Kwan voelt zich als 'een engel in de wolken'

Morgen wordt de 20ste olympische titel bij de kunstrijdsters uitgedeeld. Michelle Kwan hoopt het goud, dat bij de Spelen in Lillehammer naar Oksana Bajoel uit Oekraïne ging, terug te halen naar de Verenigde Staten....

HARD WERKEN, jezelf blijven, plezier hebben. Dat is het motto van Michelle Kwan en die zes woorden vormen de rode draad in haar onlangs verschenen autobiografie Heart of a champion. De zeventienjarige kunstrijdster uit Californië is de favoriete voor de olympische titel.

Maar er zijn er meer die aanspraak maken op de erfenis van Oksana Bajoel. De Russinnen Maria Boetirskaja en Irina Sloetskaja, de nummers een en twee van de EK, en niet te vergeten Kwans twee jaar jongere landgenote en aartsrivale Tara Lipinski.

Kwan is de wereldkampioene van 1996, maar eindigde als tweede bij de WK vorig jaar in Lausanne, achter Lipinski, die trouwens ook al een boek over haar leven liet verschijnen: Triumph on Ice. Kunstrijden in de VS is nu eenmaal big business. En na het behalen van de mooiste medaille bij de Spelen stromen de dollars binnen.

Het is een weelde waar sommigen moeite mee hebben. Bajoel bijvoorbeeld ging er aan onderdoor. De nu twintigjarige ster van Lillehammer, die al geruime tijd in de VS woont, werd op 12 januari 1997 door de politie in Connecticut opgepakt toen ze met haar Mercedes van de weg was geraakt. Ze had dronken achter het stuur gezeten. En erger nog, ze was nog geen 21, en alcohol is tot die leeftijd taboe in de Amerikaanse staat.

Kort voor de Spelen in Nagano werd Bajoel voor haar problemen in een kliniek behandeld. Daardoor hoeft ze vermoedelijk niet voor de rechter te verschijnen.

Ook de affaire Tonya Harding-Nancy Kerrigan, kort voor Lillehammer, liet zien hoe groot de druk is in de top van het kunstrijden. En hoe jaloezie kan omslaan in pure haat, en dat allemaal omdat het grote geld lonkt. Het verhaal is bekend: in januari 1994 werd Kerrigans knie met, naar later bleek, medeweten van Harding bewerkt met een ijzeren staaf. Uitgeschakeld werd Kerrigan niet, ze eindigde als tweede achter Bajoel. Harding finishte als achtste.

Michelle Kwan zat bij de Spelen van Calgary aan het tv-toestel gekluisterd. Ze keek naar kampioen Brian Boitano. 'Dat wil ik ook, meedoen aan zo'n toernooi', zei het zevenjarige kunstrijdertje zelfverzekerd. Later ontdekte ze dat je je voor een dergelijk evenement dient te kwalificeren.

Zes jaar later, in Lillehammer, was Kwan dertien en al een beetje lid van de olympische familie. Ze was de reserve van het Amerikaanse team, voor het geval Harding toch niet op het ijs zou verschijnen. Kwan kwam niet in actie, maar leerde toen wel iets over de media-gekte in haar sport.

De aanloop naar dit seizoen verliep voor Kwan moeizaam en soms pijnlijk. Ze had lange tijd last van een stressfractuur aan een teen. Bovendien had ze de nederlagen aan het eind van vorig seizoen tegen Lipinski, drie op een rij, nog lang niet verwerkt. Gevolg: enkele stevige depressies.

Toen het te erg werd, greep haar vader Danny in. 'Michelle, je moet nu de titel van je boek gaan waarmaken', zei hij. En warempel, ze versloeg Lipinski in Skate America, en ze won ook Skate Canada. 'Het leek alsof ik uit een coma was ontwaakt', verklaarde ze.

Bij de Amerikaanse titelstrijd stond Kwan, genezen van haar kwaal, er weer. Liefst vijftien keer kreeg ze het maximale cijfer. Slechts driemaal verscheen niet de perfecte 6.0 op het scorebord.

Pas begin vorige week kwam Kwan in Nagano aan. Op haar late vertrek was wat kritiek in de pers geweest, Lipinski had immers wel meegelopen in de openingsceremonie. Maar Kwan zei dat ze in haar trainingsoord The Ice Castle in Lake Arrowhead nog aan haar voet was behandeld en dat ze daarom niet was meegereisd met de ploeg. Ze zit ook niet in het olympisch dorp, maar in een hotel. 'Daar krijg ik de rust die ik nodig heb.'

Kwan is een perfectioniste. Heel lang duurde het voordat ze de juiste muziek voor haar kür had gevonden. Coach Carroll en choreografe Nichol werden er af en toe gek van. Hun pupil wil alleen maar schaatsen op muziek die geen andere rijder of rijdster heeft gebruikt. Nog beter is het als het om een onbekend werkje gaat. Honderden cd's beluisterde ze in haar zoektocht naar het ideale nummer.

De laatste twee jaar wervelde Kwan over het ijs als Salomé, op muziek van Richard Strauss, en als een Indiase prinses. Maar dat moest anders, vond ze. 'Als ik tachtig ben en terugkijk op mijn loopbaan, wil ik mezelf niet zien als iemand die een rol speelt. Dan wil ik Michelle Kwan aan het werk zien.'

Ten slotte koos ze voor Lyra Angelica van William Albyn, met veel zoete klanken van violen en harpen. Omdat ze er kippenvel van kreeg. Ze was in de zevende hemel. 'Ik voelde me echt als een engel in de wolken.'

Ab Schreijnders

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden