V.l.n.r. Asger Jorn (La carne du tender, 1969), midden Raphaela Vogel (Mogst mi du ned, mog i di, 2014), Karel Appel (Twee figuren, 1954)
V.l.n.r. Asger Jorn (La carne du tender, 1969), midden Raphaela Vogel (Mogst mi du ned, mog i di, 2014), Karel Appel (Twee figuren, 1954) © Peter Tijhuis / Cobra Museum of Modern Art

Cobra en nieuwe kunstenaars reiken door tijd elkaar de hand

Kunst - Radicale Sociale Animale Talen

Het is voor de Cobra-kunst in de zaal moeilijk opboksen tegen de hedendaagse Sturm und Drang. Wat blijft, zijn tamelijk traditionele artefacten, vrolijk gekleurd, maar ook belegen.

Radicale Sociale Animale Talen

Tentoonstelling
Cobra Museum, Amstelveen, t/m 24/9.

Een nieuwe wind laten waaien met dezelfde ventilator. Dat is wat de nieuwe directeur Xander Karskens in het Cobra Museum in Amstelveen moet doen. Sinds hij op 1 december zijn overstap van de Hallen in Haarlem naar het Cobra Museum in Amstelveen maakte (en van curator directeur werd) zijn de verwachtingen hoog opgelopen.

Niet zozeer door zijn plannen - aansluiting bij het hedendaagse, 'collectiemobiliteit' en nog zo wat - maar door de presentatie in het Finse paviljoen op de Biënnale van Venetië deze zomer, waar Karskens zich een tegendraadse, humorvolle gastcurator toonde van het werk van Erkka Nissinen en Nathaniel Mellors. Karskens' naam als tentoonstellingsmaker schoot omhoog in de internationale lijstjes.

Ambitieus

Lukt het hem ook spraakmakend te zijn in Amstelveen, met als vast gegeven en werkmateriaal de Cobra-kunst? De grote zaal van het Cobramusem is met monumentaal dikke, vreemd gevormde schotten, een ontwerp met olifantenallure van PolyLester (kunstenaar Gabriel Lester), in ieder geval ambitieus ingericht. De tentoonstelling legt verbanden tussen een aantal aspecten van de na-oorlogse Cobra-beweging en het werk van zes hedendaagse kunstenaars. 'Vrijheid en engagement', 'Schrift en beeld' en 'Materie' zijn de drie thema's.

Meest aanwezig is een grote installatie (een videoprojectie en objecten) van Raphaela Vogel; het nerveuze gezoem van de drone waarmee ze haar video registreert dringt overal door en voorziet de expositie van een doemsfeer. Radicaal, maar ook reuze irritant. Net als de stem van Erik van Lieshout, die op de achtergrond overal doorheen tettert. Zijn film The Island (2016), waarin hij tijdens een verblijf op een Duits eilandje kunst probeert te maken terwijl de Duitse regelgeving hem aan alle kanten beperkt, is een metafoor voor algehele vrijheid.

Cobra kunstwerken zien er naast hun hedendaagse collega's vrolijk gekleurd, maar ook belegen uit

Opboksen

Het is voor de Cobra-kunst in de zaal moeilijk om tegen die hedendaagse Sturm und Drang op te boksen. Niet inhoudelijk, want de vrijheids- en vernieuwingsdrang zijn net zo groot, maar het opruiende effect is in de geschiedenis achtergebleven. Wat blijft zijn tamelijk traditionele artefacten, schilderijen, tekeningen en beelden, die er naast hun hedendaagse collega's weliswaar vrolijk gekleurd, maar ook belegen uitzien.

Meest geslaagd is het onderdeel 'Schrift en Beeld', waarin de aandacht van Cobra-kunstenaars voor taal en teken centraal staat. De (her)ontdekking van de elegante 'peinture-mots' van Christian Dotremont alleen al; prachtig hoe zijn hand al schrijvend en tekenend een weg zoekt in een combinatie van kalligrafie en tekening. De heen en weer slingerende luidspreker van Maria Barnas (The Speech 2017), met zijn haperende, stotterende toespraak, wekt de schrifturen van Dotremont tot leven en andersom. Daar reiken twee kunstenaars elkaar door de tijd heen de hand - bijzonder.