TestIndoor fietstrainers

Hoe natuurgetrouw zijn de racefietstrainers voor in huis?

Indoor fietstrainers hebben sinds de uitvinding van de hometrainer een spectaculaire ontwikkeling doorgemaakt. Wij testten drie moderne apparaten waarmee je volgens de fabrikanten de ervaring van het echte racefietsen benadert. De vraag is: hoever precies?

Robert GiebelsBart Koetsenruijter en Marieke de Ruiter
null Beeld Gerrit Schreurs
Beeld Gerrit Schreurs

De dagen zijn nog kort, de donkere uren talrijk en goede voornemens overvloedig. Wie nog voor het alweer mooi weer wordt, sportief wil fietsen, de conditie op peil wil houden en de nieuwjaarsbeloften aan zichzelf wil inlossen, kan gewoon naar binnen, naar zolder, schuur of kelder – of, waarom ook niet, gewoon de huiskamer.

Binnen fietsen op de racefiets kan op uiteenlopende manieren. Blik testte er drie. Die drie binnentrainers – zo noemen we ze voor het gemak – lopen nogal uiteen, maar hebben één ding gemeen: ze zijn slim. Dat wil zeggen: je kunt het apparaat verbinden met een wielren-app en op een scherm zien hoe je aan het fietsen bent.

Blik koos voor de meest gangbare typen binnentrainers op de uitersten van de as goedkoop-duur en eentje ertussenin. Het minst kost een wheel-on-trainer, waarin de hele racefiets wordt geplaatst en een rol tegen het achterwiel duwt. Duurder is de direct-drivetrainer waaraan je je fiets zonder achterwiel bevestigt. De duurste variant wordt vaak aangeduid als ‘smart bike’. Het apparaat lijkt wat op een hometrainer, maar dan een waar zo veel techniek in zit dat die hetzelfde aanvoelt als buiten fietsen. En je hebt er geen aparte racefiets voor nodig, zoals met de goedkopere twee.

Drie Blik-testers klommen op hun binnenfiets, zetten een scherm en een ventilator aan en gingen trappen.

Truebike Beeld Truekinetix
TruebikeBeeld Truekinetix

TrueBike

Adviesprijs: € 3.425 (inclusief verzending en installatie)
Maximaal wattage: 2.600 Watt
Gewicht: 42 kg

Hij kost een vermogen, maar de ervaring is levensecht. De TrueBike van het Nederlandse TrueKinetix lost de belangrijkste claim in van het bedrijf: dit voelt alsof je buiten met je racefiets rijdt. Het is een gevoel, dus ongrijpbaar en lastig onder woorden te brengen. Maar de cijfers van de vermogens- en hartslagmeter zijn precies dezelfde als van een even lang durende buitenrit. En na afloop is er die aangename lichte napijn van dezelfde beenspieren.

Hoe heeft de bedenker van de TrueBike, wiskundige, techneut en voormalig triatleet Bas van Rens, dit voor elkaar gekregen? Simpel gezegd: het vliegwiel dat in alle binnentrainers zit, vervangen door een robot. Eentje die duizend keer per seconde tegen een motor zegt hoeveel weerstand die moet leveren.

Toch een poging om te beschrijven hoe dat voelt. Met een andere smarttrainer kun je het vliegwiel een zwieper geven door met kracht een onvolledige trapbeweging te maken. Overdreven gezegd valt je been daarna naar beneden en trekt het vliegwiel het weer omhoog voor de volgende trap. Doordat de robot van de TrueBike weerstand levert gedurende de gehele trapbeweging, zet je kracht op elk moment van die beweging. Dus ook bij het omhoogtrekken van het pedaal. Precies zoals buiten, dus.

Om zijn punt te maken heeft Van Rens in het ‘testcenter’ in Hillegom waar Blik op de TrueBike zat, twee platen opgehangen. De ene met de beenspieren die je gebruikt bij het fietsen op een smarttrainer met een vliegwiel en op de andere de beenspieren die in een rit buiten het meest actief zijn. Geen verrassing: de plaatjes zijn totaal verschillend en de ‘buitenspieren’ zijn dezelfde als die op de TrueBike het werk moeten doen. En inderdaad, vooral in een steile klim voel je dezelfde spieren branden.

Hoewel het hoekige apparaat bepaald niet lijkt op een racefiets, ervaar je wel dezelfde flexibiliteit als wanneer je buiten eens even flink aanzet voor een sprintje. Het bovenlichaam zwaait heen en weer, het ‘frame’ beweegt mee, maar vier pootjes houden het geheel op zijn plek. Met een racefiets die stevig is vastgemaakt aan een binnentrainer lukt zoiets bijna niet. En er is nog een andere reden waarom het niet altijd een goed idee is om een dure racefiets aan een binnentrainer te hangen. Er komen krachten op het frame waarop dat niet berekend is, vooral als het van carbon is. Lees de kleine lettertjes, is het verkoopargument van de mensen van de TrueBike, of de levenslange garantie op het frame ook geldt als de racefiets als binnentrainer wordt gebruikt.

Ze hebben nóg een argument, vinden ze, om de hoge prijs te rechtvaardigen (huren voor 170 euro per maand kan trouwens ook). Vijf huisgenoten kunnen hun persoonlijke instellingen loslaten op de TrueBike. Zadel- en stuurhoogte zijn simpel te veranderen en belangrijker: de computer kan vijf voorkeursinstellingen aan, bijvoorbeeld het aantal tandjes van alle tandwielen voor en achter. De een kan het grote mes erop zetten, een zwaar verzet voor, en de ander voor een licht bergverzet, 32 tandjes achter.

En dat dan in vijf varianten. De TrueBike, zeggen ze bij TrueBike, dat zijn eigenlijk vijf racefietsen voor de prijs van één. RG

Tacx Neo 2T Smart Beeld
Tacx Neo 2T Smart

Tacx Neo 2T Smart

Adviesprijs: € 1.299
Maximaal wattage: 2.200 Watt
Gewicht: 21,5 kg

Ik ben, ik geef het direct toe, een mooiweerfietser. Een fanatieke fietser, zeker, maar een mooiweerfietser. En dan heb je in Nederland toch een probleem. Het regent minder vaak dan in Noorwegen en Schotland, zeker, maar toch is het vaker dan me lief is suboptimaal fietsweer. Binnenfietsen dan maar? Ik heb er nooit aan gewild, omdat ik dus een mooiweerfietser ben. Beetje zon, beetje wind die het zweet doet verwaaien, precies snel genoeg veranderend uitzicht, nu eens wind mee, dan weer tegen, aangename temperatuur, dat ultieme geluk is tussen vier muren niet na te bootsen.

Dus toen ik me liet overhalen de Neo 2T te testen, verwachtte ik niet zo snel mijn scepsis kwijt te zijn. Ik, op een hometrainer, kom op zeg. En inderdaad, fietsen tussen vier muren haalt het niet bij het echte werk. Maar met de wereld die de fabrikanten eromheen hebben geschapen wordt het wel ontzettend leuk.

Eerst de hardware. Dat is een zwaar, geavanceerd en intelligent vliegwiel dat een mat (à € 69,99) onder zich behoeft. Om je fiets minus achterwiel eraan te bevestigen is wat handigheid noodzakelijk. Is dat gelukt, dan kun je in principe al fietsen, als op een vlakke weg, zonder hellingen, tegenwind of welke hindernissen dan ook. Een hometrainer, inderdaad. Alleen wel je eigen fiets, waarop je gewoon echt kunt schakelen.

Maar dan. Die apps. Ik heb de meest gebruikte uitgeprobeerd, die van Tacx zelf (à € 9,99 per maand of € 99,99 per jaar) en van Zwift (€ 14,99 per maand). Installeren en inrichten op laptop of tablet is kinderspel, fietsen ermee een feest. Zwift is een virtuele wereld (ook zo vormgegeven) waarin je je onderdompelt, die je van trainingsprogramma’s en hele koersen voorziet en waarin echte tegenstanders rondfietsen aan wie je je wat gelegen kunt laten liggen of die je kunt negeren.

Ik vond de app van Tacx nog feestelijker. Daarop staan behalve trainingsprogramma’s en gps-ritten, films van routes die je kunt rijden. Inderdaad, een rondje Central Park, de Mont Ventoux op of een meerdaagse Noorse etappekoers afleggen. Met, indien gewenst, tegenstanders in een staatje rechts in beeld. Tegenstanders die tegelijkertijd dat parcours afleggen en die je inhaalt of die jou inhalen. Die verder onzichtbare opponenten zijn andere mensen dan die de camerafietser tijdens het filmen ooit inhaalde, want tegen hen rijd jíj niet, dus dan heeft harder trappen geen zin. Klinkt verwarrend, maar is bijna net zo leuk/frustrerend als dat gevecht op echte wegen. Zoals de hellingen net zoveel pijn doen als in het echt, omdat de Neo 2T ze feilloos vertaalt in toenemende weerstand.

Nog even terug naar de hardware. Garmin noemt de Neo 2T de stilste die er is. Of dat een terechte claim is, hebben we niet kunnen testen, maar het ding kan flink tekeergaan. Als je een podcast wilt luisteren tijdens het fietsen, zal het volume daarvan aanzienlijk hoger moeten dan normaal. Mijn buren hebben niet geklaagd, maar dat kan ook komen doordat ik op de begane grond woon. Verder zie je op prachtige reclamefoto’s renners staand sprinten op de fiets die in de Neo 2T hangt. Desgevraagd bevestigt Jason Moore, leider van het Fietslab van de TU Delft, ons vermoeden dat je dat beter niet kunt doen: ‘Op een fiets in een binnentrainer worden op andere plekken van het frame krachten uitgeoefend dan wanneer je buiten fietst. Een groot verschil is vooral het punt waar de achtervork bij de trapas komt.’ Wie staand gaat fietsen, verergert dat nog eens. Niet doen dus. Of, beter, waarom ook niet: hang de oude in de Tacx en koop voor buiten een nieuwe fiets. BK

Tacx Vortex Smart (Flow Smart) Beeld
Tacx Vortex Smart (Flow Smart)

Tacx Vortex Smart / Flow Smart

Adviesprijs: € 299
Maximaal wattage: 800 Watt
Gewicht: 11,8 kg

Iedere serieuze wielrenner heeft er weleens op neergekeken: op de gelegenheidsfietser die zich uitsluitend bij temperaturen met dubbele cijfers op de weg waagt en daarbij meer oog heeft voor de omgeving en fietspartner(s) dan de snelheid. Veel meer dan het fietsen zelf, lijkt het dit type te doen om het stuk appeltaart met slagroom dat op het terras in een van de pittoreske dorpjes onderweg wordt genuttigd – en vooruit één biertje erbij kan toch ook wel?

Zo’n fietser ben ik dus. Niet direct de aangewezen persoon voor zoiets als een binnentrainer, zou je denken. Maar de Tacx Vortex Smart plofte net op de deurmat toen de sportscholen weer van overheidswege werden gesloten, en dichte sportscholen en decemberfeesten waren vorig jaar al een matige combinatie.

De Vortex Smart is een zogeheten wheel-on-trainer waarin je je eigen racefiets hangt. Het model dat ik test is niet meer leverbaar, maar opvolger Flow Smart is bijna identiek (vermogen, hellingnabootsing en nauwkeurigheid zijn iets aangepast). Het is een handzaam pakket dat bestaat uit een opklapbare snelspanner voor het achterwiel en een steun voor het voorwiel, ideaal voor wie kleinbehuisd is. Om slijtage en doorslippen te voorkomen, wordt wel aangeraden voor het achterwiel een blauwe trainerband (€ 40) te gebruiken. Het handigst is die om een oud wiel te spannen zodat je niet steeds de complete band hoeft te verwisselen als je ook buiten wilt rijden.

Ondanks al zijn eenvoud is ook de Vortex met een dongel of bluetooth te verbinden met een VR-omgeving. Het duurt vaak een paar minuten voordat het werkt, maar als dat gebeurt heb je ook wat: in plaats van één fietsvriend heb ik plots een blik tegenstanders met wie ik de bergen van de Vogezen en fjorden van Bergen Voss bedwing. Ik kan met deze Santiago, Trolleke en Mack geen zinnig gesprek voeren, maar ze maken wel iets in me los waarop ik mezelf in de buitenlucht niet eerder heb kunnen betrappen: competitiviteit.

Zonder mijn huis uit te komen, fiets ik zo op meer plekken dan ooit. Ik doe het voor het werk, na het werk, tijdens de lunch. Het maakt niet uit hoeveel regen er wordt voorspeld: in de Côte d’Azur, zo zie ik op mijn scherm, schijnt gewoon de zon. En de gevoelstemperatuur in mijn windstille woonkamer is na drie keer trappen sowieso gelijk aan die in een Finse sauna.

Dat laatste is ook direct een minpunt: ik mis het gevecht met die vaak vervloekte stevige zuidwester. Zoals ik het ook mis om even helemaal voluit te gaan. Te fanatiek aanzetten leidt op de binnentrainer tot doortrappen en omhoog komen vanuit het zadel tot gewiebel op het frame. En hoe goed de imitatie ook is: beeld en trainer lopen nooit helemaal synchroon. Als ik volgens de Tacx-app al aan mijn klim ben begonnen (de Flow Smart kan een helling tot maximaal 6 procent simuleren) duurt het nog enkele seconden voordat de weerstand onder mijn voeten toeneemt. Daardoor ben ik steeds te laat met schakelen.

Maar er is één ding dat ik na een week trappen, plakken en zweten nog het meest ontbeer: die punt appeltaart op een terras. Die moet je er zelf maar bij bakken. MdR

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden