Tekenaar van The Wall, Gerald Scarfe, exposeert in Londen

Gerald Scarfes bijnaam luidt de 'Jeroen Bosch met kleurpotloden'

Tekenaar van Pink Floyds film The Wall toont eindelijk imposant werk in Londen. Gerald Scarfes bijnaam: Jeroen Bosch met kleurpotloden.

Pink Floyds muziekfilm The Wall kent veel gedenkwaardige momenten - het jongetje dat na de oorlog op het perron tevergeefs wacht op zijn gesneuvelde vader, dat is er een van. Geen is zo bizar als de twee bloemen die de liefde bedrijven, gevolgd door een gevecht waarbij de 'vrouw' de man opslokt. Het idee van The Fucking Flowers, zoals zanger Roger Waters de scène kernachtig omschreef, was afkomstig van Gerald Scarfe, de tekenaar van het groteske. In de film was hij ook verantwoordelijk voor de sadistische leraar (en diens bazige vrouw), de marcherende hamers en natuurlijk de muur.

De karikaturen, waaronder de onderwijzer, zijn nu te zien bij een Scarfe-tentoonstelling in het Londense House of Illustration. Het is voor het eerst dat het artistieke werk van de 81-jarige illustrator bijeen is gebracht. Al sinds zijn jonge jaren werkte de geboren Londenaar als cartoonist bij Britse kranten en weekbladen, waaronder de Private Eye. Sterker, hij is onlangs weer een nieuwe loopbaan begonnen als politiek tekenaar voor The Evening Standard. Deze tentoonstelling toont aan dat hij veel meer heeft gedaan dan het met het potlood bespotten van politici, een traditioneel Engelse manier om ego's op te blazen.

Vogelverschrikker

Zijn werk voor The Wall was wat dat betreft een uithangbord. De onlangs overleden Peter Hall, de grote man van de Londense theaterwereld, zag Scarfes potentie als ontwerper en vroeg hem om Die Zauberflöte aan te kleden, van decor tot kostuums. Mozarts opera veranderde in een kleurrijk, grotesk sprookje, met Papageno niet als vogelvanger, maar als vogelverschrikker. Het maakte indruk, net als Scarfe's aankleding van Offenbachs Orpheus in the Underworld. Dat werd een eenmansshow. Het leidde tot een uitnodiging van Disney om de animatiefilm Hercules aan te kleden, als de eerste externe animator sinds Salvador Dalí. Maar zijn werk werd niet schattig genoeg geacht, zo ondervond hij.

'Er waren 900 Disney-tekenaren en een Scarfe', luidde zijn oordeel na dit moeizaam verlopen avontuur.

Jeroen Bosch

Een van de persoonlijke objecten is het gasmasker in de vorm van een Mickey Mouse-hoofd. Dat is gebruikt in een productie van De notenkraker - door een criticus omschreven als 'een gekkenhuis'. Het voorwerp verwijst ook naar zijn jeugd, toen Londense kinderen 'vrolijke' gasmaskers droegen tijdens de Blitzkrieg. Scarfe is ook wel een Jeroen Bosch met kleurpotloden genoemd. Deze expositie bevestigt dat beeld. Het is sowieso plezierig om de kleine galerie achter Kings Cross te bezoeken. Het is een project van de tekenaar Quentin Blake, wiens vogeltekeningen in een belendende zaal te zien zijn.

Maar geen enkele is zo wonderlijk als Scarfes 'Giraffstrich' uit Die Zauberflote, een struisvogel op stelten.

Gerald Scarfe, Stage and Screen is te zien t/m 20/1.