onze weekendgids

Oud-Songfestivalwinnaar Lenny Kuhr is altijd blijven zingen en platen maken. En dus is er nu weer een nieuw album

Lezen, wandelen en fietsen, en zo nu en dan even spelen op de gitaar. Zo brengt oud-Songfestivalwinnaar Lenny Kuhr haar dagen thuis door. Dankzij haar nieuwe album staat ze de komende maanden ook weer veel op het podium.

Gijsbert Kamer
Lenny Kuhr Beeld Els Zweerink
Lenny KuhrBeeld Els Zweerink

Op de bank, thuis in het Brabantse Nederwetten, ligt een gitaar. Niet alleen voor de show, zegt Lenny Kuhr. De zangeres speelt er dagelijks op als ze er even zin in krijgt. Kuhr (72) mag in 1969 dan vroeg gepiekt hebben als winnares van het Eurovisie Songfestival, ze is altijd blijven zingen en platen maken. De huiskamer deed vaak dienst als oefenruimte. Nieuwe liedjes instuderen voor de vele albums die ze uitbracht. ‘Iedere twee jaar wilde ik met een ander programma het land in en dan is het leuk als er een cd bij komt.’

Maar, zo zegt ze, ‘het is ook wel eens prettig om zoals nu echt geproduceerd te worden. Dat is toch een andere discipline dan gewoon registreren.’

Voor ons ligt de nieuwe cd, eenvoudig Lenny Kuhr getiteld, met elf liedjes opgenomen in de Amsterdamse Excelsior studio van Frans Hagenaars, die samen met bassist/arrangeur Reyer Zwart het album ook produceerde. Kuhr verschijnt op het Excelsior-label, het platenlabel achter onder meer Spinvis en gitaarbands als Johan, Moss en Daryll-Ann. Dat lijkt misschien een wonderlijke combinatie met de grande dame van het Songfestival, maar er was tussen haar en Hagenaars meteen een klik.

Ze ontmoetten elkaar in 2014 al toen Kuhr in de studio van Hagenaars Moederschoot van Freek de Jonge opnam. Het liedje was bedoeld voor een documentaire van Hella de Jonge, maar bleef ongebruikt omdat het script werd veranderd. ‘Freek belde me daarna een keer spontaan op om te zeggen dat hij een lied van mij op de radio had gehoord en dat dit hem zo geraakt had.

‘Ik wilde Moederschoot een paar jaar geleden toch op YouTube zetten omdat ik het tijdens optredens zong. Ik had zijn nummer, dacht ik, maar dat bleek het nummer van Frans Hagenaars met wiens telefoon hij me blijkbaar had gebeld. Die zei meteen: nu ik je toch aan de lijn heb, we hadden toch een afspraak?’

Er was inderdaad al even contact geweest tussen Excelsior en Kuhr. De zangeres had zich thuisgevoeld in de studio vol prachtige instrumenten en de bewondering bleek wederzijds. ‘Maar toen kwam corona en toen heb ik het laten rusten.’

Na het belletje voorjaar 2020 ging het snel. Er werden afspraken gemaakt over liedjes. ‘Frans wilde ook andere liedjesschrijvers uitnodigen, om mijn muziek zo wat meer afwisseling in vocabulaire en cadans te geven. Zij hadden Spinvis gevraagd, die ik niet persoonlijk kende. Oké, dacht ik. Het was ook zo aandoenlijk hoe dol ze bij Excelsior op hem waren. En hij kwam dan ook met het prachtige lied In mijn boek.’

Zelf legde Kuhr contact met singer-songwriter Stef Bos, ook iemand die ze jaren eerder al eens had ontmoet. ‘We deden een dubbel-interview voor Tros Kompas, en hadden veel gemeen. Ook wij hadden een soort afspraak waar nog niets van gekomen was.’

‘Toen ik hem dan ook om een liedje vroeg, kwam er meteen antwoord uit Zuid-Afrika, waar hij woont met zijn gezin. Ik was gelijk ontroerd door zijn Nog steeds een troubadour. Het gaat eigenlijk over ons beider leven; zingend en spelend van zaal tot zaal, als iemand die het voor niks anders dan de muziek doet. Zo voel ik het ook.’

De warm gearrangeerde liedjes op haar album laten haar nog immer soulvolle stem goed tot hun recht komen. Los van Spinvis en Stef Bos staan er teksten van onder meer haar voormalige levenspartner Herman Pieter de Boer (1928-2014) en theatermaker Elke Vierveijzer, met wie ze bevriend is. ‘Ik was zo verrast door haar tekst Met lege handen dat ik er in een zucht muziek op maakte. Toen ze het resultaat hoorde waren we niet meer te stoppen. Ik stuurde haar muziek waar nog geen tekst voor was.’

‘We waren in de studio demo’s aan het opnemen. Aan het eind van de dag wilde producent Reyer afsluiten, toen haar tekst van Het komt zoals het komt op mijn iPhone binnenkwam. Hij zette alles weer aan en we hebben het meteen opgenomen, zo mooi was het.’

Erg trots is Kuhr ook op de muziek die haar dochter Daphna schreef bij Zonder geluid, een lied dat nog geschreven is door Herman Pieter de Boer. ‘Zo mooi, een tekst van haar stiefvader op haar eigen muziek, waar ze eigenlijk gewend was dat hij teksten op mijn muziek maakt. Het is ook zo mooi, gewoon omdat Frans en Reyer helemaal begrepen hoe dit moest klinken. Ze lieten de muziek echt ontstaan.’

Muziek: Amália Rodrigues

‘Ik hou erg van fado, mijn nieuwe cd is eigenlijk ook een soort fado-achtig pop-album, het zit een beetje in mijn natuur. Wat het is? Ik werd denk ik vooral verliefd op de bijzondere klankverhouding tussen stem en de hoge snaren van de gitaar. De eerste bij wie me dat erg opviel was Amália Rodrigues’. Kuhr pakt gitaar en speelt kort iets voor.

Amalia’s Canção do mar is zo mooi. Als je een liedje toch zó kunt beginnen. Ik heb het zelf ook gezongen als Triest in mij.

Saudade heet het gevoel in fado’s dat vaak als droevig wordt omschreven, maar er zit ook iets heel vitaals in. Dat is het grote verschil met de blues waarmee saudade vaak wordt vergeleken. Blues heeft iets triestigs dat door schoonheid van muziek getransformeerd wordt naar iets moois, zodat het niet erg meer is. In fado zit echt een spirit om te overleven.’

Muziek: Sting – The Last Ship (2013)

‘Ik ben ook dol op Zuid-Amerikaanse gitaarmuziek gespeeld door bijvoorbeeld John Williams. Ik had ook een heel mooie cd van een onbekende Zuid-Amerikaanse gitarist die in Antwerpen woonde en muziek van Barrios speelde. Maar die is uit mijn auto gestolen en heb ik nooit meer teruggevonden.

Ik hield ook al vroeg van The Beatles, waarmee ik opgroeide, en ik draai veel Sting. The Police vond ik destijds minder leuk dan nu. Maar ik luister toch liever naar het solowerk van Sting. Die klassieke plaat waarop hij luit speelt (Songs from the Labyrinth, 2006) vind ik ook prachtig, maar ik ben vooral gek op die musicalplaat The Last Ship. Zo’n liedje als Practical Arrangement vind ik een juweel van een nummer, wat muziek betreft, maar ook de compositie is knap en het geluid is subliem. Luister maar eens hoe bijzonder die baslijn klinkt.’

Gitaar: Poljakoff

null Beeld Getty Images/iStockphoto
Beeld Getty Images/iStockphoto

‘Prachtig, al die gitaren in de studio van Frans Hagenaars. Ik ben sinds mijn dure Martin-gitaar in Brussel uit de auto werd gestolen niet meer zo op zoek naar een net wat betere gitaar. Deze hier naast me, daarvan zegt men dat ik ermee het Songfestival gewonnen heb. Zelf ben ik er niet zo zeker van, maar kenners hebben de nerven vergeleken met die je op de tv-beelden ziet en die zeggen dat het ’m moet zijn.

Maar ik ben erg blij met mijn nieuwe handgemaakte gitaar. Een Poljakoff, gemaakt in Dortmund. Ik speelde altijd liever op nylon snaren, deze heeft stalen snaren en dat werkt goed in combinatie met de nylon snaren van mijn twee muzikanten met wie ik al jaren werk.’

Beeldende kunst: Pat Andrea

Pat Andrea, Niet meer kijken, 1976 Beeld particuliere collectie/ Pictoright
Pat Andrea, Niet meer kijken, 1976Beeld particuliere collectie/ Pictoright

‘Je ziet dat ik word omringd door schilderijen. Ze zijn bijna allemaal afkomstig van familieleden, want schilderen zit in de familie. Zelf kan ik helemaal niet schilderen, maar mijn opa Willem Kuhr was heel goed. Veel van wat je ziet is van Jan Kuhr, de broer van mijn vader.

Het werk van Pat Andrea leerde ik door Herman Pieter kennen. Pat maakte illustraties en kafttekeningen voor zijn boeken, die ik heel mooi vind. Ik heb ooit voor 5.000 gulden een schilderij van hem gekocht, Le Mépris, dat ik heb moeten verkopen toen ik een tijdlang mijn stem kwijt was en geen rode cent verdiende.

Het was geen schilderij dat prettig was om naar te kijken. Een man kijkt met boze blik naar iemand die gitaar speelt. Maar ik vond de compositie mooi en zag het komische er ook wel van in. Het gaat om het moment van waarneming dat Pat zo mooi kan neerzetten. Daar is hij heel goed in.’

Boek: ‘Het verstoorde leven: Dagboek van Etty Hillesum 1941-1943’ (1981)

null Beeld

‘Ik lees de laatste jaren eigenlijk nog maar weinig literatuur, een enkele roman van Amos Oz daargelaten. Maar dit dagboek heeft echt een verpletterende indruk gemaakt. Ik heb het echt helemaal uitgeplozen. Hillesum schreef het midden in de oorlog, terwijl het helemaal niet over de oorlog zelf gaat. Het is literatuur, vind ik, omdat alles heel mooi is opgeschreven, maar ook omdat ze tot inzichten komt die ik herken. De manier waarop ze haar leven observeert in haar dagboek heeft me echt gegrepen.’

Boek: Elias Canetti – ‘Massa en macht’ (1960)

Boek: Elias Canetti – ‘Massa en macht’ (1960) Beeld
Boek: Elias Canetti – ‘Massa en macht’ (1960)

‘Een ander boek dat veel indruk op me heeft gemaakt, is dit filosofische werk van Elias Canetti, dat me nog altijd bezighoudt. Hoe ontstaat een massa, hoe kan die doorslaan? Waarom trekt de een slechts een plukje mensen en staat voor de ander een hele meute te zwaaien? Ik betrek het ook op muziek. Waarom komt een stadion vol publiek naar een artiest? Gaat het puur om de muziek of wil de massa graag bij elkaar komen omdat een individu zich graag verliest in een groter geheel? Massavorming kan gevaarlijke vormen aannemen, maar het kan ook heel fijn zijn om met elkaar in muziek te kunnen verdwijnen.

Noem het een verdienste of een tekortkoming, maar ik heb ik me eigenlijk altijd een beetje buiten de scene gehouden. Ik zag al heel snel dat ik in een circus terecht was gekomen en ben vooral blijven doen waar ik me goed bij voelde.’

Wandelen: De Kampina

null Beeld Imageselect
Beeld Imageselect

‘We hebben lang een buitenhuis gehad in het Franse Drôme Provençale, waar het lekker fietsen was. Dat hebben we weggedaan, omdat ik vrije tijd toch het liefst bij mijn kinderen in Israël doorbreng.

Hier in de buurt is het ook prachtig. Ik wandel graag, of ik ga fietsen op de e-bike. Ik ben dol op de heide. Vooral aan de Kampina rond Boxtel bewaar ik speciale herinneringen, omdat ik daar veel kwam toen ik in 1993 van de een op de andere dag mijn stem kwijtraakte. Het bleek een neurologische aandoening. Een jaar lang kon ik niet spreken, het zingen kostte nog meer tijd. Eerst met heel kleine stem en weinig diepte. Geen lage tonen en onderklank. Het duurde zes à zeven jaar voordat ik mijn stem helemaal terughad.

Lange wandelingen hielpen me. Ik leerde op die manier veel over mezelf. Ook om dingen te relativeren. Ik merk nu ook dat ik geen echt gedeprimeerd lied kan zingen, omdat ik altijd een ondertoon voel die stil is. Een stille vrede. Ik ervaar nu ieder moment als nieuw.’

Restaurant: Mamas & Tapas, Amsterdam

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

‘Zelf kook ik niet zoveel want mijn man Rob is een fantastische kok. Hij kan met wat in huis is de geweldigste gerechten maken. Dan zie ik hem heel lang nadenken en dan denk ik: Rob wat ben je stil, heb ik ineens een filosofische man gekregen? Maar dan is hij met het eten bezig.

We gaan ook weleens naar een sterrenrestaurant, maar ik geniet toch het meest van de eenvoudige Provençaalse keuken met z’n rijke smaken. En natuurlijk een goed gezelschap en lekkere wijn. Ik ben een echte bourgondiër en hou van voor iedereen toegankelijk eten.

Als we in Amsterdam zijn, waar we met een aantal echtparen een appartement delen, gaan we graag naar Mamas & Tapas op het Hugo de Grootplein. Het is van oorsprong Joegoslavisch en we leerden het kennen onder een andere naam. Ze hebben veel vegetarische hapjes, wat goed uitkomt, want ik eet liever geen vlees en hooguit een klein stukje vis. Toen we in Amsterdam aan het opnemen waren, stopten we altijd om zes uur en kon ik me er echt op verheugen daar te gaan eten.’

Kleding: Adidas-joggingbroek

null Beeld ANP / AFP
Beeld ANP / AFP

‘Ik hou van sobere kleding. Zelden zie je me in iets met drukke patronen. Ik heb een styliste die af en toe voor mij op pad gaat. Ze weet wat ik mooi vind en waar ze dat kan krijgen. Ik laat liever iemand kiezen die dat kan en graag doet, want ik ben nogal gemakzuchtig, zeg ik eerlijk. Als er, zoals nu, een drukke tijd aankomt, is het heel handig dat ik zelf de deur niet uit hoef. Zij komt dan met een tas vol kleren hier. Vaak met zwart als ondergrond, al mogen de jasjes dan wel weer fleurig zijn.

Thuis loop ik het liefst in een Adidas-joggingbroek rond. Het liefst zou ik het podium opgaan in een soort uniform. Gewoon altijd hetzelfde tenue, iets dat oké is. Dan hoef ik daar in ieder geval niet over na te denken, heerlijk.’

Cv Lenny Kuhr

22 februari 1950 Geboren in Eindhoven.

1967 Wint Cabaret der onbekenden, Eindhoven.

1969 Op 29 maart wint ze het Eurovisie Songfestival in Madrid met De troubadour.

1970 Tournee door Frankrijk met George Brassens.

1974 De Generaal, een ode aan Rinus Michels tijdens het WK voetbal in West-Duitsland.

1980 Heeft hit met Visite.

2001 Album Fadista met Nederlandstalige fado.

2019 Treedt op tijdens Grote Songfestivalfeest in Amsterdamse Ziggo Dome.

2022 Album Lenny Kuhr.

2022 Treedt voor het eerst op in Paradiso, Amsterdam.

Lenny Kuhr is getrouwd met Rob Frank en woont in Nederwetten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden