Servicedesk

Gps, we gebruiken het dagelijks, wat is het?

Iedereen die een smartphone gebruikt, heeft een gps-ontvanger in zijn of haar broekzak. Wat is gps en hoe werkt het?

Pieter Sabel
null Beeld Sophia Twigt
Beeld Sophia Twigt

Naar een restaurant navigeren op je telefoon, je hardloopprestaties bijhouden tijdens je vaste rondje of op de autonavigatie naar Slovenië rijden: voor al die taken gebruiken apparaten gps. Maar wat is het?, vraagt een lezer. ‘Zit’ het op al die apparaten? En hoe werkt gps?

De afkorting gps staat voor global positioning system. Dat verwijst niet naar de techniek, maar naar een verzameling van Amerikaanse satellieten die sinds 1995 op zo’n 20.000 kilometer hoogte banen rond de aarde draaien. Daarvandaan zenden ze radiosignalen naar de aarde die opgevangen worden door telefoons, de autonavigatie, horloges en andere ontvangers.

Die signalen zijn pakketjes informatie. Ze vertellen waar de satelliet zich precies bevindt en ze geven de exacte tijd door waarop het signaal is verstuurd. Satellieten hebben atoomklokken aan boord om de tijd precies te kunnen meten. Dat is nodig om te kunnen bepalen waar je op dit moment bent. De ontvanger, bijvoorbeeld in je telefoon, weet ook wat de afstand is van de ontvanger naar de satelliet.

De ontvanger heeft minimaal vier satellieten nodig om te berekenen wat je positie op aarde is, ten opzichte van die satellieten. Hoe meer signalen van verschillende satellieten je telefoon ontvangt, hoe beter hij weet waar je bent.

Het signaal dat satellieten zenden is vrij zwak en kan niet door vaste voorwerpen heen. In steden, tussen hoge gebouwen, kan de ontvangst daardoor minder goed zijn dan op een wandelpad door weilanden.

Omdat gps door het Amerikaanse leger is bedacht én gemaakt, zouden de Verenigde Staten de satellieten in theorie uit de lucht kunnen halen. Om te voorkomen dat mensen dan verdwalen op weg naar hun vakantieadres zijn Rusland en China een eigen systeem begonnen. En ook Europa heeft eigen satellieten die sinds 2016 hun banen rond de aarde draaien, waar ze overigens 14 uur en 22 minuten over doen. Het systeem heeft de naam gekregen van een beroemde Italiaanse wis- en natuurkundige en een van de grondleggers van de moderne sterrenkunde: Galileo.

Verbetering: in een eerdere versie van dit artikel stond dat een gps-ontvanger minimaal drie satellieten nodig heeft voor een plaatsbepaling. Dat zijn er minimaal vier.

Bij De Servicedesk kunt u terecht met vragen over technologie in ons dagelijks leven en het digitale bestaan. Heeft u een vraag? Stel hem via technologie@volkskrant.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden