Werk van Marijn Akkermans uit Algorithm corrupted.
Werk van Marijn Akkermans uit Algorithm corrupted. ©

Wat stelt kunst nog voor als algoritmen de mens regeren?

Als de mens slechts geregeerd wordt door biologische en digitale algoritmen, wat stelt het werk van een kunstenaar dan nog voor?

Wie gelooft dat de geboorte van een baby staat voor een nieuwe, frisse start moet vooral de nieuwste tekeningen van Marijn Akkermans gaan bekijken, vanaf komende zaterdag te zien in galerie Dudokdegroot in Amsterdam. Daar sperren pasgeboren, mollige baby's hun monden wagenwijd open om rijen groene computercijfertjes uit te spugen, die net als in de film The Matrix als regen naar beneden druppelen. 'Nieuw' en 'fris' zijn relatieve begrippen voor wie denkt dat de mens niet meer is dan een willoos, door digitale én biologische algoritmen bepaald wezen.

Monden, oren, gitzwarte ogen, ze zuigen de kijker het beeld in en spelen met de beperkingen van het platte vel

Gelooft Akkermans dat dan? Hij denkt er in elk geval over na, getuige zijn tentoonstelling Algorithm corrupted (though sheer comedy of course). Die titel refereert aan het werk van de Israëlische historicus en filosoof Yuval Noah Harari (auteur van de bestseller Sapiens), die vergezichten schetst waarin alwetende algoritmen de dienst uitmaken en vrije wil niet meer bestaat. Deze dystopie - voor sommigen wellicht een utopie - is niet terug te vinden op die tekeningen van Akkermans, maar de tentoonstelling ademt wel de sfeer van een unheimische toekomst.

De getekende wereld van de kunstenaar bestaat behalve uit die cijferbrakende baby's ook uit starende androgyne figuren die boven de kijker uittorenen. Het zijn bekenden voor wie Akkermans' werk eerder zag. Nieuw is dat hun gezichten en lichamen, opgebouwd uit zachte, transparante lagen inkt en acryl, worden gekliefd door eveneens getekende 'scheuren', als in een schilderij van Lucio Fontana. Ze breken het papieren oppervlak open en daarachter bevindt zich een tweede, donkerder dimensie. Steeds zijn er van die openingen: monden, oren, gitzwarte ogen, ze zuigen de kijker het beeld in en spelen met de beperkingen van het platte vel.

Is kunst maken een vrije keuze of wordt ook Akkermans gestuurd door onzichtbare regels, afspraken en zijn dna? En stelt de activiteit in dat laatste geval nog wel wat voor? Hoe authentiek is de kunstenaar? Het zijn de vragen achter deze tentoonstelling. Ze zouden iemand zomaar lam kunnen slaan. Maar op Marijn Akkermans lijken ze precies het tegenovergestelde effect te hebben; zijn werk heeft een nieuwe ontwikkeling doorgemaakt. Hij beheerst zijn techniek tot in de puntjes, de aangebrachte inktlagen resulteerden in lichaamsdelen die zowel schaduw als vaste materie zijn, alsof zijn wezens zich bevinden in een schemergebied. Vooralsnog biedt dat hoop voor de toekomst.

Marijn Akkermans, Algorithm corrupted (though sheer comedy of course). 13/1 t/m 24/2 in galerie Dudokdegroot, Amsterdam.