dan zestig kinderen naar de club en verdreef het vandalisme uit de wijk. Spartaan’20 heeft inmiddels een van de succesvolste jeugdafdelingen in het amateurvoetbal. 44 kinderen op Katendrecht kozen bij de schoolsportvereniging voor karate, uit die lichting zijn inmiddels drie Nederlandse kampioenen voortgekomen.

Twee jaar na Donkers’ aanklacht en het opvallende succes in Katendrecht vond Rotterdam Sportsupport dat het idee over de hele stad moest worden verspreid. Dat plan werd omarmd door NOC*NSF, dat er een proeftuin van maakte. In het door het ministerie van VWS gefinancierde project wordt geëxperimenteerd met vormen van vernieuwend sportaanbod dat op termijn landelijk kan worden toegepast.

‘ Dat was in 2007’, zegt George Leuver, directeur van De Regenboog in IJsselmonde. ‘Uit onderzoek van de GGD was gebleken dat 35 procent van onze kinderen kampte met overgewicht. Bovendien deden ze vrijwel niet aan sport, omdat er nauwelijks aanbod was.’ ‘In de deelgemeente Feijenoord was op 67 duizend kinderen niet één sportveld beschikbaar’, zegt Chris Ruijters, beleidsadviseur van de wijk.

De vraag is nu vooral wat er na 2011 gebeurt als het project wordt beëindigd en de gemeente voor de kosten – ruim 1 miljoen euro op jaarbasis – zal opdraaien. ‘Het zou een drama zijn als we dit unieke project niet kunnen voortzetten in deze echte sportstad’, zegt Gert-Jan Lammers.

Op de muur van de katholieke basisschool De Regenboog staat een bord met de boodschap: ‘Onze school is lekker fit en doet mee aan de schoolsportvereniging.’ In de praktijk betekent dat de school, net als nog eens zestig scholen in Rotterdam, door het Lekker Fit-project de beschikking heeft over een vakleerkracht, die drie keer in de week bewegingsonderwijs aan de kinderen van 5 tot en met 12 jaar geeft.

Het project garandeert daarnaast vier keer in de week naschoolse opvang en coördineert het contact met vier echte sportclubs, die technische ondersteuning geven.

‘We zijn begonnen met het idee om kinderen enthousiast te maken voor tafeltennis’, zegt de nieuwe hoofdcoach van landskampioen FVT in IJsselmonde, Barry Weijers. ‘Maar we hebben nu al drie jeugdteams uit het schoolaanbod gevormd en er zijn zelfs al enkele kinderen doorgedrongen tot onze talentenpools.’

Volgens schooldirecteur Leuver: blijkt dat de kinderen heel gemotiveerd zijn. ‘Wij hebben niet alleen voor nieuw sportaanbod gezorgd, maar ook samen met de GGD een Gezonde School-project en de actie Schoolgruiten opgezet. Twee jaar lang lag er elke dag een stuk fruit voor de kinderen klaar, nu weten ze wat een kiwi is en komen ze zelf met gezonde producten naar school.’

‘Lekker Fit’ gaat ervan uit dat aan het eind dit jaar 88 scholen een vakleerkracht voor bewegingsonderwijs hebben. ‘Wij willen als stad sterk zijn aan de top, maar we willen ook aan de basis onze verantwoordelijkheid nemen’, zegt wethouder Peter Lamers. ‘Onze oude wijken zijn nu éénmaal kwetsbaar.’

Uit eerder onderzoek is gebleken dat de sportparticipatie van kinderen in zogeheten prachtwijken achterblijft bij het landelijk gemiddelde. Slechts 7,4 procent van de bewoners is er lid van een sportvereniging. ‘Met de schoolsportvereniging lukt het dus wél om grote groepen kinderen te bereiken. Hiermee kun je maatwerk bieden in moeilijke wijken: het is een laagdrempelige opstap naar sportdeelname’, zegt socioloog Nanne Boonstra van het Verweij-Jonker Instituut.

Het Verweij-Jonker Instituut deed ook onderzoek naar de effecten op sociaal gebied. Ouders en leerkrachten geven in grote mate aan dat kinderen gezonder en fitter zijn geworden, minder vaak op straat rondhangen en vaker met andere kinderen samenspelen. ‘Deze resultaten komen overeen met het onderzoek van vorig jaar. We kunnen dus stellen dat de schoolsportvereniging geen hype is, maar blijvend mooie resultaten op lijkt te leveren.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden