Mammoetbotten opgraven in Zwolle

De opgezette leguaan met een houten asbakje in zijn voorpoten - groeten uit Nicaragua - is niet te koop. Hij dient in het Zwolse Ecodrome tijdelijk als waarschuwing....

VROEGER namen missionarissen-op-verlof nog wel eens een exotisch souvenir uit hun standplaats mee. Zo werden mijn grootouders eind jaren vijftig opgescheept met het gigantische pantser van een soepschildpad. Gekregen van heeroom Wim uit Chili. Jarenlang hing het loodzware onding in de gang te verstoffen.

Het sinds juni geopende themapark Ecodrome in Zwolle toont er ook een stuk of wat, samen met een enorme collectie koralen, doopvontschelpen, boeddhabeelden en dierfiguren van ivoor, laarzen van slangenleer, bontjassen van berenhuid, opgezette gordeldieren en toekans met ogen van rode knikkers. Het meest wanstaltige aandenken is een rechtopstaande leguaan die een houten asbakje in zijn voorpoten klemt - groeten uit Nicaragua.

Nee, dit is geen museumwinkeltje, zoals een mevrouw aan de suppoost vraagt. Het zijn illegaal ingevoerde souvenirs, die de douane op Schiphol in maart, april en mei in beslag heeft genomen. Begin januari gaat de hele collectie de verbrandingsovens in. De tijdelijke expositie moet de Ecodrome-bezoekers ervan overtuigen dat het meenemen van souvenirs van bedreigde dieren en planten strafbaar is. Talloze toeristen doen dat desondanks, en brengen de natuur daardoor in grote problemen.

Het 'kennis- en doe-centrum' Ecodrome wil op speelse manier kennis laten maken met natuurhistorie, geologie, de samenhang in de natuur en de leefomgeving van mens, dier en plant. Het is een attractiepark met een boodschap, die overigens niet met een geheven vingertje wordt gebracht.

De eerste zalen zetten je toch even op het verkeerde been. Die doen vermoeden dat je een klassiek, degelijk natuurhistorisch museum bent binnengestapt. Een tafereel in een diorama toont een 'ijstijddrama': een wollige-neushoornmoeder beschermt haar jong tegen een grottenleeuw. Opgezette muskusossen staan vredig in de sneeuw. Tienduizend jaar geleden kwamen ze nog in West-Europa voor; nu alleen nog maar in de koude gebieden van Groenland en Canada.

In vitrinekasten liggen fossielen van geleedpotigen, armpotigen, koppotigen, tweekleppigen, mosdiertjes en weekdieren. Ook liggen er een versteende keutel en een dito vogelnestje. Hoewel ouderwets van opzet wekken de vitrines veel ontzag bij jonge bezoekers.

'Als je zo'n steen vindt, verkoop je 'm voor een miljoen miljard gulden', zegt een jongen van een jaar of zeven.

'Nee, zoveel niet', antwoordt zijn vriendje.

'Jawel, anders zou die steen hier niet achter glas liggen.'

'Maar zo eentje als die daarnaast heb ik ook thuis, hoor. Gevonden in Frankrijk.'

Voor kinderen is het onbetwiste hoogtepunt de dagelijkse opgraving van mammoetbotten. Maar ook de 'tocht langs de aarde', in Eftelingachtige karretjes die eruit zien als de groen-blauwe wereldbol, spreekt tot de verbeelding. In een paar minuten reizen we door de miljoenen jaren oude geschiedenis van de aarde. Telkens doemt vanuit het duister een nieuw tijdperk op: het ontstaan van de aarde toen een stollende, hete massa versteende. Het moment waarop in het water de eerste levensvormen ontstonden. De wijze waarop de mens op aarde kwam, en met hem de landbouw, middeleeuwse pakhuizen en de industriële revolutie. In november 1915 rolde de miljoenste T-Ford van de lopende band. En zo ontstond de laatste decennia een heel nieuw probleem: milieuvervuiling.

De boodschap van Ecodrome is eenvoudig: we hebben maar één aarde, dus moeten we er voorzichtig en bewust mee omspringen. Dat betekent keuzes maken. Bijvoorbeeld: hoe moet Nederland er in 2030 uitzien? Het Ecodrome heeft plaats ingeruimd voor de vier perspectieven die milieuminister De Boer onlangs presenteerde. Willen we een 'Stromenland', waar wonen en werken zijn geconcentreerd langs water- en vervoersstromen, of kiezen we voor 'Stedenland', waar een duidelijke scheiding bestaat tussen de drukke stad en het rustige platteland? Bezoekers van Ecodrome kunnen de minister hun voorkeur laten weten.

Buiten valt ook genoeg te beleven. In de Drome-tuinen zijn planten thematisch bijeengebracht: de Engebeestentuin vol planten die vleermuizen, pissebedden, kevers en spinnen een schuilplaatsje bieden, een hofje met een bloemlezing van ruikers voor de parfummakers, zoals lavendel, munt en kamperfoelie. Maar er zijn ook stinkende en enge planten, zoals de eupatorium, die naar urine ruikt, de giftige aronskelk of de stekelige duivelswandelstok. Heel anders is de Verliefdentuin, een intiem prieeltje waar rozen, vrouwenmantel, het lievebedstro en het gebroken hartje groeien. Nu is het nog allemaal jonge aanplant en zien de hofjes er nog kaal uit, maar komend voorjaar zullen de tuinen geuren en kleuren.

De boodschap van het park komt over. Je kunt er een leerzaam dagje beleven. Toch vinden sommige bezoekers het jammer dat ze niets kunnen kopen in het nagebouwde douane-depot met al die exotische souvenirs. 'Het is toch eeuwig zonde dat zo'n mooi bootje van ivoor binnenkort wordt vernietigd. Daar zitten dagen of weken werk in', zegt een mevrouw teleurgesteld. 'Maar het is wel zielig voor de olifanten', zegt haar kleinzoon. 'Ik maak wel zo'n bootje van Lego voor je.'

Ecodrome Zwolle, Willemsvaart 19. Open Pasen t/m 31 okt 10-17 uur: 1 nov t/m 30 dec di-zon 10-17 uur; 2 jan tot Pasen di-zat 10-17 uur, zon 13-17 uur. Entree f 13,50, kinderen van 4 tot 11 jaar elf gulden. Ecodrome Infolijn: 038-421.50.50.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden