Iedereen doet maar wat

Opvoedvraag: wat te doen als je peuter buiten steeds wegloopt?

Anna van den Breemer schrijft elke week over een alledaags opvoedkundig probleem waarvoor ze een oplossing zoekt.

null Beeld Claudie de Cleen
Beeld Claudie de Cleen

Door de komst van een tweede kind weet ik dat de slogan ‘in het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst’ ook opgaat in het ouderschap. Bij mijn oudste volstond het zinnetje ‘ik loop vast door’ om haar op straat aan mijn zijde te krijgen. Toen ik dit probeerde bij mijn jongste (3), en hem daarbij even uit het oog verloor, was ik hem kwijt. Tweehonderd meter verderop huppelde hij vrolijk rond, vlak naast een druk kruispunt. Wat doe je als je peuter vaak wegrent?

Dit zeggen de deskundigen

Ouders met een ‘weglopertje’ zullen zich wellicht afvragen: heeft mijn kind de avontuurlijke inborst van Christoffel Columbus of is hij gewoon de grenzen aan het uittesten? ‘In de peuterpuberteit zie je dat kinderen voor het eerst begrijpen dat ze een eigen persoon zijn, los van de ouders. Ze willen zélf de wereld onderzoeken, maar kunnen gevaren nog niet goed inschatten’, vertelt gezinsbehandelaar Stefanie van Ruijven van trainingsbureau Hechter. Deze fase speelt bij de meeste kinderen als ze tussen de 2,5 en 4 jaar oud zijn. ‘Dan begint het echte opvoeden. Je wilt als ouder duidelijkheid bieden en grenzen stellen.’

Waarom loopt het ene kind weg en het andere niet? ‘Dat heeft te maken met temperament en genen. Ook de plek in het gezin kan meespelen’, zegt Van Ruijven. Met enig schuldgevoel besef ik dat ik mijn zoon veel langer dan zijn zus in de buggy heb vastgesnoerd omdat ik dit wel makkelijk vond. Logisch dus dat hij zijn vrijheid pakt zodra het kan. Waardoor ik hem juist ín de kinderwagen wil.

Hoe doorbreek je het patroon?

Gaat het buiten vaak ‘mis’, dan komen ouder en kind vaak in een negatieve spiraal terecht. Van Ruijven: ‘Na veel strijd heb je eindelijk je kind bij je en dan word je een beetje boos: ‘Waarom luister je nou niet, je weet toch hoe gevaarlijk die auto’s zijn? Logisch dat je kind de volgende keer niet uitkijkt naar het vasthouden van je hand.’

Door in huis te oefenen met zelfstandigheid kunnen ouders de dynamiek positiever maken, meent Van Ruijven. ‘Laat je kind zichzelf aankleden en meehelpen met het dekken van de tafel. Zo stimuleer je het gevoel dat ze de wereld aankunnen.’ Vervolgens kun je uitleggen dat er buiten bepaalde regels zijn. Je kind weet dan: ik mag alles zelf doen, maar als we bij een drukke weg komen, moet ik luisteren. ‘Vaak helpt het om kinderen een keuze te geven: geef je mama een handje of houd je de kinderwagen vast?’

Nieuwe regels moeten ingesleten raken en dat vergt geduld. ‘Je kunt koste wat kost naar dat leuke koffietentje in de drukke binnenstad willen, maar daar moet je wél de energie voor hebben.’ Kies de momenten uit waar de kans op succes groot is. ‘Pas als jij rust ervaart, krijg jij creatieve ingevingen die goed werken’, zegt van Ruijven. ‘Liep mijn dochter vroeger weg, dan riep ik altijd: ‘Wie komt er in mijn huisje?’ Daar kon ze nooit weerstand aan bieden.’

In de therapie die Van Ruijven aan kinderen geeft, doen ze soms een spel waarbij zij commando’s roept om die vervolgens samen uit te voeren. ‘Ik geef dan bijvoorbeeld de opdracht: ‘springen!’, ‘rennen!’, ‘rollen!’, ‘stokstijf stilstaan!’. Zo train je spelenderwijs het luisteren.’

Of verzin samen een wandelspel. ‘Misschien vind je kind het leuk om tussen jou en de wagen in te lopen. Bedenk een handdruk die je elke keer doet als de stoep eindigt. Of je spreekt af dat je kind bij het zebrapad altijd even op je rug mag.’ Hier hoef je echt niet tot het einde ter tijden mee door te gaan, met een hernia tot gevolg, maar het kan de strijd op straat ombuigen tot iets positiefs.

De opvoedrubriek heeft een zomerstop. In september gaan we weer verder. Ook een opvoedvraag? Mail naar a.vandenbreemer@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden