‘Mijn dieren eten gras met as’

‘Eerst stortten we jullie banken in het ongeluk, vervolgens gooien we jullie luchtvaart in de war – we doen ons best heel Europa failliet te verklaren’, lacht taxichauffeur Kristinn Karl Ólafs. ‘Jullie hebben het nog niet door, maar wij zijn eigenlijk terroristen. And we love it!’

Van onze verslaggeefster Wil Thijssen

De IJslanders lachen zich gek. De kinderen op de International School of Iceland hebben vrijdag briefjes meegekregen van hun ouders: uiterlijk 14.00 uur moeten ze thuis zijn, want dan is de aswolk boven Reykjavik het hevigst, hebben ambassades gewaarschuwd. De Amerikaanse kinderen mochten tijdens het speelkwartier niet naar buiten. ‘Dat geldt alleen voor buitenlanders, niet voor IJslandse kinderen’, grinnikt Mirjam de Waard, die er doceert.

De Franse ambassade heeft alle Fransen aangeraden het eiland zo snel mogelijk te verlaten, wat helaas onmogelijk is omdat twee luchthavens zijn gesloten. ‘Dat maakt niet uit, Fransen kunnen heel goed zwemmen’, lacht berggids Kristján Pétur Vilhemsson. Hij bezoekt de boosdoener van alle paniek: Eyjafjallajökull, de vulkaan die stoom, as en roet spuwt, gromt en paukenslagen dondert. Aan de noordzijde, onder een lange sliert van roet en as die door de oostenwind naar de International School of Iceland in Reykjavik wordt geblazen, beklimmen vulkaantoeristen de berg ertegenover voor het beste uitzicht. In de vallei liggen grote brokken ijs die vorige week uit de vulkaan zijn geslagen. Langs de dijk die de gletsjer bij verder smeltgevaar de goede kant op moet leiden, controleert een politiepatrouille of niemand te dichtbij komt. De agenten zwaaien vriendelijk naar het handjevol passanten.

Maanlandschap


Aan de zuidzijde van de vulkaan is het lachen iedereen vergaan. Seljavellir lijkt op een maanlandschap. De huizen zijn verlaten, overal ligt een dikke modderlaag van natgeregend as, een betonnen zwembad ziet eruit als een asbak waarin een glas witte wijn is omgevallen. Een brandweereenheid spuit de daken en muren van de boerderijen asvrij. Dat kon niet eerder dan vandaag woren opgeruimd, zegt commandant Jörgen Valdimursson. ‘De wind staat voor het eerst de andere kant op. Hier kwam tot gisteravond nog steeds as naar beneden. ‘Het grootste probleem: we hebben veel te weinig mensen. Maar de anderen zitten op de kazerne voor het geval er brand uitbreekt.’

In Raufarfell, even verderop, maakt paardenfokker Bjarni Thorvallsson zich zorgen over zijn dieren. ‘Ze vreten gras met as’, zegt hij. ‘Daar zit fluoride in. Ik weet niet of hun gezondheid daar wel tegen kan. Ze zijn veel te rustig naar mijn zin.’ Buurvrouw Anna Olafs rijdt kruiwagens vol natgeregend as van haar erf, terwijl drie brandweermannen haar dak schoonspuiten. Anna heeft de afgelopen week vijftien van haar vijftig koeien laten slachten. ‘Het weiland ligt onder het as bedolven en ik heb niet genoeg hooi om vijftig stuks te voeden‘, zegt ze. ‘Eind april is juist de periode waarin ze allemaal naar buiten gaan, het graasseizoen is pas net begonnen.’

Ze heeft geen idee hoe groot de schade is. Ze heeft geen idee wie de brandweer gaat betalen. Ze weet niet ze hoe haar weiland schoon moet krijgen, noch hoe ze met haar vee de zomer doorkomt. Een cameraman van de Britse televisie vraagt of ze ‘zo somber mogelijk’ in de camera wil kijken. ‘Maar ik bén niet somber’, benadrukt ze. ‘Ik ben zelf gezond, daar gaat het om. Dit is een vulkanisch eiland, het hoort erbij. Mijn grootouders hebben de eruptie van de Myrdalsjökull meegemaakt. Dát is pas echt een vulkaan. En zelfs zij waren niet somber.‘

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden