Deze sterke dranken moet je op locatie drinken

Waarom nog reizen als zo veel dingen overal hetzelfde zijn? Nou, omdat er ook nog genoeg níét gelijkgeschakeld is door de mondialisering. Zoals sterke drank.

Chica. Beeld Lars Deltrap
Chica.Beeld Lars Deltrap

'Denk globaal, drink lokaal.' Dat was het levensmotto van Ernest Hemingway volgens zijn drankbiograaf. Ja, Hemingway heeft zijn eigen drankbiograaf. Philip Greene schreef precies op waar en wat de schrijver dronk; absint in Parijs, Cinzano in Milaan en in Havana gingen er liters Daiquiri doorheen. Als je wilt doordringen tot het hart en de ziel van een cultuur, moet je geen kerken bezoeken, zei Hemingway, maar een nacht in een bar doorbrengen. En maar meedrinken. Hemingway's motto geldt na 100 jaar nog altijd. Er zijn nog steeds drankjes die diep verankerd zijn in de cultuur van een land en beslist ter plaatse gedronken moeten worden. Want eenmaal thuis in de kast is het gevoel van zon en reislust al lang uit de fles verdwenen. Zeven wereldborrels die rake klappen kunnen uitdelen (en vriendschappen voor het leven bezegelen).

Chicha - Peru

Chicha behoort een beetje tot het genre griezelalcoholica. Er zijn veel griezeliger drankjes, zeker, in China en Vietnam verkopen ze alcohol met slangen in de fles, of, echt waar, pasgeboren babymuisjes, maar misschien is voor chicha toch ook wat reizigersmoed vereist. Aan Peru's traditionele maisbier werd van oudsher een specifiek ingrediënt toegevoegd ter fermentatie: spuug. De brouwvrouwen kauwden op het mais en spuugden het daarna weer uit, het speeksel ging mee in het brouwsel. In Peru is spuugbier na enige navraag nog steeds te krijgen. Als er in de straten van Cuzco of een rode vlag bij een huis hangt, is dat een teken. Dan wordt er huisgemaakte Chicha verkocht. Chicha is lichtkleurig met een schuimkraag, zurig, en dé drank om langzaam tipsy te worden samen met de locals, onderwijl uitkijkend over de toppen van de Andes.

Poteen - Ierland

Sterk spul. Huisgestookte Poteen tikt makkelijk een alcoholpercentage van 90 procent aan. De Ieren hebben het eeuwen illegaal gestookt van aardappels. Pete McCarthy verhaalt in The road to McCarthy, over het straatarme Amerikaans gezin, dat met Kerst van Ierse familie een kalkoen kreeg opgestuurd. Het gerecht werd per ommegaande de oven ingeduwd werd. Na anderhalf uur klonk er een geweldige knal en toen de familie kwam aangesneld, was de ovendeur eruit geblazen. 'Mijn moeder had de Poteen die verstopt zat in de kalkoen niet gezien,' zei de man die het verhaal vertelde. De lol is er wel een beetje vanaf natuurlijk, Poteen is nu legaal. Maar omdat de Ieren legale Poteen drinken als een soort verraad beschouwen, zullen ze het altijd zelf blijven stoken gelukkig.

Poteen. Beeld Lars Deltrap
Poteen.Beeld Lars Deltrap

Westvleteren - Vlaanderen

Bieren te over natuurlijk, maar een van de beste komt van dichtbij, uit de Vlaamse Westhoek, dat glooiende akkerlandschap met hopvelden, dat eeuwig de herinnering aan de Eerste Wereldoorlog met zich meedraagt. In Ieper klinkt nog elke dag de Last Post onder de stadspoort. In die streek brouwen de monniken van de Sint-Sixtus Abdij Westvleteren. Een volle, warme, rozijn- en karamelachtige trappist, die al meerdere keren door Ratebeer tot het beste bier ter wereld is uitgeroepen. Dat heeft de monniken er overigens niet toe aangemoedigd er meer van te brouwen. Westvleteren is bijna net zo moeilijk te krijgen als een Birkin-tas. Maar het zou zomaar kunnen dat een hotelier in Ieper of Poperinge een flesje onder de toonbank vandaan haalt.

Westvleteren. Beeld Lars Deltrap
Westvleteren.Beeld Lars Deltrap

Rakija - Balkan

Is er iets belangrijkers op de Balkan dan rakija? Die sterke fruitbrandewijn die de Serviërs, Bosniërs en Kroatiërs in het schuurtje van pruimen en ander overrijp fruit stoken. Als de rakija in de ketel borrelde en de achtertuin naar zoet fruit en alcohol rook, kwam het hele dorp langs en werd er gezongen en gedronken tot iedereen onder de pruimenboom lag. Als de kleine Bacho koortsig was, legde zijn moeder een in rakija gedrenkte theedoek op zijn buik. Die scherpe geur zou hij in geen dertig jaar vergeten. Rakija is een remedie voor alles. Het helpt bij kou en kleine wondjes en liefdesverdriet. Even de do's en don'ts als je een glaasje krijgt aangeboden: 1. Nooit weigeren. 2. Rakija bij het ontbijt is niet raar 3. Niet ad fundum maar nippen 4. Niet schrikken, maar relaxed ondergaan . 5. Hét gespreksonderwerp: rakija.

Rakija. Beeld Lars Deltrap
Rakija.Beeld Lars Deltrap

Brennivin - IJsland

Heer heb medelij met de noorderlingen, in Scandinavië is de alcohol zo duur (en wordt alleen verkocht in staatswinkels). In IJsland was sterke drank zelfs verboden tot 1989. Maar nu kunnen de IJslanders vrij proeven van hun landsdrank Brennivin, brandende wijn. Brennivin is een soort met karwijzaad, komijn en engelwortel gekruide Aquavit, die perfect samen gaat met gefermenteerde haai, nog zo'n nationale trots. Het leuke aan Brennivin is dat het al een stevige plaats heeft ingenomen in de popcultuur. De Foo Fighters zongen erover in Skin and bones: 'All worn out and nothing fits. Brennivin and cigarettes. The more I give the less I get. But I'm all set.' En Michael Madsen drinkt een flesje Brennivin in Tarantino's Kill Bill 2. Niet lang voor hij gruwelijk door een zwarte mamba wordt gedood. En wat is Brennivins bijnaam? 'Black death' dus. Hoewel er ook genoeg IJslanders zijn die er lekker vrolijk van worden.

Brennivin. Beeld Lars Deltrap
Brennivin.Beeld Lars Deltrap

Tej - Ethiopië

Een donkere bar in Addis Abeba met geel gepleisterde wanden. De mannen op een bankje houden een flesje tussen wijsvinger en middelvinger dat nog het meest op orangina lijkt. Maar het is geen orangina. Het is tej, gele Ethiopische honingwijn die altijd wordt geserveerd in een laboratoriumflesje, als was het een explosieve vloeistof. Misschien omdat de inhoud sterker is dan de limonadekleur doet vermoeden. Tej is het favoriete thuisbrouwsel van de Ethiopiërs. Ze maken met minimale middelen (een pan) tej van water, honing en een soort hop. Weken staat het mengsel dan in een hoekje te fermenteren tot het hele huis en zelfs hun dromen van de geur doortrokken raken. Er is dientengevolge geen tej die hetzelfde smaakt. Het kan zoet zijn, maar ook gistig of zurig. Tej gaat altijd goed samen met Doro Wat, die heel heel hete Ethiopische stoofschotel met kip en ei.

Tej. Beeld Lars Deltrap
Tej.Beeld Lars Deltrap

Airag - Mongolië

In Mongolië wordt het gedronken of het water is. Maar Airag (of Koemis) is melk, licht alcoholische gefermenteerde paardenmelk. Dzjengis Khan dronk het al en het smaakt doordringend en vreemd. Nee, niet naar melk. Het smaakt, zoals zo veel werelddranken, naar iets dat je nooit eerder proefde. Ook hier geldt Hemingway's hoofdregel: drink het ter plaatse. Drink het in Khan Khentii, in een yurt, terwijl de wind over de steppen waait en het op yakpoep gestookte kacheltje snort en terwijl de oma des huizes schapenvlees in gestoomd deeg aanbiedt en zoute thee en iets vreemds met veel boter. En airag dus. Of het veel sterkere zusje, van airag gemaakte melkwodka.

Airag. Beeld Lars Deltrap
Airag.Beeld Lars Deltrap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden