Cultuurblog - Robby de Robot is het duurste filmobject ooit

Een overzicht van groot en klein nieuws uit de wereld van de kunst, cultuur en media, bij elkaar geblogd door de specialisten van de Volkskrant. Lees het vorige cultuurblog hier.

Berichten

Bekijk nieuwe update(s).
  1. Robby de Robot duurste filmobject ooit

    Robby de Robot, een van de ­beroemdste robots uit de film­geschiedenis, heeft deze week een wereldrecord op zijn naam geschreven als het duurste filmobject aller tijden. Het ruim twee meter hoge robotpak, de afstandbedieningen en het voertuig waarin Robby rondreed, zijn op een veiling in New York voor 4,5 miljoen euro verkocht aan een onbekend gebleven koper. Hiermee is de legendarische filmrobot aanzienlijk duurder dan andere bekende filmobjecten die eerder voor forse bedragen onder de hamer gingen: een beeldje van een valk uit The Maltese Falcon (3,3 miljoen euro), de witte jurk van Marilyn Monroe uit The Seven Year Itch (3,8 miljoen) en de ­Batmobile uit 1966 (3,8 miljoen).

    Robby de Robot werd door filmmaker en verzamelaar ­William Malone van de hand gedaan. De bekende robot verscheen voor het eerst op het witte doek in de klassieke ­sciencefictionfilm ­Forbidden ­Planet uit 1956. Hij viel vooral op door zijn droge humor en oplichtende lichtjes als hij sprak. Nadien maakte de robot ook zijn opwachting in een hele reeks andere films en televisie­series, zoals The Twilight Zone en The Man from U.N.C.L.E. Robby de Robot verscheen voor het laatst in 2014 op tv, in een aflevering van de Amerikaanse sitcom The Big Bang Theory.

  2. Dmitri Hvorostovski overleden

    Compleet onverwacht stond hij in mei dit jaar weer op het podium van de Metropolitan Opera in New York, Dmitri Hvorostovski, de internationaal gevierde bariton uit Siberië die toen al twee jaar werd behandeld voor een hersentumor. Het was de 183ste en laatste keer dat hij optrad in de ‘Met’ – dit keer met een aria uit Rigoletto die het publiek tot tranen toe bewoog. Woensdag overleed hij op 55-jarige leeftijd in zijn woonplaats Londen.

    Hvorostovski was één van de grootste operazangers van zijn generatie, die op de podia stond van ’s werelds beroemdste operahuizen. Hij ontwikkelde zich tot een geliefd specialist in Verdi-rollen en zette een uitzonderlijke Eugene Onegin neer in de gelijknamige opera van zijn landgenoot Tsjaikovski. Zijn fluwelen stem, waarin hij met hetzelfde gemak melancholie als vrolijkheid legde, ‘was de mooiste van alle mooie stemmen’, aldus operalegende Renée Fleming in The New York Times.

    De aanloop naar zijn carrière als operazanger was nogal onwaarschijnlijk. Hvorostovski werd in 1962 geboren in de voor buitenlanders ontoegankelijke stad Krasnojarsk in Siberië. Zijn werkende ouders, een ingenieur en een arts, zag hij alleen in het weekend. Dmitri werd opgevoed door zijn grootmoeder en bij een alcoholverslaafde stiefgrootvader. Zijn vader stond erop dat hij muzieklessen ging volgen, maar op 14-jarige leeftijd gaf Dmitri er de brui aan. Hij begon te drinken en sloot zich aan bij een straatbende. Dankzij zijn vader kwam hij later alsnog terecht op het conservatorium.

    In de late jaren tachtig vestigde hij zijn naam buiten Rusland met het winnen van de Cardiff Singer of the World Competition van de BBC wat het startsein was voor succesvolle optredens in onder meer Wenen, Londen, Milaan en Amsterdam. In 1995 debuteerde hij in de New Yorkse Met. Eind jaren negentig begon alcohol hem opnieuw parten te spelen, totdat hij de wodkafles in 2001 voorgoed terzijde schoof. Hvorostovski gaf vaak recitals met Russische liederen, maar trad nooit op in het Moskouse Bolsjoi Theater. Het Kremlin noemde hem woensdag in een reactie op zijn dood ‘een juweel, niet alleen voor de Russische, maar ook voor de wereldcultuur’. (Nell Westerlaken)

  3. Vrouwelijke dj presenteert Top 2000

    Voor het eerst in de geschiedenis van de Top 2000 zal overdag een vrouwelijke dj te horen zijn. Annemieke Schollaardt presenteert van Eerste Kerstdag tot en met Oudejaarsavond dagelijks tussen 14.00 en 16.00 uur de ‘lijst der lijsten’ op NPO Radio 2. Tot nu toe bestond de line-up van dj's vooral uit mannen en was het handjevol vrouwelijke dj’s slechts in de nachtelijke uitzenduren te horen.

    Vorig jaar maakten de vrouwelijke dj's Evelien de Bruijn en Marisa Heutink hun debuut in die nachtelijke uren, dit nadat in 2015 grote kritiek klonk over het feit dat het presentatieteam van de Top 2000 al sinds het ontstaan ervan in 1999 uit alleen maar mannen bestond.

    Ook dit jaar zal Evelien de Bruijn in de nacht te horen zijn, van middernacht tot 2.00 uur. Marisa Heutink, die vorige week is bevallen van haar eerste kind, keert dit jaar niet terug. Wel heeft Cielke Sijben een plekje in de nacht gekregen (van 02.00 uur tot 04,00 uur). Schollaardt heeft sinds september een vaste plek in de programmering van Radio 2, tussen 14.00 en 16.00 uur. Ze nam deze plek over van Rob Stenders, maar die keert in het nieuwe jaar weer terug. Vanaf januari delen ze de uitzenduren: Stenders van maandag tot en met donderdag, Schollaardt van vrijdag tot en met zondag.

    Stenders ontbreekt op het lijstje voor de Top 2000. Wel te horen zijn Gerard Ekdom, Gijs Staverman, Ruud de Wild en Wouter van der Goes, de bekendste namen van de goedbeluisterde en drukbezochte uitzendingen vanuit het Top 2000 Café bij het Instituut Beeld en Geluid in Hilversum. Stefan Stasse, Bart Arens, Frank van 't Hof en Jan-Willem Roodbeen maken het team van elf presentatoren compleet.

    Stemmen voor de Top 2000 kan van 1 tot en met 8 december. Op Tweede Kerstdag beginnen de uitzendingen, die vervolgens 24 uur per dag doorgaan tot Oudejaarsavond; vlak voor middernacht wordt de nummer 1 gedraaid. Tot nu toe stond in 14 van de 18 edities Bohemian Rhapsody van Queen bovenaan de lijst. Ook afgelopen jaar stond het nummer uit 1975 - waarmee volgens Freddy Mercury’s biograaf Lesley-Ann de Queen-zanger destijds stiekem uit de kast zou zijn gekomen - op de eerste plaats. Alleen Avond van Boudewijn de Groot (in 2005) Hotel California van de Eagles (2010 en 2014) en Imagine van John Lennon (2015) wisten ooit Bohemian Rhapsody van de nummer 1-positie in de populaire eindejaarslijst te houden. (Iñaki Oñorbe Genovesi)

    Presentatieschema Top 2000 editie 2017
    06.00 – 09.00 uur: Gerard Ekdom
    09.00 – 12.00 uur: Bart Arens
    12.00 – 14.00 uur: Gijs Staverman
    14.00 – 16.00 uur: Annemieke Schollaardt
    16.00 – 18.00 uur: Ruud de Wild
    18.00 – 20.00 uur: Wouter van der Goes
    20.00 – 22.00 uur: Stefan Stasse
    22.00 – 00.00 uur: Jan-Willem Roodbeen
    00.00 – 02.00 uur: Evelien de Bruijn
    02.00 – 04.00 uur: Cielke Sijben
    04.00 – 06.00 uur: Frank van ’t Hof

  4. Woutertje Pieterse Prijs voorlopig gered

    Lees ook

    De nummer één van de Top 2000 mag tot vervelens toe Bohemian Rhapsody zijn, de formule van de eindejaarslijst is ijzersterk. Geestelijk vader Kees Toering weet waarom.

    Een getroffen artiest heeft er natuurlijk nog maar weinig aan, maar bij de bekendmaking van de Top 2000 mag het toch best eens worden geconstateerd: overlijden doet de positionering in onze 'lijst-der-lijsten' bepaald geen kwaad.

    De Woutertje Pieterse Prijs, de prijs voor het beste oorspronkelijk Nederlandstalige kinder- of jeugdboek, blijft voorlopig bestaan. Dankzij steun van De Versterking, het Lira Fonds en het Nederlands Letterenfonds kan de grootste jaarlijkse kinderboekenprijs van Nederland ook in 2018 worden uitgereikt.

    Nadat voormalig sponsor Bruna afgelopen voorjaar liet weten het sponsorcontract niet te verlengen, was de toekomst van de Woutertje Pieterse Prijs onzeker geworden. Met de steun van de genoemde drie partijen is de komende editie van de prijs, inclusief het prijzengeld van 15.000 euro voor het winnende boek, voorlopig veilig gesteld. De bijdragen van het Nederlands Letterenfonds en het Lira Fonds zijn eenmalig, Het bestuur van de kinderboekenprijs is daarom nog met diverse partijen in gesprek over structurele sponsoring.

    Dit jaar won de 54-jarige Gerda Dendooven de Woutertje Pieterse Prijs. De Vlaamse tekenaar werd voor haar prentenboek Stella geëerd met de belangrijkste prijs in de categorie van jeugdboeken. Stella is het verhaal van een outsider die zich staande moet houden. Ze wordt als drenkeling uit de zee opgevist en in een pleeggezin opgenomen. Alles gaat goed totdat Stella iedereen boven het hoofd groeit en de directe omgeving steeds vijandiger op haar reageert.

    Wie de Woutertje Pieterse Prijs 2018 wint, wordt op donderdag 5 april bekendgemaakt in Vlaams Cultuurhuis De Brakke Grond. De kinderboekenprijs wordt sinds 1988 uitgereikt en is vernoemd naar Woutertje Pieterse, de Amsterdamse jongen uit een roman van Multatuli.

  5. SSBA krijgt nieuw festival over herkomst

    De Stadsschouwburg Amsterdam organiseert een nieuw festival in een poging een groter deel van de 180 culturen uit de hoofdstad binnen de muren van het theater te krijgen.

    Vanaf Valentijnsdag 2018 staat het pand tien dagen in het teken van voorstellingen waarin herkomst op meerdere manieren een rol speelt. De titel van het festival wordt 'Lieve stad, …' als verwijzing naar de dit jaar overleden burgemeester Eberhard van der Laan en zijn streven er te zijn voor alle Amsterdammers.

    Het festival opent met de voorstelling Beytna van de Vlaamse Koen Augustijnen, de Libanees Omar Rajeh, Anani Sanouvi uit Togo en Hiroaki Umeda uit Japan. Rajehs moeder kookt tijdens de voorstelling voor 600 toeschouwers.

    René van der Pluijm, hoofd programmering van de SSBA, maakte dit bekend, tijdens een diversiteitsdebat over 'kunsten in tijden van globalisering' op de openingsavond van het Explore Festival, dat internationaal geprezen voorstellingen uit landen als Chili, China en Marokko naar twaalf theaters in Nederland haalt. Het Explore Festival duurt nog tot 2 december en speelt zich af in Den Haag, Breda, Amsterdam, Heerlen, Kerkrade, Utrecht, Groningen en Rotterdam.

  6. Hollands Hoop krijgt derde seizoen

    Dit schreven we eerder over Hollands Hoop 

    Het tweede seizoen van Hollands Hoop schakelt naar een nóg hogere versnelling. Het werd een grootse, lange en moeizame productie, vertellen makers Dana Nechushtan en Franky Ribbens

    Seizoen twee van Hollands Hoop opent geheel volgens de 'op-hol-geslagen-camper-in-de-woestijn'-methode van Breaking Bad, een serie waar Hollands Hoop wel meer mee gemeen heeft. Lees hier wat onze recensent van het tweede seizoen vond.

    De veelgeprezen dramaserie Hollands Hoop, de ‘Nederlandse Breaking Bad’ genoemd, krijgt een derde seizoen. Dat hebben BNNVara en de makers afgesproken. Franky Ribbens schrijft wederom het scenario en de regie is opnieuw in handen van Dana Nechushtan.

    ‘Geweldig dat we een derde seizoen mogen maken. We zijn nog lang niet uitverteld en alle personages die het dit seizoen overleven, mogen uiteraard weer mee naar de ‘High North’, zo hebben Ribbens en Nechushtan vrijdag in een verklaring laten weten.

    Hollands Hoop vertelt over Fokke Augustinus, een forensisch psychiater met een burn-out die verhuist naar de Groningse boerderij van zijn vader. Deze bleek de spil te zijn in een internationale wietorganisatie, een taak die Fokke besluit over te nemen. De rol van Fokke wordt gespeeld door Marcel Hensema. Andere hoofdrollen worden vertolkt door Kim van Kooten, Gaite Jansen en Hadewych Minis. Hollands Hoop, waarvan op dit moment het tweede seizoen wordt uitgezonden, trekt op de zaterdagavonden veel kijkers op NPO2. De serie won eerder een Gouden Kalf voor beste televisiedrama en werd onlangs onderscheiden met de Kees Holierhoek Scenarioprijs, de belangrijkste scenarioprijs in het Nederlandse taalgebied. Volgens de jury heeft Hollands Hoop ‘een spannend, slim en stuwend scenario dat even kundig is als origineel'.

    Het nieuwe seizoen wordt vanaf 2018 opgenomen.

  7. Nederland: piloot 'Terror' onschuldig

    Het Nederlandse toneelpubliek verklaart majoor Lars Koch in de voorstelling Terror overwegend onschuldig. Terror is een theaterproductie in de vorm van een rechtbankzitting. Het publiek moet beslissen over gevechtspiloot Koch, gespeeld door Jeroen Spitzenberger, die een gekaapt KLM-toestel neerschiet en daarmee 148 passagiers opoffert voor 54.000 toeschouwers in de Amsterdam Arena.

    Heeft majoor Koch goed gehandeld of niet? Offer je 148 mensenlevens op voor een vol stadion? De officier van justitie (Johanna ter Steege) acht Koch in de voorstelling schuldig aan meervoudige moord, zijn advocaat (Khaldoun Elmecky) pleit hem op morele gronden vrij. Het publiek mag vervolgens beslissen. Terror heeft nu in Nederland 37 opvoeringen beleefd. Daarvan werd 35 keer in meerderheid door het publiek het onschuldig uitgesproken.

    Alleen in Laren en in Emmen dachten ze er tijdens de voorstelling anders over. Hoofdelijk gestemd bleken er ook elders toch nogal wat mensen het ‘schuldig’ uit te spreken: 7387 stemmen voor onschuldig en 4728 voor schuldig.

    Terror van de schrijvende Duitse advocaat Ferdinand von Schirach, dat begin oktober in Den Haag in Nederlandse première ging, maakt wereldwijd de tongen los. In Duitsland had het theaterstuk zo’n impact dat de voorstelling ook live op televisie werd uitgezonden. In Nederland volgen nog ruim twintig voorstellingen.

    Lees ook:
    Offer je 148 mensenlevens op voor een vol stadion? Theaterpubliek beslist wat moreel juist is - Interview met theatermakers Peter de Baan en Chiara Tissen

    Terror is een college strafrecht, een denkoefening en leerzaam theater ineen (****) - lees hier de recensie.

  8. Omroep MAX haalt Jeroen van Inkel

    Jeroen van Inkel is de nieuwe MAX-presentator op NPO Radio 5. Hij is vanaf dinsdag 2 januari te horen in het ochtendprogramma Wekker-Wakker!. Directeur Jan Slagter van MAX zegt ‘een topper' te hebben binnengehaald.

    Volgens Van Inkel krijgt hij de gelegenheid om ‘echt op gevoel’ een ochtendprogramma te doen met het nieuws van die dag en muziek om bij wakker te worden. De 56-jarige dj was begin dit jaar nog te horen op Radio Veronica. De laatste maanden zat hij echter thuis. Eerst werd hij geveld door een licht hartinfarct. Vervolgens bleek Radio Veronica niet bereid zijn tot augustus lopend contract bij de zender te verlengen. Van Inkel besloot daarop na zijn herstel niet meer terug te keren en naar een nieuwe werkgever te zoeken.

    Van Inkel begon zijn loopbaan begin jaren 80 bij de piratenzenders Hofstad Radio en Radio Decibel. Van Inkel maakte daarna snel naam met programma's als Curry en Van Inkel (met Adam Curry), Rinkeldekinkel en Het foute uur bij radiostations als Veronica en Qmusic.

    Van Inkel gaat de plek invullen die vrijkwam nadat vorige week bekend was geworden dat Wekker-Wakker!-presentator Henk Mouwe aan het eind van dit jaar met pensioen gaat. Co-presentator Manuëla Kemp schuift door naar de avond. Samen met Henkjan Smits gaat ze Tijd voor MAX Radio maken, elke werkdag van 18.00 tot 20.00 uur op NPO Radio 5.

    Lees ook:
    Wat was het geheim van een van de succesvolste radioduo's van Nederland? - Van Inkel & Curry: lang leve de lol.

    'Je weet pas wat je hebt als je het níét meer hebt' - Interview Jeroen van Inkel.

  9. Gould en Sylbing maken balans op

    Documentairemakers Ester Gould en Sarah Sylbing maken een jaar na de veelbesproken en bewierookte tv-serie Schuldig de balans op in een zesdelige podcast op de site van omroep Human. Samenvattingen daarvan worden op NPO Radio 1 uitgezonden.

    Vanaf 25 november blikken Gould en Sylbing terug en kijken hoe het de hoofdrolspelers in hun serie nu vergaat. Zowel de bewoners van de Amsterdamse Vogelbuurt als de professionals die de bewoners proberen te helpen, komen aan het woord. Zo komen Dennis - die een zieltogende dierenwinkel runt - hulpverlener Paul en deurwaarder Ed voorbij. Ook bekijken Gould en Sylbing in hoeverre in Nederland iets veranderd is in het denken over schulden; in de politiek, de hulpverlening en het beleid.

    Schuldig was eind 2016 te zien bij Human op NPO 1 (hier terug te kijken) en maakte veel los. De pers was lovend en een miljoen kijkers leefden wekelijks mee met de bewoners uit de Amsterdamse Vogelbuurt. De documentaireserie won ook prestigieuze prijzen als de Zilveren Nipkowschrijf en de Tegel, de belangrijkste journalistieke prijs. Ook werden makers Gould en Sylbing en uitgeroepen tot Journalist van het Jaar 2016.

  10. Het Brabants Museum verwerft Van Gogh

    Het Noordbrabants Museum heeft afgelopen dinsdag op een veiling van Sotheby’s in New York een schilderij van de hand van Vincent van Gogh (1853-1890) verworven. Collse watermolen is volgens het museum in Den Bosch een van de weinige belangrijke schilderijen uit de Brabantse periode van Van Gogh dat nog in particulier bezit was.

    Het schilderij werd gekocht voor een bedrag van bijna 3 miljoen euro, de grootste aankoop van Het Noordbrabants Museum ooit. Het museum liet zich daarbij adviseren door het Van Gogh Museum in Amsterdam. De provincie Noord-Brabant verleende een subsidie van 1,5 miljoen euro om de aanschaf mogelijk te maken.

    Vincent van Gogh woonde vanaf december 1883 bijna twee jaar in Nuenen, eerst bij zijn ouders, later elders in het dorp. Tijdens zijn verblijf in het Noord-Brabantse dorp richtte hij zich sterker dan voorheen op het schilderen. Daarbij koos hij vaak voor de weergave van mensen aan het werk, bijvoorbeeld wevers, en voor de natuur, zoals in het nu door het museum verworven landschap met Collse watermolen.

    Rijksmonument
    Tegenwoordig ligt de door Van Gogh in mei 1884 geschilderde watermolen in de gemeente Eindhoven. De molen is in 1975 gerestaureerd en heeft de status van rijksmonument. Onlangs is een convenant getekend door de provincie Noord-Brabant, negen Brabantse gemeenten en enkele Brabantse culturele organisaties om 39 aan Van Gogh gerelateerde monumenten te beschermen. De Collse watermolen is er daar een van.

    Het aangekochte schilderij wordt over enkele weken in Het Noordbrabants Museum geëxposeerd. Daar hangen nu negen andere werken van Van Gogh. Naast het schilderij Spittende boerin en de aquarel De tuin van de pastorie te Nuenen, beide eigendom van het museum, worden er bruiklenen getoond van andere musea en een particuliere collectie. Collse watermolen was dertig jaar geleden al eens in het museum te zien tijdens een tentoonstelling. (Michiel Kruijt)