BlikTest

Op de Santos Travel Lite ervaar je het verschil tussen een goede fiets en een heel erg goede fiets

Blik test auto’s en fietsen, signaleert opvallende zaken en doet daarvan elke twee weken verslag. Vandaag de Santos Travel Lite.

Santos Travel Lite Beeld
Santos Travel Lite

‘Zie je dat kleine plaatje? Heb ik uiteindelijk in IJmuiden laten maken.’ Fietsenmaker Robbert Rutgrink (52) wijst op een klein maar cruciaal onderdeel van de fiets die hij heeft gebouwd. Nou ja, hij... zijn bedrijf Santos, waar twintig gedreven mensen fietsen maken die ze het predicaat ‘built for life’ meegeven. Het zijn fietsen waarmee mensen sinds 1997 door ruig terrein crossen en zwaar beladen de wereld over reizen. Fietsen die tegen een stootje moeten kunnen dus, en die ongelooflijk lekker zouden moeten rijden.

Het grauwe bedrijfspand van Santos in het Noord-Hollandse Nieuw-Vennep bevat een kleine showroom. Daar staan wat fonkelende nieuwe exemplaren. Maar vooral vallen oude exemplaren op, afgestaan door mensen die er duizenden, tienduizenden kilometers op hebben afgelegd. Ze pronken er, onafgestoft, oud en gebruikt, met een foto van trotse, goedlachse gebruikers. Het motto van het geïmproviseerde Santos-museum: if you can dream it, you can do it.

Geldt ook een beetje voor Rutgrink zelf, die wortels heeft in het mountainbiken en eerder in München een fietsenwinkel dreef. De fiets die hij wilde hebben vond hij niet, dus ging hij die zelf bouwen. En bijna 25 jaar later maakt hij dus hooggewaardeerde vakantiefietsen, racefietsen-plus (‘endurance racers’), gravel bikes (‘Laat je niet misleiden door die term, hoor, zijn onze fietsen met een ander stuur en andere banden’) en binnenkort ook een e-bike. Bovendien lukt het Santos keer op keer in Nederland, België en Zweden aanbestedingen te winnen van politie, ambulance en Rode Kruis, zodat u het merk vermoedelijk het best kent van Nederlandse dienders en hulpverleners.

Hoeveel fietsen er worden verkocht, zegt Santos evenmin als andere merken. Rutgrink: ‘Ik noem ons weleens de kleinste fietsfabrikant van Nederland. Geen idee of dat klopt. In elk geval proberen we de beste te zijn, maar of dat zo is mogen anderen bepalen.’ Net als andere merken beleefde Santos een voorspoedige coronatijd, maar ‘we halen niet de percentages van andere merken, vooral omdat we niet in het populaire prijssegment zitten’.

De aandrijfriem met voor de blauwe achternaaf het oude split part met vier boutjes. Beeld
De aandrijfriem met voor de blauwe achternaaf het oude split part met vier boutjes.
Het nieuwe split part, met slechts één boutje. Beeld
Het nieuwe split part, met slechts één boutje.

Terug naar dat kleine plaatje. Santos verkoopt niet langer fietsen met ketting en derailleur. Rutgrink: ‘Daar is geen vraag meer naar.’ De twee basismodellen van de vakantiefietsen, Travel Lite en Travelmaster, worden aangedreven door een kunststof riem. Zo’n riem, alom bezig aan een opmars, heeft één nadeel: hij bestaat uit één stuk. Dat maakt het noodzakelijk dat er een opening in het frame zit. Het zorgvuldig in elkaar gelaste frame moet dus ergens doorgezaagd worden en van een verwijderbaar verbindingsstuk worden voorzien, het zogeheten ‘split part’.

Daar heeft Rutgrink c.s. best lang op gepuzzeld en mee geworsteld. Als je zegt dat je fiets is gebouwd voor het leven, dan mag zo’n noodzakelijk onderdeel geen spelbreker zijn. Een nogal cruciaal dingetje dus. En zo kwam Santos na lang wikken, wegen, ontwerpen en experimenteren bij dat bedrijfje in IJmuiden terecht, dat een supersterk element heeft gemaakt van aluminium en staal dat, wanneer je het met die ene torxbout weer vastzet, zichzelf uitlijnt door slimme pinnetjes die beide delen bevatten.

Dat de split part op nog geen 30 kilometer van Nieuw-Vennep wordt gemaakt is ook weer niet helemaal toevallig. De filosofie om zo degelijk mogelijke fietsen te maken gaat goed samen met het streven iets bij te dragen aan het welzijn van de planeet. Maar weinig fietsonderdelen leggen een onnodig lange weg af. Zo is de achternaaf van de fiets gemaakt door Rohloff in Duitsland, een bedrijf dat op zijn beurt alleen samenwerkt met bedrijven in Duitsland. En ook de remmen en de verlichting komen uit Duitsland. En als iets niet goed genoeg is voor Rutgrink, laat hij het zelf maken. Zoals die split part dus, maar ook onder meer de koplamphouder, de voor- en achterbagagedragers en de wielen.

Het hart van de fiets is, in een van de twee uitvoeringen, de naaf van Rohloff, het Duitse familiebedrijf uit 1986 dat zelf een 14-versnellingensysteem ontwikkelde dat nog altijd geldt als een van de beste ter wereld, zo niet het beste. Beeld
Het hart van de fiets is, in een van de twee uitvoeringen, de naaf van Rohloff, het Duitse familiebedrijf uit 1986 dat zelf een 14-versnellingensysteem ontwikkelde dat nog altijd geldt als een van de beste ter wereld, zo niet het beste.

Zo komen dus fietsen tot stand met deels zelfgemaakte onderdelen, deels zelf ontworpen en elders gemaakte onderdelen, en deels bestaande onderdelen. Opmerkelijk is dat de Travel Lite ondanks al die stevigheid betrekkelijk licht is, afhankelijk van de onderdelen. Rutgrink: ‘Meer dan het frame bepalen die het gewicht.’

Moet je zoiets willen? - want zo’n fiets kost nogal wat. Nou ja, als je elke dag 8 kilometer naar je werk fietst en terug, moet je beslist geen Santos kopen. Tenzij je die fiets vervolgens ook gebruikt om er in het weekend flink op uit te trekken en je je vakanties liever op de fiets dan in de auto of aan het strand doorbrengt. Dan ervaar je namelijk wel degelijk wat het verschil is tussen een goede fiets en een heel erg goede fiets. Santos werkt samen met dealers die altijd een meting verrichten, waarna op maat een frame in elkaar wordt gezet en wordt afgewerkt met deels onderdelen naar keuze en deels onderdelen die Santos heeft gemaakt of gekozen.

Detail, maar niet onbelangrijk: op het zogeheten balhoofd voorkomt een simpel mechanisme dat het stuur te ver kan doordraaien. Beeld
Detail, maar niet onbelangrijk: op het zogeheten balhoofd voorkomt een simpel mechanisme dat het stuur te ver kan doordraaien.

En hoe merk je dan dat je op een echt heel goede fiets zit? Wel, je blijkt opeens veel soepeler te sturen, te remmen en vooral te fietsen dan voorheen (de overbrenging van je energie op de fiets is dankzij het maatwerk optimaal), er zit geen knik in je polsen die veroorzaakt dat je vingers gaan slapen en wie het juiste zadel heeft gekozen zal ook ervaren dat zadelpijn een wat overschat fenomeen is.

En is-ie mooi, de Travel Lite? Santos’ jongste loot van de vakantiefietsen oogt wat minder robuust dan de al langer bestaande Travelmaster, waarvan meer uitvoeringen bestaan. Hij is eleganter en cleaner: geen lasnaden, alleen een rechte, horizontale stang. Maar wel gewoon ook met ruimte voor bredere banden, als je echt ruige plannen hebt. Kan zo’n fiets níét mooi zijn?

Onmisbaar: een naafdynamo, daarop is makkelijk een usb-aansluiting aan te sluiten, voor vele fietsers een conditio sine qua non. Beeld
Onmisbaar: een naafdynamo, daarop is makkelijk een usb-aansluiting aan te sluiten, voor vele fietsers een conditio sine qua non.

Gereden

Santos Travel Lite

Prijs vanaf € 5.350/5.850 (afhankelijk van aandrijving)

Frame aluminium

Gewicht ± 17 kg

Aandrijving Rohloff of Pinion i.c.m. Gates-riem

Remmen Hydraulische velg- of schijfremmen

58 kleuren

Natuurlijk gaat het om de fiets, maar een uniek verkoopargument van een Santos is beslist dat elke fiets verkrijgbaar is in 58 kleuren, met belettering naar keuze bovendien. Wat de fiets nog ontbeert en wat niet zou misstaan op een zo dure fiets, is een gps-tracker. Er zijn al merken die die (niet gratis) service bieden. Rutgrink: ‘We zijn daarmee bezig, maar er komt een hoop bij kijken.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden