Wadlopen doe je het best met veterschoenen aan. Rubberlaarzen blijven steken in het zuigende slik.

Op safari en in de tuktuk op de Wadden boven Groningen

Wadlopen doe je het best met veterschoenen aan. Rubberlaarzen blijven steken in het zuigende slik.Beeld Els Zweerink

Waarom raften in Thailand of klimmen in Nepal als je naar de noordelijke wildernis kan? Er is geen enkele reden om níét naar het noorden van Groningen te gaan.

De zee trekt 's nachts langzaam onder het schip vandaan. Onze 19de-eeuwse zeilklipper zakt ongemerkt naar beneden tot-ie de zeebodem raakt. Ondertussen slapen alle passagiers rug aan rug in smalle stapelbedjes, hier aan boord van de platbodem Willem-Jacob. Al schommelend zijn we in slaap gevallen, maar als we rond vijf uur wakker worden, ligt het schip stil. Het wad is drooggevallen.

Kapitein Tsjerk Hoekstra (33) heeft gisteravond gezegd dat we om half zes uit onze kooien moeten als we de zeebodem willen zien. Daarna is hij zelf in zijn kajuit gedoken en daar is hij nu nog steeds, maar wij wankelen na een korte nacht in het maanlicht over het dek. Er hangt een touwladder over boord waarmee we langs de romp naar beneden kunnen klauteren. Het zand onderaan de ladder zuigt aan onze schoenzolen.

Aan boord van zeilschip Willem-Jacob. Beeld Els Zweerink
Aan boord van zeilschip Willem-Jacob.Beeld Els Zweerink

Noordelijke wildernis

Verderop is de bodem stevig en we struinen verder de nacht in. Het schip ligt scheef in het zand en steekt spookachtig af tegen het maanlicht. De geribbelde zeebodem lijkt op een buitenaards landschap. In het donker hoor je overal vogels die zich op het zeebuffet storten.

Waarom raften in Thailand of klimmen in Nepal als dit landschap in Nederland ligt? Drie uur treinen vanaf Utrecht ligt een van de tien Nederlandse Unesco-werelderfgoederen: de Wadden. Wij verkennen de noordelijke wildernis vanuit het Groningse dorp Lauwersoog. Het naastgelegen Nationaal Park Lauwersmeer, gek genoeg een bos, is uitgeroepen tot Dark Sky Park. Dat betekent dat het daar nog donker is - bijzonder, omdat Nederland een van de landen is met de meeste lichtvervuiling ter wereld. De enige andere plek met het predicaat Dark Sky Park is de Boschplaat op Terschelling.

Overnachting op een zandbank aan boord van de Willem-Jacob. Beeld Els Zweerink
Overnachting op een zandbank aan boord van de Willem-Jacob.Beeld Els Zweerink

'Er zijn hier veertig huizen en een camping', vertelt gids Peternel Loonstra (44). Al pratend rijdt ze ons per tuktuk door Lauwersoog en om het Nationaal Park heen. 'Op het Groningse platteland is weinig werk, maar we hebben hier de zee, het wad, meren, bossen en een stad. Allemaal interessant voor toeristen. Met hun geld komt onze economie weer op gang.' Verderop op de Wadden is het drukker: reisgids Lonely Planet zette waddeneiland Texel in 2017 in de top tien van beste Europese bestemmingen.

Na zonsondergang wandelen we in het donkere bos van het Nationaal Park Lauwersmeer. Licht is verboden, zelfs dat van je telefoonscherm. We struikelen onder de bomen door, we blijven haken achter boomwortels en verdwalen in de bosjes. Roepende kerkuilen maken deze horrorfilm compleet. Na een tijdje raken we gewend aan het donker en wandelen we tevreden in het maanlicht. De Melkweg laat zich niet zien.

Met een tuktuk door Nationaal Park Lauwersmeer. Beeld Els Zweerink
Met een tuktuk door Nationaal Park Lauwersmeer.Beeld Els Zweerink

Roodblonde Viking

In Lauwersoog kan niemand om recreatieondernemer Jelle Bos (37) heen. Veel toeristische attracties zijn bedacht door deze roodblonde Viking. 'In de zomer zijn zoveel plekken in Nederland aantrekkelijk, maar de Wadden zijn in elk seizoen prachtig.' Om mensen te lokken, nam Bos het initiatief voor allerlei activiteiten. Hij is eigenaar van Camping Lauwersoog en van restaurant Het Booze Wijf aan het Lauwersmeer (genoemd naar een gevaarlijke diepte in de voormalige Lauwerszee), maar je kunt ook een LandRoversafari bij hem boeken, een diner op het wad met zelfgeraapte kokkels en een rondje om Schiermonnikoog per watertaxi. Beste ervaring? 'Bruinvissen die naast je zwemmen.'

Bos vaart ons vol gas met zijn reddingsboot naar Schiermonnikoog.

Daar leven driehonderd vogelsoorten, tot genoegen van veel toeristen. Bij een vogeluitkijkpost buigt een verliefd Duits stel zich over een dikke vogel-encyclopedie. Ze zoeken de Seiden-reiher, de kleine zilverreiger, een slanke, witte vogel met felgele tenen. Turend door hun verrekijkers ontdekken de Duitsers een groepje zilverreigers in een grote boom.

Jelle Bos pikt de doorweekte groep met zijn boot op. Beeld Els Zweerink
Jelle Bos pikt de doorweekte groep met zijn boot op.Beeld Els Zweerink

Laat je kaplaarzen thuis, wadlopen doe je met veterschoenen aan. Als je tenminste niet blootsvoets thuis wilt komen, veterloze rubberlaarzen blijven namelijk steken in het zuigende slik. Staats Mooibroek (60), onze wadloopgids, toont ons het juiste tenue: felgroene All Stars en een verschoten roze zwembroek. Hij neemt ons eerst mee naar de kwelders, een strook land buiten de dijk die doet denken aan een toverbal: eerst groen grasland, daarna paarsblauw zeealsum, gevolgd door rode herfstkelp en geel slib. Mooibroek raapt allerlei zeevoedsel op. 'Zeealsum is een geneeskrachtige plant die vroeger werd gebruikt om te ontwormen.' Dan volgen snotachtig zeewier, zeesla die op spinazie lijkt en kweldergras, dat een verassend zoetige smaak heeft.

We stuiten op watergeulen, zuigend zwart slib, stinkende drab en wormenpoep. Mooibroek rent door het slib en waadt tot halverwege zijn bovenbenen door de geulen. We volgen hem braaf. Het zeewater staat bij kleinere groepsleden in de liezen. Het is 16 graden op het wad en de zee is nog een goede 19 graden, maar met de wolken voor de zon doet het kouder aan. Een enkeling klaagt over een garnaal in zijn schoen. Halverwege vervloek je het wad en zijn grillige karakter. Totdat het slik overgaat in vaste grond. Daar lopen krabbetjes zijwaarts met je mee. Een stuk vlotter lopen we naar de rand van het wad, waar onze Viking staat te wachten. Met zijn reddingsboot vaart hij ons terug. Door de natte kleren en de snijdende wind staan we te klappertanden op het dek. Nooit eerder hebben we ons zo op een warme douche verheugd.

Wadlopen met gids Staats Mooibroek (met stok). Beeld Els Zweerink
Wadlopen met gids Staats Mooibroek (met stok).Beeld Els Zweerink

Opgelapte zeehondenpups

We rijden langs grazige weiden en monumentale kop-hals-rompboerderijen naar Zeehondencentrum Pieterburen. Daar liggen Kriena, Papi Chula, Hoover en Bruji in een leeggelopen zwembad. Opgelapte zeehondenpups die na drie maanden weer het wild in moeten. 'Ze hebben maar twee weken van hun leven in de zee geleefd, dus ze zullen moeten wennen', zegt hoofdverzorger Arnout de Vries (30). De pups zijn gewond of zonder moeder op het strand gevonden. 'Nederlanders zijn soms iets té begaan met dieren. De moeder haalt haar pup niet op van het strand als er mensen bij staan.'

De vier pups gaan mee in houten kooien op een ponton. Een viskotter sleept ze naar zee, terwijl de dieren angstig tussen de spijlen doorkijken. Af en toe grommen ze. Eenmaal in rustig water kruipen vrijwilligers op de kooien en schuiven de voorkant open. Na wat knipperen met de ogen, duiken de zeehonden het grijze water in. Alleen Hoover blijft zitten. Na lang twijfelen, springt ook zij in zee. Daar kan ze zwemmen tot het wad weer droogvalt.

In Pieterburen worden opgelapte zeehondenpups nog even goed nagekeken, voordat ze weer de zee in gaan. Beeld Els Zweerink
In Pieterburen worden opgelapte zeehondenpups nog even goed nagekeken, voordat ze weer de zee in gaan.Beeld Els Zweerink
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden