EetwijzerMelk

Al die soorten melk, wat is het verschil?

In de supermarkt vind je ruim 125 soorten koemelk. Wat zijn de verschillen?

null Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Zijn ze eigenlijk niet allemaal hetzelfde?

Deels wel. De basisverschillen: volle (3,5% vet), halfvolle (1,5% vet) en magere (minder dan 0,5% vet). Alleen Jerseymelk bevat van nature 6% vet. Verder is er houdbare melk en verse melk; ‘gezondheidsmelk’ zoals lactosevrije melk; en melk van speciale herkomst, zoals biologische melk. Het merk? Dat doet er niet zoveel toe.

En karnemelk?

Die wordt gemaakt door magere melk met melkzuurbacteriën te mengen. Dat geeft een zure smaak. Vroeger werd karnemelk gemaakt door verzuurde room te kloppen (karnen). Dan kwam het melkvet bovendrijven, dat werd voor boter gebruikt. De merken Van Eelder en Gijs verkopen nog gekarnde karnemelk.

Melk wordt toch ook gehomogeniseerd?

Klopt. Bij homogeniseren worden het vet door de melk verdeeld. Melk van Elke Melk, Queens of Dairy, Zuiver Zuivel en AH Boerderijzuivel is niet gehomogeniseerd en heeft een ‘ouderwets’ roomlaagje.

Waarom smaakt houdbare melk zo vies?

Verse melk is gepasteuriseerd (verhit tot 72 °C). Dan zijn de schadelijke bacteriën dood, maar de smaak verandert nauwelijks. Houdbare melk wordt verhit tot ca. 138 °C (gesteriliseerd), om echt álle bacteriën te doden. Dat geeft dat bijsmaakje.

En wat is ‘gezondheidsmelk’?

Bijvoorbeeld lactosevrije melk: daarin is de melksuiker, lactose, opgesplitst zodat mensen met een lactose-intolerantie er niet ziek van worden. Calcium-verrijkte melk bevat extra calcium. Maar calcium krijgen we al genoeg binnen via andere (planten)zuivel, groenten en noten.

En die supergezonde A2-melk?

A2-melk is vooral gezond voor de portemonnee van de marketeers. Het heeft een andere eiwitsamensteling die beter verteerbaar zou zijn. Maar volgens het Voedingscentrum en Wageningen Universiteit is daar geen enkel bewijs voor.

En biologische melk, weidemelk en dergelijke?

Biologisch, On the way to Planet Proof, Weidemelk en Beter Leven van de Dierenbescherming zijn allemaal erkende, betrouwbare duurzaamheids- en dierenwelzijnskeurmerken die vaak net op iets andere aspecten de nadruk leggen.

En de nieuwe ‘Beter voor Koe, Natuur en Boer’-melk van Albert Heijn?

Dat is een bedrijfslogo, geen keurmerk, omdat het alleen voor Albert Heijn-zuivel geldt. Maar Milieu Centraal heeft het wel als goed en betrouwbaar beoordeeld.

Zijn er nog meer melksoorten?

Elke Melk en Mijn Melk verkopen melk van telkens één bepaalde koe. Met opschuimmelk kun je cappuccino maken. Maar gewone volle melk schuimt meestal net zo goed.

Dus waar moet ik op letten als ik melk koop?

Laat melk zonder keurmerk staan. In prijs scheelt het weinig en de smaak verschilt nauwelijks.

Prijs: van €1,55 per 750 ml (Jersey melk) tot € 0,87 per liter (houdbare Zaansche Hoeve halfvol)

Oordeel: Melk met keurmerk ★★★★☆, zonder keurmerk: ★☆☆☆☆

Verkrijgbaar: supermarkt

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden