Het imago van Nederland, dat ben jij zelf

Deze rubriek belicht alledaagse fenomenen met een kunstblik. Vandaag: de Nederlander als acteur in toeristenfilms...

Koen Schouten

Vanaf het begin van de zomer wordt ons land overspoeld door toeristen. Of ze nu komen voor cultuur, landschap, hoeren of paddo’s, het beeld dat ze van Nederland zullen overhouden, wordt voor een belangrijk deel bepaald door zijn inwoners. Ook u, lezer, bent een belangrijke karakterspeler of op zijn minst een sfeerbepalende figurant. U bent een markant onderdeel van wat internationaal wordt beschouwd als ‘Nederland’.

Zoals we hier de clichés kennen van de onbeschofte Fransman en de temperamentvolle Italiaan, zo hadden Hollanders ook hun imago: tolerant, relaxed en goed in talen. Tot nu tenminste. Want de wereld verandert in hoog tempo, inclusief Nederland. Het taalonderwijs is een bende, klimaatverandering doet de heethoofdengrens naar het Noorden opschuiven en sinds God in Den Haag de dienst uitmaakt, is het gedaan met de vrijheid-blijheid van burgers.

Dat lijkt erg, maar het schept ook mogelijkheden.

Omdat de Nederlandse lokale bevolking zoals beschreven in reisgidsen verdwijnt, staat het iedereen vrij tegenover toeristen een nieuwe invulling te geven aan het imago van ons land. Je bent geen personage meer in een onveranderlijke omgeving. Je bepaalt als acteur de sfeer van de film die aan de bezoeker voorbijdraait.

Komt er op straat een toerist op je afgelopen, dan staat het je vrij te doen wat er in je opkomt. Een krankzinnig huillied aanheffen bijvoorbeeld, overgeven op de gympen van de vragensteller, hem een briefje van 50 euro toestoppen, angstig wegrennen of vriendelijk en beleefd antwoord geven. Ook kun je antwoorden als Wim T. Schippers, toen hem eens de weg gevraagd werd: ‘Are you on holiday? Then you have plenty of time to find out for yourself.’

Er is zelfs de mogelijkheid tot straffeloos schizofreen gedrag. De ene persoon kun je afbekken en de volgende zonder reden met alle egards behandelen. In de Amsterdamse binnenstad gebeurt dit al vaak in de praktijk. Toeristen die zo stom zijn op een fietspad te wandelen, krijgen de wind van voren. Vragen ze vervolgens de weg, dan is een vriendelijke uitleg niet uitgesloten.

De rol van slechterik is het leukst en het makkelijkst om te spelen. En tegenover toeristen, die over het algemeen toch nergens wat van snappen, kom je er prima mee weg. Tot je zelf een keer ergens heen wilt, natuurlijk. Dan zul je maar zo’n stomme amateuracteur treffen die zichzelf hoofdrolspeler waant in de film van jouw vakantie.

Vreselijk irritant is dat.

Koen Schouten

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden