'Ligt er ijs, dan schaats je. Zit in de Friese aard'

Jacob Brandsma..

Groningen Of de Elfstedentocht nou komt of niet – Jacob Brandsma (50) uit het Friese Hommerts heeft ’m binnen. Woensdag legde hij de 200 kilometer in zijn eentje af. Dat de chiropractor en tandverzorger al na drie kilometer in een wak viel, de helft moest fietsen en zelfs een boete kreeg voor fietsen op de snelweg maakte hem niks uit.

Mei ik jo wat freegje? Doge jo wol?

‘Als er ijs is, dan schaats je. Zo simpel is het. Dat zit in de Friese volksaard. Alles moet ervoor wijken. Die kans moet je grijpen als hij zich voordoet. Als je een dag treuzelt, dan kun je het wel vergeten. Snel beslissen dus. Als de vorst stabiel was, had ik een week gewacht.’

Goed. Je kunt ook een rondje achter het huis schaatsen. Maar een Elfstedentocht?

‘Ik moest de zaak dichtgooien om te gaan schaatsen. Toen dacht ik: als ik er toch de hele dag voor uittrek, kan ik ook de hele Elfstedentocht wel schaatsen.’

Nou ja, schaatsen* u heeft hele stukken gekluund en gefietst.

‘Klopt. De vorstgrens leek op de lijn Bolsward-Sneek te liggen. Daarboven was het ijs slecht. Het ijs was erg lokaal; het leek wel alsof de vorstgrens heel strak gemarkeerd was. Op sommige plekken kraakte en deinde het ijs en durfde ik niet veel snelheid te maken. Daar heb ik niet veel meer dan stapvoets geschaatst. Maar dat is niet erg, want dan word je ook minder moe.’

Heeft u ooit gedacht dat u het niet zou halen?

‘Ik begon er nogal laconiek aan, wilde zien hoe ver ik zou komen. Maar bij het Slotermeer werd het echt menens, toen ik besefte dat ik het nog zou kunnen halen ook. Toen ben ik gaan jagen om voor middernacht binnen te zijn.’

En de volgende dag gewoon weer aan het werk?

‘Ja hoor. Ik ben een uurtje later begonnen, dat wel. Ik werd wakker met dorst en een beetje stijve knieën. Aanhechtingspijn van de val op het Slotermeer. Maar na een halfuurtje fietsen was het weer over.’

Wat is het toch met dat schaatsen?

‘Op het ijs is alles anders. Iedereen is je vriend. Welke ruzies en meningsverschillen je ook hebt – op het ijs zijn ze allemaal verdwenen. Het ijs is iets dat boven alles uitstijgt.’

Volgend jaar weer?

‘Als de kans zich voordoet: zeker weten.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden